ترویج نماز از رفتار و سلوک نمازگزاران آغاز می‌شود

به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله احمد مروی صبح پنجشنبه ۹ مهرماه در سی‌وسومین اجلاسیه سراسری نماز که در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، با اشاره به پیام‎های رهبر شهید انقلاب اسلامی به اجلاسیه‌های سراسری نماز در ادوار مختلف، اظهار کرد: اجلاسیه نماز، تنها اجلاسیه‌ای است که رهبر شهید انقلاب هر سال برای آن پیام می‌دادند، و امسال هم این اجلاس با پیام خلف صالح آن بزرگوار، حضرت آیت‌الله آقای سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، آغاز شد که هم برکتی برای این اجلاس است و هم مسیر پیش رو را روشن می‌کند.
وی در ادامه هفته دفاع مقدس را گرامی داشت و افزود: یاد و نام شهدای عزیز، جانبازان و ایثارگران هشت سال دفاع سربلندانه مقدس را گرامی می‌داریم.
تولیت آستان قدس رضوی همچنین با گرامیداشت یاد و نام سید شهدای مقاومت، در دومین سالگرد شهادت شهید سرافراز سید حسن نصرالله، گفت: به فرموده رهبر معظم انقلاب، ایشان «امیر قهرمان عرب» و نماد بزرگ جبهه مقاومت بود و یاد و نام این شهید بزرگوار را گرامی می‌داریم.

تأکید رهبر شهید انقلاب بر جایگاه نماز در حکومت اسلامی

تولیت آستان قدس رضوی در ادامه با مرور پیام‌های چندساله رهبر شهید انقلاب اسلامی به اجلاسیه‌های نماز، اظهار کرد: در اولین اجلاس، برپا داشتن نماز، نخستین و ثمره و نشانه حکومت صالحان دانسته شده و تأکید شده است که نماز باید اصلی‌ترین جایگاه را در زندگی مردم داشته باشد.

وی ادامه داد: در اجلاس سال ۱۳۷۶ نیز رهبر شهید انقلاب بر اهتمام به اقامه نماز در شمار برترین مواد برنامه کلان دولت اسلامی تأکید شده است.

مروی افزود: در سال ۱۳۸۳ بر لزوم بهره‌گیری حداکثری از توانایی‌های نرم‌افزاری در هنر و ادبیات برای نماز مورد توجه قرار گرفته است.

تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه در پیام‌های رهبر شهید انقلاب، اجلاس نماز اقدامی مبارک و کارساز معرفی شده است، گفت: در عین حال تأکید شده که باید سنجش و محاسبه‌ای واقع‌بینانه و خردمندانه داشت و پیگیری نتایج را بخش مهمی از این ابتکار دانست.

وی از حجت‌الاسلام محسن قرائتی به‌دلیل برگزاری اجلاس نماز و دیگر ابتکارات ایشان قدردانی کرد و گفت: از حضرت آقای قرائتی به‌خاطر این ابتکار و دیگر ابتکاراتشان تشکر می‌کنم؛ ایشان مردی مخلص، پرتلاش و پرانگیزه هستند که من به حالشان غبطه می‌خورم. چه در پیام امروز رهبر انقلاب و چه در دیگر پیام‌های قائد و رهبر عظیم‌الشأن، این شخصیت بزرگوار به‌حق مورد تکریم قرار گرفته است.

در حوزه بیان معارف نماز کمبود جدی نداریم

مروی در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه تبیین معارف نماز، اظهار کرد: در خصوص نماز، اینکه از نظر محتوایی، قرآنی و روایی بگوییم کار نشده است، بی‌انصافی است. خیلی کار شده است. بزرگان، علما، عارفان، نویسندگان و اهل قلم، هر کدام به فراخور خودشان برای نماز و اهمیت این فریضه بزرگ الهی نوشته‌اند و در اختیار مردم قرار داده‌اند.

تولیت آستان قدس رضوی افزود: بنده فکر می‌کنم شاید از نظر بیان معارف، به‌ویژه معارف نماز، کمبودی نداشته باشیم؛ شاید این‌گونه نباشد که کسانی که نماز نمی‌خوانند، به‌دلیل ندانستن اهمیت نماز است؛ به‌گونه‌ای که اگر چند کتاب در اختیارشان قرار دهیم و بخوانند، نمازخوان می‌شوند. اگر مسئله این باشد، کار بسیار راحت است و می‌توان متناسب با نیاز و شرایط این افراد، کتاب‌هایی تألیف و چاپ و در اختیارشان قرار داد.

وی خواستار بررسی علل غفلت، هرچند بخش اندک، از جامعه به نماز شد و اظهار کرد: پیش از هر چیز، روحانیون عزیز، کارشناسان تعلیم و تربیت، متفکران، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان باید بررسی کنند که علت بی‌اعتنایی بخشی، ولو اندک، از جامعه به این فریضه بزرگ الهی چیست و چه عواملی در این امر دخیل است؟ آیا تنها نبود معرفت نسبت به این فریضه الهی موجب بی‌اعتنایی آنان شده است یا عوامل و مسائل دیگری نیز می‌تواند در این امر دخیل باشد؟

مروی یکی از مسائل مهم در ترویج نماز را رفتار نمازگزاران معرفی کرد و گفت: شاید یکی از مسائل مهم در ترویج نماز، توجه هرچه بیشتر نمازگزاران به اعمالشان باشد. میان نماز خواندن و اقامه نماز تفاوت است؛ ما نماز می‌خوانیم، اما آیا اقامه نماز هم می‌کنیم؟ توصیه من برای ترویج نماز این است که به نمازگزاران، اقامه نماز را توصیه کنیم.

تولیت آستان قدس رضوی با استناد به آیه شریفه «إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکَرِ» گفت: اگر ما نمازگزاران واقعا به این آیه عمل کنیم، بخش عمده‌ای از کسانی که نماز نمی‌خوانند، به خواندن نماز تشویق خواهند شد.

وی بر توجه بیشتر نمازگزاران به آداب و شرایط نماز تأکید کرد و افزود: باید به آداب و شرایط نماز، توجه و اهتمام بیشتری داشته باشیم. عمل، رفتار، گفتار و سیره ما به‌عنوان یک فرد نمازگزار باید به‌گونه‌ای باشد که دیگران را به انجام فرایض دینی تشویق و ترغیب کند.

مروی ادامه داد: وقتی یک جوان ببیند منِ نمازگزار، با فردی که اهل نماز نیست، در گفتار، کردار، رفتار، سلوک اجتماعی و خانوادگی و نحوه تعامل با مردم تفاوتی ندارم، این مسئله به‌صورت غیرمستقیم می‌تواند در او نسبت به نماز کم توجهی ایجاد کند.

اسلام با عمل مسلمانان به هند رفت

تولیت آستان قدس رضوی در ادامه، برای تبیین نقش عمل در ترویج دین، به گسترش اسلام در هند اشاره کرد و گفت: چه عاملی موجب شد اسلام در سرزمین هند گسترش یابد و رشد کند؟ آنچه در کتاب‌ها آمده، به تعامل میان تجار ایران و هند اشاره دارد؛ مردم هند صداقت، امانت‌داری، خوش‌رفتاری، وفای به عهد و دیگر ویژگی‌های اخلاقی حسنه را در تجار مسلمان مشاهده کردند و مجذوب اسلام شدند. به این ترتیب، اسلام به هند راه یافت و امروز چند صد میلیون مسلمان در این کشور زندگی می‌کنند؛ شاید در ابتدا کتاب به هند نرفته بود؛ در ابتدا عمل مسلمانان اسلام را در هند ترویج داد.

وی درباره محل و جایگاه نماز اظهار کرد: در خصوص محل اقامه نماز و جایگاه آن، اقدامات بسیار خوبی انجام شده است، اما همچنان تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم.

مروی ادامه داد: هنوز در بسیاری از شهرها، مساجد در اوقات غیرنماز تعطیل هستند. همچنین مساجد بین‌راهی معمولاً در حاشیه قرار دارند و از نظر فضا، بهداشت و امکانات اولیه، در سطح قابل قبولی نیستند. این وضعیت به‌صورت غیرمستقیم این پیام را منتقل می‌کند که نماز از اهمیت لازم برخوردار نیست؛ احترام امامزاده به متولی آن است.

تولیت آستان قدس رضوی تأکید کرد: ما باید بهترین امکانات را برای اقامه نماز فراهم کنیم؛ تمیزترین و زیباترین مکان‌ها را در اختیار نمازگزاران قرار دهیم. از فرش و نظافت فضا گرفته تا سایر امکانات، همه باید در شأن نماز باشد؛ چراکه این اقدامات به‌صورت غیرمستقیم اهمیت نماز را به جامعه منتقل می‌کند.

اهمیت احترام به چادر

وی در ادامه، با اشاره به تجربه آستان قدس رضوی در فراهم کردن چادر برای بانوان زائر، اظهار کرد: یکی از برنامه‌های ما در حرم مطهر این است که به بانوانی که چادر به همراه ندارند، چادر امانت می‌دهیم. سالانه حدود هفت میلیارد تومان برای تأمین چادر هزینه می‌کنیم و هیچ بانویی بدون چادر وارد حرم مطهر نمی‌شود.

مروی ادامه داد: از اتاق‌هایی که چادر در آنها به زائران امانت داده می‌شد، بازدید کردم. دیدم این فضاها از حداقل امکانات برخوردارند و هیچ تناسبی با زیبایی و معماری حرم مطهر ندارند. به دوستان گفتم همین مسئله به‌صورت غیرمستقیم می‌تواند بی‌اهمیت بودن چادر را به مخاطب القا کند. زائر با خود می‌گوید اگر چادر اهمیت و ارزش داشت، جایگاه مناسب‌تری برای آن در آستان قدس در نظر می‌گرفتند.

تولیت آستان قدس رضوی افزود: ما چند میلیارد تومان هزینه کردیم و بهترین اتاق‌ها را برای امانت چادر ایجاد و تأکید کردیم که این اتاق‌ها باید از معماری زیبا و متناسب با فضای حرم مطهر برخوردار باشند. چادرهای امانتی نیز باید در کمدهای زیبا و مناسب قرار گیرند. همچنین وقتی زائر چادر را باز می‌گرداند، نباید آن را کنار گذاشت یا در سطل انداخت؛ بلکه باید با احترام آن را تحویل گرفت، تکریم کرد و در جای مناسب قرار داد. ما خودمان باید به چادر احترام بگذاریم و آن را تکریم کنیم تا خانمی که بدون چادر است نیز به‌صورت غیرمستقیم به استفاده از چادر تشویق شود.

مردم بیشتر از سخن، سیره و عمل را می‌بینند

وی در بخش دیگری از سخنان خود، عمل را مهم‌ترین ابزار دعوت مردم به دین دانست و گفت: محققان و سیره‌نویسان نوشته‌اند که مردم عمدتاً پای منبر پیامبر(ص) مسلمان نشدند، بلکه با مشاهده عمل و رفتار پیامبر(ص) مسلمان شدند.

مروی ادامه داد: ما تا قیام قیامت، هرگاه بخواهیم از پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) سخنی بگوییم، مردم را هدایت کنیم و روحیه ایمان را در آنان تقویت کنیم، از سیره آن بزرگواران می‌گوییم. ما به آن مقام معرفتی بلند و عمیق حضرات معصومین(ع) دسترسی و توان درک کامل آن را نداریم؛ اما همین سیره و رفتار ظاهری و روزمره آنان را که بیان می‌کنیم، برای مردم جذاب است و این جذابیت تا قیام قیامت باقی خواهد ماند.

تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به پرسش‌ها و شبهات نسل جوان، اظهار کرد: جوانان مسائل، پرسش‌ها و شبهات فراوانی دارند. نمی‌گویم همه این پرسش‌ها و شبهات وارد و به‌حق است و نباید تیرهای زهرآگین دشمن را در این میان نادیده گرفت؛ اما همین مسئله، وظیفه ما را سنگین‌تر می‌کند. جوانان بیش از آنکه از ما سخن بخواهند، عمل می‌خواهند.