ظرفیت‌های تاریخی بم؛ سرمایه‌ای برای توسعه فرهنگی و گردشگری شرق کرمان
کرمان‌نو-رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور از ضرورت بازنگری در شیوه هزینه‌کرد اعتبارات فرهنگی، تقویت رویدادهای ملی در بم و برنامه‌ریزی بر پایه ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی…
به گزارش کرمان‌نو، نشست بررسی وضعیت فرهنگی شهرستان‌های شرقی استان کرمان روز شنبه با حضور حجت‌الله ایوبی، رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور، فرمانداران شهرستان‌های شرقی و جمعی از مسئولان در فرمانداری بم برگزار شد؛ نشستی که در آن، علاوه بر طرح مسائل و کمبودهای فرهنگی منطقه، بر ضرورت تغییر رویکرد در برنامه‌ریزی و استفاده از ظرفیت‌های تاریخی، مذهبی و اجتماعی شرق کرمان تأکید شد.
ایوبی: فرهنگ نباید به فعالیت‌های تشریفاتی محدود شود
حجت‌الله ایوبی در این نشست با قدردانی از پیگیری‌های مسئولان استان و شهرستان برای طرح مسائل فرهنگی شرق کرمان، گفت: آنچه در این جلسه مطرح شد، تنها بخشی از مشکلات و نیازهای منطقه است و لازم است مجموعه مسائل شهرستان‌ها دسته‌بندی و به‌صورت مکتوب برای سازمان برنامه و بودجه ارسال شود تا امکان پیگیری منظم آن‌ها فراهم شود.
او با اشاره به حضور مسئولان مرتبط در این نشست توضیح داد که مسائل مطرح‌شده، حوزه‌های مختلفی از جمله ساخت‌وساز و تکمیل زیرساخت‌های فرهنگی، برنامه‌های مذهبی و دینی و شیوه بهره‌برداری از امکانات موجود را در بر می‌گیرد. به گفته ایوبی، قرار است این مسائل از طریق مشاور ارشد او پیگیری و در کارگروه‌های مرتبط بررسی شود.
رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به شرایط جنگی و فشارهای خارجی علیه ایران، وضعیت امروز کشور را متفاوت از گذشته توصیف کرد و گفت: در سال‌های پیش از جنگ، تبلیغات گسترده‌ای علیه ایران و هویت تاریخی و فرهنگی آن شکل گرفته بود، اما اکنون شاهد بازگشت توجه جامعه به داشته‌های تاریخی، تمدنی و فرهنگی کشور هستیم.
او این وضعیت را نوعی «نوزایی» و بازگشت به هویت ایرانی دانست و افزود: جوانان، روشنفکران و بخش‌های مختلف جامعه بیش از گذشته به این نتیجه رسیده‌اند که برای شناخت ظرفیت‌های ایران باید به تاریخ، فرهنگ، میراث و داشته‌های خود رجوع کرد.
ایوبی با تأکید بر اینکه فرهنگ و تمدن ایران از مهم‌ترین پشتوانه‌های کشور است، اظهار کرد: قدرت یک ملت تنها به امکانات مادی و نظامی محدود نمی‌شود؛ تاریخ، اندیشه، خرد و میراث فرهنگی نیز از مؤلفه‌های تعیین‌کننده هویت و جایگاه آن در جهان هستند.
او با اشاره به استقبال از برنامه‌های مرتبط با شاهنامه گفت: راه‌اندازی خانه‌های شاهنامه در نقاط مختلف کشور با استقبال روبه‌رو شده است، زیرا جامعه به دنبال شناخت ریشه‌های فرهنگی و تاریخی خود است. به گفته او، این برنامه با هدایت مسئولان سازمان برنامه و بودجه در حال توسعه است و خانه شاهنامه ملی نیز در تهران شکل گرفته است.
ایوبی اعلام کرد سازمان برنامه و بودجه آمادگی دارد در شهرهایی که امکان و ظرفیت لازم را داشته باشند، برای راه‌اندازی خانه شاهنامه همکاری کند.او همچنین با اشاره به حضور مدیرعامل خانه شاهنامه در این نشست، از امکان بررسی این پیشنهاد برای شهرهای شرق کرمان خبر داد.
از ساخت مجتمع فرهنگی تا مسئله بهره‌برداری
رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه با اشاره به تجربه ساخت مجتمع‌های فرهنگی در کشور، گفت: ایجاد زیرساخت به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای فرهنگی باشد. گاهی پروژه‌ها سال‌ها طول می‌کشند تا ساخته شوند و پس از تکمیل نیز برای بهره‌برداری و نگهداری آن‌ها برنامه روشنی وجود ندارد.
او تأکید کرد که این سخنان به معنای مخالفت با ساخت مجتمع‌های فرهنگی یا ورزشگاه‌ها نیست، زیرا جوانان به فضاهای مناسب برای فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی نیاز دارند؛ مسئله اصلی، توجه هم‌زمان به ساخت، نگهداری، بهره‌برداری و برنامه‌های فعال‌کننده این فضاهاست.
ایوبی با بیان اینکه فرهنگ نباید به فعالیت‌های تشریفاتی محدود شود، افزود: امروز در سازمان برنامه و بودجه نگاه جدی‌تری به نقش فرهنگ شکل گرفته است. شهرها و کشورها زمانی می‌توانند جایگاه متمایزی پیدا کنند که ویژگی‌های خاص خود را بشناسند و بر همان ظرفیت‌ها سرمایه‌گذاری کنند.
او ادامه داد: اگر شهری بخواهد در سطح ملی و جهانی دیده شود، باید مشخص کند چه تفاوتی با دیگر شهرها دارد. مزیت ایران نیز در تاریخ، فرهنگ و تمدن آن است؛ ویژگی‌هایی که نمی‌توان آن‌ها را به‌صورت مصنوعی ایجاد کرد و باید از ظرفیت‌های موجود برای معرفی و تقویتشان بهره برد.
به گفته ایوبی، ثبت جهانی ارگ بم و دیگر آثار تاریخی و ملی منطقه از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی برای توسعه فرهنگی و گردشگری قرار گیرد.
او با اشاره به تجربه بررسی شهرهای دارای آثار ثبت جهانی گفت: در برخی از این شهرها، پس از ثبت جهانی آثار، موجی از توجه گردشگران شکل گرفته است. بم نیز از چنین ظرفیتی برخوردار است، اما استفاده مؤثر از این فرصت به دانش، برنامه‌ریزی و شناخت شیوه‌های درست بهره‌برداری نیاز دارد.
ایوبی با تأکید بر ضرورت شناسایی «گنج‌های پنهان» و مزیت‌های کمترشناخته‌شده مناطق مختلف کشور افزود: بسیاری از ویژگی‌هایی که برای مردم یک منطقه عادی به نظر می‌رسند، برای دیگران جذاب و ارزشمندند. تنوع فرهنگی ایران و تفاوت‌های میان شهرها و روستاهای آن، سرمایه‌ای است که باید بیشتر شناخته و معرفی شود.
پیشنهاد برگزاری رویدادهای ملی در بم
ایوبی در بخش دیگری از سخنانش، بر ضرورت برگزاری رویدادهای ملی در کرمان و بم تأکید کرد و گفت: جشنواره موسیقی نواحی به کرمان آمده است و باید بررسی شود چه رویدادهای بزرگ دیگری را می‌توان با همکاری مسئولان محلی در این منطقه برگزار کرد.
او برگزاری چنین برنامه‌هایی را فراتر از یک رویداد مقطعی دانست و افزود: رویدادهای فرهنگی می‌توانند زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان‌های فکری، ایجاد نشاط اجتماعی و رونق فعالیت‌های مرتبط با برگزاری برنامه‌ها باشند.
رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه همچنین با اشاره به جایگاه فعالیت‌های دینی در جامعه گفت: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که مساجد، حوزه‌های علمیه و روحانیت در تربیت دینی و اجتماعی جامعه نقش دارند و باید ظرفیت این نهادها در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
او با تأکید بر لزوم بازنگری در شیوه‌های معمول برنامه‌ریزی گفت: مسئولان نباید تصور کنند هر کاری که در گذشته انجام داده‌اند، لزوماً بهترین روش برای ادامه کار است. در شرایط جدید باید دوباره درباره شیوه‌های اجرای برنامه‌های فرهنگی و همکاری با نهادهای مختلف اندیشید.
ایوبی با اشاره به آمادگی سازمان برنامه و بودجه برای کمک به شناسایی ظرفیت‌های شهرستان‌های شرقی استان کرمان گفت: می‌توان کارگروهی با حضور متخصصان حوزه‌های مختلف تشکیل داد تا توانمندی‌ها و مزیت‌های هر شهر بررسی و بر مبنای آن برنامه‌ریزی شود. در این صورت، برنامه‌ها می‌توانند از درخواست‌های محدود برای ساخت یک مجموعه فراتر بروند و به طرح‌هایی منجر شوند که اثر گسترده‌تری بر توسعه منطقه داشته باشند.
او همچنین از قرار گرفتن استان کرمان در دستور کار ویژه این مجموعه خبر داد و به طرح «نشان ایران» اشاره کرد؛ طرحی که بر شناسایی چهره‌های برجسته هر منطقه و معرفی آن‌ها از طریق نمادها و مجسمه‌های شهری استوار است. ایوبی از خواجوی کرمانی به‌عنوان یکی از چهره‌هایی نام برد که در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است.
ایوبی، بر ضرورت استفاده از فضاهای طبیعی و روباز برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی تأکید کرد و گفت: برگزاری رویدادهای بزرگ فرهنگی الزاماً به سالن‌ها و ساختمان‌های مجلل نیاز ندارد. بسیاری از نمایشگاه‌ها و برنامه‌های معتبر در جهان در فضاهای کوچک یا محیط‌های باز برگزار می‌شوند.
او با اشاره به شرایط اقلیمی و شب‌های دلپذیر منطقه، استفاده از فضاهای روباز را یکی از ظرفیت‌های قابل بررسی برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی در شرق کرمان دانست و بر آمادگی مجموعه خود برای همکاری با مسئولان محلی تأکید کرد.
امام جمعه بم: مشکلات فرهنگی منطقه نیازمند توجه ویژه است
حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی، امام جمعه بم، نیز در این نشست با تأکید بر جایگاه خدمت به مردم گفت: خدمت به خلق از مهم‌ترین عبادت‌هاست و مسئولان باید تلاش کنند امکانات و منابع موجود را در جهت رفع مشکلات مردم به کار بگیرند.
او با اشاره به موقعیت فرهنگی، مذهبی و اجتماعی بم، این منطقه را از نقاط حساس کشور دانست و گفت: در برنامه‌ریزی برای چنین مناطقی باید شرایط فرهنگی، اجتماعی و امنیتی را هم‌زمان در نظر گرفت و برای مسائل موجود، راهکارهای مؤثر و ماندگار ارائه کرد.
امام جمعه بم با بیان اینکه مشکلات فرهنگی شهرستان تنها به کمبود اعتبارات عمرانی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: حتی برای اجرای برنامه‌های مقطعی نیز محدودیت‌هایی وجود دارد و مؤسسات فرهنگی، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر نهادهای مرتبط با دشواری‌های جدی روبه‌رو هستند.
دهقانی با اشاره به ظرفیت حوزه‌های علمیه، مساجد و نیروهای انسانی مستعد شهرستان، بر ضرورت حمایت از این مجموعه‌ها تأکید کرد و گفت: مساجد می‌توانند در حل مسائل اجتماعی و فرهنگی نقش مهمی داشته باشند، اما برای ایفای این نقش باید امکانات لازم را در اختیار داشته باشند.
او با اشاره به مشکلات برخی مساجد آسیب‌دیده از زلزله و مسائل مربوط به مرمت و تکمیل آن‌ها افزود: در مواردی، مساجد همچنان با کمبودهای ابتدایی در بخش ساختمان و محوطه روبه‌رو هستند و برخی اختلاف‌ها و موانع اداری و اعتباری نیز روند رسیدگی به این مشکلات را طولانی کرده است.
امام جمعه بم با انتقاد از تداوم این وضعیت، خواستار پیگیری جدی مشکلات مساجد و رفع موانع موجود شد و تأکید کرد که رسیدگی به این مسائل باید از سطح وعده فراتر برود و به اقدام عملی منجر شود.
او همچنین با تأکید بر ضرورت تقویت کانون‌های فرهنگی مساجد گفت: حمایت از این مراکز، تجهیز آن‌ها و برطرف کردن موانع فعالیتشان می‌تواند به کاهش بخشی از مشکلات اجتماعی کمک کند.
دهقانی در ادامه، ارزیابی عملکرد فرهنگی شهرها را صرفاً بر مبنای میزان اعتبارات هزینه‌شده کافی ندانست و گفت: باید بررسی شود منابع اختصاص‌یافته تا چه اندازه در کاهش آسیب‌های اجتماعی و حل مسائل مردم اثر داشته‌اند.
او با اشاره به ظرفیت‌های انسانی و زیرساختی بم، این شهرستان را برخوردار از توان لازم برای اجرای برنامه‌های مؤثر فرهنگی دانست و خواستار توجه ویژه سازمان برنامه و بودجه و دیگر دستگاه‌های مسئول به مشکلات و نیازهای فرهنگی و مذهبی منطقه شد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.