جهانشاهی: روایت شهدای زن نباید در مرز برگزاری یادواره‌ها متوقف شود

خبرگزاری مهر، گروه استان ها: تاریخ ایثار و مقاومت را نمی‌توان تنها از زاویه میدان‌های نبرد روایت کرد؛ بخشی از این تاریخ در زندگی زنانی شکل گرفته است که با ایمان، فداکاری و ایستادگی، در دفاع از میهن و ارزش‌های انسانی سهم داشتند و برخی از آنان نیز جان خود را در این مسیر تقدیم کردند. با این حال، مسئله امروز تنها زنده نگه‌داشتن نام این زنان نیست؛ پرسش اساسی آن است که چگونه می‌توان روایت زندگی و مجاهدت آنان را از قاب مراسم بزرگداشت بیرون آورد و به حافظه فرهنگی و اجتماعی نسل‌های آینده سپرد.

اجلاسیه شهدای بانو در دومین کنگره ملی ۴۰۰۰ شهید استان گلستان، با محوریت «مقاومت، ایثار و مهر» و با توجه به جایگاه ۴۳ شهیده زن استان، فرصتی برای بازخوانی این بخش از تاریخ گلستان فراهم کرد؛ رویدادی که اهمیت آن فراتر از پاسداشت یاد شهدا، به ضرورت شناخت نقش زنان در شکل‌گیری هویت تاریخی جامعه بازمی‌گردد.

صدیقه جهانشاهی، سرپرست امور زنان و خانواده استانداری گلستان، با تأکید بر ضرورت تداوم روایت زندگی شهدای زن، معتقد است این بانوان نباید تنها در مناسبت‌ها به یاد آورده شوند، بلکه باید با بازشناسی ابعاد زندگی، باورها و مسیر ایثارشان، زمینه انتقال میراث آنان به نسل جوان فراهم شود؛ چراکه هیچ روایتی از تاریخ ایثار و مقاومت، بدون بازشناسی سهم زنان در آن، کامل نخواهد بود.

زنان؛ فراتر از روایت‌های حاشیه‌ای تاریخ دفاع مقدس

جهانشاهی با اشاره به جایگاه زنان در تاریخ ایثار و مقاومت اظهار کرد: بزرگداشت شهدای زن تنها پاسداشت یاد و خاطره بانوانی نیست که در راه ایمان، وطن و آرمان‌های خود جانفشانی کردند، بلکه فرصتی برای بازخوانی نقش اثرگذار زنان در تاریخ ایثار، مقاومت و مجاهدت ملت ایران است.

وی افزود: زنان در دوران دفاع مقدس و مقاطع حساس تاریخ کشور، تنها پشتیبان مردان در میدان نبرد نبودند، بلکه در عرصه‌های امدادرسانی، پشتیبانی، حفظ کانون خانواده و ایستادگی در برابر دشواری‌ها نیز نقش‌آفرینی کردند. این حضور نشان می‌دهد که مشارکت زنان در دفاع از کشور، ابعاد متنوعی داشته و نمی‌توان آن را به یک نقش یا مقطع تاریخی محدود کرد.

سرپرست امور زنان و خانواده استانداری گلستان ادامه داد: در کنار زنانی که در عرصه‌های مختلف مقاومت و پشتیبانی حضور داشتند، بانوانی نیز با تقدیم جان خود، عالی‌ترین جلوه ایثار را به نمایش گذاشتند. شناخت این زنان مستلزم توجه به جایگاه و نقش آنان در بستر تاریخی و اجتماعی زمانه خود است.

۴۳ شهیده زن گلستان؛ نام‌هایی که باید به روایت زندگی تبدیل شوند

اجلاسیه شهدای بانو در گلستان، با محوریت معرفی ۴۳ شهیده زن استان، بار دیگر این پرسش را پیش روی فعالان فرهنگی قرار می‌دهد که چگونه می‌توان نام و یاد این بانوان را از سطح یادبودهای مناسبتی فراتر برد و به شناختی ماندگار در جامعه تبدیل کرد.

جهانشاهی با تأکید بر ضرورت معرفی الگوهای واقعی به نسل جوان بیان کرد: باور من این است که معرفی شهدای زن، صرفاً بازگویی گذشته نیست، بلکه تبیین الگوهایی از ایمان، شجاعت، فداکاری و مسئولیت اجتماعی برای امروز و فردای جامعه است.

وی افزود: هنگامی که از شهدای زن سخن می‌گوییم، نباید تنها به نام و تصویر آنان بسنده کنیم؛ بلکه باید زمینه شناخت زندگی و مسیر ایثارشان فراهم شود تا نسل‌های آینده بتوانند با ابعاد مختلف این فداکاری‌ها آشنا شوند.

از این منظر، معرفی شهدای زن زمانی می‌تواند به یک جریان فرهنگی ماندگار تبدیل شود که روایت زندگی آنان در قالب‌های مختلف و متناسب با نیاز نسل‌های جدید بازگو شود. ثبت خاطرات، بازشناسی تجربه‌های زندگی و انتقال روایت‌های معتبر از این بانوان، از جمله مسیرهایی است که می‌تواند شناخت جامعه از سهم زنان در تاریخ ایثار را عمیق‌تر کند.

مسئله امروز؛ انتقال میراث ایثار به نسل جوان

یکی از چالش‌های روایت تاریخ برای نسل‌های جدید، فاصله گرفتن تجربه‌های تاریخی از زندگی روزمره آنان است. به همین دلیل، بزرگداشت شخصیت‌های تاریخی زمانی اثرگذارتر خواهد بود که مخاطب بتواند از نام‌ها و مناسبت‌ها عبور کند و با ابعاد انسانی زندگی و انتخاب‌های آنان آشنا شود.

جهانشاهی با اشاره به ضرورت تداوم این مسیر فرهنگی تأکید کرد: امیدوارم شهیده‌های زن گلستان فقط در قاب تصاویر یادبود باقی نمانند، بلکه روایت زندگی و ایثارشان در فرهنگ عمومی استان جریان پیدا کند و به نسل‌های آینده برسد.

وی ادامه داد: معرفی این بانوان باید فرصتی برای شناخت ارزش‌هایی باشد که در زندگی آنان نمود پیدا کرده است؛ ارزش‌هایی مانند ایمان، مسئولیت‌پذیری، فداکاری و ایستادگی در برابر دشواری‌ها که می‌توانند در انتقال تجربه‌های تاریخی به نسل‌های آینده نقش داشته باشند.

بر این اساس، تداوم روایت شهدای زن به برنامه‌هایی فراتر از برگزاری یک اجلاسیه نیاز دارد. اگر قرار است یاد و نام این بانوان در حافظه جمعی جامعه ماندگار شود، باید روایت آنان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی استمرار یابد و از ظرفیت‌های مختلف برای آشنایی نسل جوان با این بخش از تاریخ استفاده شود.

بازخوانی نقش زنان؛ ضرورتی برای تکمیل روایت تاریخ

سرپرست امور زنان و خانواده استانداری گلستان با تأکید بر اهمیت پاسداشت میراث تاریخی زنان اظهار کرد: پاسداشت این بانوان، ادای دین به تاریخ و هویت این سرزمین است؛ زیرا هیچ روایتی از تاریخ این ملت، بدون بازشناسی سهم زنان در ساختن و پاسداری از آن، کامل نخواهد بود.

وی افزود: زنان در مقاطع مختلف تاریخی، در کنار نقش‌آفرینی در خانواده، در عرصه‌های اجتماعی و در مسیر دفاع از ارزش‌ها نیز حضور داشته‌اند. توجه به این نقش‌ها کمک می‌کند تصویر جامع‌تری از تاریخ ایثار و مقاومت شکل بگیرد و سهم زنان در این مسیر به‌درستی شناخته شود.

از این منظر، اجلاسیه شهدای بانو را می‌توان فرصتی برای بازنگری در شیوه روایت تاریخ دانست؛ روایتی که در آن زنان نه صرفاً به‌عنوان همراهان حوادث تاریخی، بلکه به‌عنوان بخشی از کنشگران و اثرگذاران این تاریخ معرفی می‌شوند.

از بزرگداشت تا ماندگاری در حافظه جمعی

اجلاسیه شهدای بانو در دومین کنگره ملی ۴۰۰۰ شهید استان گلستان، فرصتی برای یادآوری جایگاه ۴۳ شهیده زن استان بود؛ اما اهمیت این رویداد را باید در افقی فراتر از زمان برگزاری آن جست‌وجو کرد. مسئله اصلی، چگونگی تداوم این توجه و تبدیل یادبودهای مقطعی به شناختی عمیق‌تر از زندگی و نقش این بانوان است.

روایت شهدای زن هنگامی می‌تواند در حافظه جمعی جامعه ماندگار شود که از چارچوب مراسم رسمی فراتر برود و به بخشی از فرهنگ عمومی تبدیل شود. چنین رویکردی نه‌تنها به شناخت بهتر تاریخ ایثار و مقاومت کمک می‌کند، بلکه امکان انتقال تجربه‌های انسانی و ارزش‌های برخاسته از آن را به نسل‌های آینده فراهم می‌سازد.

سخنان صدیقه جهانشاهی نیز بر همین ضرورت تأکید دارد؛ اینکه شهدای زن نباید تنها در مناسبت‌ها به یاد آورده شوند و روایت زندگی آنان باید در فرهنگ عمومی استان جریان داشته باشد.

در نهایت، پاسداشت شهدای زن زمانی از یک مراسم بزرگداشت فراتر می‌رود که نام آنان با روایت زندگی، شناخت نقش تاریخی و انتقال تجربه‌هایشان به نسل‌های آینده همراه شود؛ مسیری که می‌تواند به تکمیل روایت ایثار و مقاومت در گلستان و بازشناسی سهم زنان در تاریخ این سرزمین کمک کند.