کشف ۲.۲ تن شیشه در اصفهان؛چرخه مبارزه با موادمخدر کجا متوقف می‌شود؟

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- مریم یاوری: مواد مخدر در اصفهان تنها یک مسئله انتظامی نیست، از کشف محموله‌های سنگین شیشه در محورهای مواصلاتی تا فعالیت خرده‌فروشان در محله‌ها، حضور معتادان متجاهر در فضاهای عمومی و نگرانی خانواده‌ها از گرایش نوجوانان به مواد روان‌گردان، مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته را شکل می‌دهد که مقابله با آن‌ها به اقدامات انتظامی، پیگیری قضایی، پیشگیری اجتماعی و درمان وابسته است.

استان اصفهان به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی استان‌های جنوبی و شرقی با مرکز کشور یکی از مسیرهای مورد استفاده قاچاقچیان برای انتقال مواد مخدر است. در چنین شرایطی کشف محموله‌های بزرگ اگرچه بخش مهمی از فعالیت پلیس را تشکیل می‌دهد اما پرسش درباره نحوه مقابله با شبکه‌های توزیع، بازگشت برخی خرده‌فروشان به محله‌ها و وضعیت سامان‌دهی معتادان متجاهر همچنان برای شهروندان مطرح است.

سرهنگ محسن سلطانی، رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر استان اصفهان، در بازدید از خبرگزاری مهر و در گفتگویی تفصیلی، جزئیات عملکرد هفت‌ماهه این مجموعه، مهم‌ترین کشفیات، وضعیت دستگیری‌ها، طرح‌های پاکسازی مناطق آلوده، ظرفیت مراکز نگهداری معتادان متجاهر و برنامه‌های آموزشی پیشگیری از اعتیاد را تشریح کرد.

وی در این گفتگو ضمن اشاره به محدودیت نیروی انسانی برای کنترل هم‌زمان تمام محورهای پرخطر، بر ضرورت همکاری دستگاه‌های مسئول در حوزه پیشگیری تأکید کرد و درباره باورهای نادرست پیرامون مصرف گل، نقش خرده‌فروشان در ایجاد پاتوق‌های مصرف مواد و سازوکار قانونی انتقال معتادان متجاهر به مراکز نگهداری توضیح داد.

آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح این گفتگو است....

*در هفت ماه گذشته چه میزان کشفیات و دستگیری در حوزه مواد مخدر در استان اصفهان ثبت شده و مهم‌ترین پرونده‌های این دوره چه بوده است؟

در هفت ماه گذشته سه مورد از کشفیات ویژه ما مربوط به محموله‌های بزرگ شیشه بوده است که هرکدام از نظر حجم مواد مخدر پرونده‌ای قابل توجه محسوب می‌شوند. نخستین مورد در اردیبهشت‌ماه و در شهرستان نائین اتفاق افتاد که طی آن ۸۸۷ کیلوگرم شیشه کشف شد. در جریان این عملیات، یک قاچاقچی مسلح نیز به هلاکت رسید.

مورد دوم در مردادماه بود که ۶۶۸ کیلوگرم شیشه کشف شد. سومین مورد نیز در ماه گذشته در شهرستان نائین اتفاق افتاد که طی آن ۶۶۴ کیلوگرم شیشه در جاساز یک خودروی سنگین شناسایی و ضبط شد.در مجموع وزن این سه محموله به دو هزار و ۲۱۹ کیلوگرم، معادل بیش از ۲.۲ تن شیشه می‌رسد.

این کشفیات نشان می‌دهد که مقابله با انتقال محموله‌های سنگین و شناسایی شیوه‌های جاسازی مواد مخدر در وسایل نقلیه از محورهای مهم فعالیت پلیس مبارزه با مواد مخدر استان است.

*آمار کلی دستگیری متهمان مرتبط با مواد مخدر در این مدت چقدر بوده است؟

در هفت ماه گذشته بیش از ۲۵ هزار و ۵۰۰ نفر از متهمان مرتبط با مواد مخدر در سطح استان دستگیر شده‌اند. در ارتباط با این پرونده‌ها نیز بیش از سه هزار پرونده تشکیل و متهمان برای رسیدگی به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

این آمار مربوط به مجموع اقدامات انجام‌شده در حوزه مقابله با جرایم مرتبط با مواد مخدر است و نشان می‌دهد که فعالیت پلیس صرفاً به کشف محموله‌های عمده محدود نمی‌شود، بلکه برخورد با شبکه‌های توزیع، خرده‌فروشان و سایر افراد مرتبط با این جرایم را نیز در بر می‌گیرد.

*چه تعداد طرح عملیاتی برای پاکسازی مناطق آلوده و کنترل محورهای مواصلاتی اجرا شده و حاصل این عملیات‌ها چه بوده است؟

در هفت ماه گذشته، یک‌ هزار و ۸۸۱ طرح در سطح استان اجرا شده که در جریان این اقدامات، شش تن و ۴۸۱ کیلوگرم انواع مواد مخدر کشف شده است.بخش مهمی از کشفیات در طرح‌های کنترل محورهای مواصلاتی به دست آمده است زیرا اصفهان در مسیر ارتباطی استان‌های جنوبی و شرقی کشور با مناطق مرکزی قرار دارد و قاچاقچیان از این مسیرها برای انتقال و جابه‌جایی مواد مخدر استفاده می‌کنند.

در کنار کنترل محورها طرح‌های پاکسازی مناطق آلوده و جرم‌خیز، برخورد با خرده‌فروشان و طرح‌های ارتقای امنیت اجتماعی نیز در دستور کار قرار دارد. در همین چارچوب، ۲۲۶ طرح ارتقای امنیت اجتماعی، ۵۹۴ مرحله طرح پاکسازی و ۲۶۹ مرحله طرح کنترل محور اجرا شده است.

البته این اقدامات به محدوده شهری محدود نمی‌شود و در شهرستان‌هایی که مناطق روستایی نیز با معضل خریدوفروش یا مصرف مواد مخدر مواجه هستند، با توجه به شرایط منطقه، عملیات پاکسازی و مقابله انجام می‌شود.

*خرده‌فروشان مواد مخدر یکی از مهم‌ترین عوامل نارضایتی مردم در محله‌ها هستند. در هفت ماه گذشته چند نفر از این افراد دستگیر شده‌اند؟

در سال جاری پنج‌ هزار و ۶۷۵ خرده‌فروش مواد مخدر دستگیر شده‌اند. این افراد در جریان طرح‌های پاکسازی مناطق آلوده و عملیات ویژه برخورد با خرده‌فروشان شناسایی و دستگیر شده‌اند. فعالیت خرده‌فروشان در برخی مناطق به ایجاد پاتوق‌های مصرف مواد منجر می‌شود و همین مسئله نارضایتی ساکنان، افزایش تماس‌های مردمی با پلیس و ایجاد مشکلات اجتماعی و انتظامی را به دنبال دارد.

در مواردی که یک محل به پاتوق دائمی خریدوفروش یا مصرف مواد مخدر تبدیل شده و موجب آزار و اذیت همسایگان می‌شود، موضوع در دستور کار پلیس قرار می‌گیرد و متناسب با شرایط و ضوابط قانونی، اقدامات لازم برای برخورد با عوامل و جمع‌آوری پاتوق انجام می‌شود.

این اقدامات هم در مناطق شهری و هم در نقاطی از شهرستان‌ها که با چنین مشکلاتی مواجه هستند، دنبال می‌شود.

آیا برای مقابله با خرده‌فروشان، علاوه بر دستگیری افراد، شبکه‌های توزیع و باندهای فعال نیز شناسایی شده‌اند؟

بله. در هفت ماه گذشته، ۲۸ باند فعال در حوزه مواد مخدر در سطح استان منهدم شده‌اند. در برخورد با شبکه‌های قاچاق و توزیع صرفاً به افرادی که در مرحله نهایی فروش مواد مخدر فعالیت می‌کنند توجه نمی‌شود، بلکه شناسایی ارتباط میان عوامل مختلف، مسیرهای انتقال و افرادی که در بخش‌های دیگر شبکه فعالیت دارند نیز اهمیت دارد.

در برخی پرونده‌ها، اقدامات اطلاعاتی و همکاری با پلیس سایر استان‌ها به شناسایی هم‌زمان عوامل انتقال و تحویل مواد مخدر منجر شده است. این نوع عملیات مشترک کمک می‌کند برخورد با یک محموله یا یک فرد به همان نقطه محدود نماند و دیگر عوامل مرتبط نیز شناسایی شوند.

*سهم زنان در جرایم مرتبط با مواد مخدر چقدر است و آیا در پرونده‌های سنگین نیز با این افراد مواجه بوده‌اید؟

در هفت ماه گذشته، ۳۴۸ زن در ارتباط با جرایم مواد مخدر دستگیر شده‌اند که این آمار نسبت به مدت مشابه سال گذشته چهار درصد کاهش داشته است. افرادی که در این آمار قرار می‌گیرند، ممکن است در جرایمی مانند مشارکت در خریدوفروش مواد مخدر، خرده‌فروشی یا فعالیت در پاتوق‌های مصرف مواد نقش داشته باشند.

البته برای ارزیابی دقیق وضعیت، باید نوع جرم، نقش هر فرد در پرونده و شرایط دستگیری بررسی شود. صرف آمار دستگیری به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که همه افراد در یک سطح از فعالیت مجرمانه قرار داشته‌اند.

*پلیس برای شناسایی محموله‌های مواد مخدر در محورهای مواصلاتی از چه روش‌هایی استفاده می‌کند؟ آیا تجهیزات ایکس‌ری به‌تنهایی پاسخ‌گو هستند؟

شناسایی محموله‌ها از مسیرهای مختلفی انجام می‌شود. بخشی از کشفیات با استفاده از تجهیزات کنترلی و دستگاه‌های ایکس‌ری و با همکاری بخش‌های مربوط به دست می‌آید. بخشی دیگر نیز نتیجه بازرسی‌ها و اقدامات اطلاعاتی و انتظامی است.

بنابراین، مقابله مؤثر با قاچاق مواد مخدر تنها به تجهیزات وابسته نیست؛ استفاده از اطلاعات، شناسایی الگوهای انتقال و هماهنگی میان واحدهای انتظامی نیز اهمیت زیادی دارد.

*درباره مرگ فردی که مواد مخدر را در بدن خود جاسازی کرده بود نیز اخباری منتشر شد. این شیوه چه خطراتی دارد؟

در یکی از پرونده‌هایی که اخیراً درباره آن اطلاع‌رسانی شد، فردی که قصد انتقال هروئین را داشت، مواد را به‌صورت بسته‌بندی‌شده در بدن خود جاسازی کرده بود. متأسفانه بسته‌بندی مواد در بدن این فرد دچار مشکل شد و در نهایت جان خود را از دست داد.

این اتفاق نشان می‌دهد که چنین روش‌هایی تا چه اندازه خطرناک هستند. بسته‌های حاوی مواد مخدر ممکن است در اثر آسیب‌دیدگی یا نشت، سلامت فرد را به‌شدت تهدید کنند و حتی به مرگ منجر شوند.

افرادی که به این شیوه‌ها روی می‌آورند، خود را در معرض خطر جدی قرار می‌دهند؛ از این رو، مقابله با شبکه‌های انتقال مواد مخدر باید با اطلاع‌رسانی درباره پیامدهای خطرناک این روش‌ها نیز همراه باشد.

*یکی از موضوعات مورد توجه شهروندان، پاتوق‌های مصرف مواد در پارک‌ها، زیر پل‌ها و فضاهای عمومی است. چرا برخی از این نقاط پس از پاکسازی دوباره به محل تجمع معتادان تبدیل می‌شوند؟

در برخی نقاط، به دلیل تجمع افراد مصرف‌کننده و دسترسی آسان به فضاهای عمومی، امکان شکل‌گیری پاتوق‌های مصرف مواد وجود دارد. برای نمونه، ممکن است افرادی که محل مناسبی برای استقرار ندارند، در پارک‌ها یا زیر پل‌ها تجمع کنند و همان محل را برای مصرف مواد مورد استفاده قرار دهند.

پلیس در صورت شناسایی این نقاط، برای جمع‌آوری افراد و برخورد با عوامل مرتبط اقدام می‌کند. با این حال، اگر زمینه‌های اجتماعی و مشکلات مربوط به بی‌سرپناهی و اعتیاد برطرف نشود، احتمال شکل‌گیری دوباره چنین تجمع‌هایی وجود دارد.

در بعضی موارد، خرده‌فروشان نیز با فعالیت در این نقاط به گسترش پاتوق‌ها کمک می‌کنند و حضور آن‌ها موجب نارضایتی ساکنان اطراف می‌شود. بنابراین، برخورد انتظامی باید در کنار سامان‌دهی افراد نیازمند درمان و حمایت اجتماعی دنبال شود.

*آیا میان اعتیاد و سرقت ارتباطی وجود دارد؟ برخی شهروندان معتقدند حضور معتادان متجاهر در محله‌ها با افزایش سرقت‌های خرد همراه است.

نمی‌توان گفت هر فردی که اعتیاد دارد، سارق است. چنین تعمیمی درست نیست و باید میان افراد مصرف‌کننده مواد مخدر و کسانی که مرتکب جرم می‌شوند، تفاوت قائل شد.

با این حال، بخشی از معتادان متجاهر ممکن است برای تأمین هزینه مصرف مواد به سرقت‌های خرد روی بیاورند به‌ویژه افرادی که منبع درآمد مشخصی ندارند و برای تهیه مواد با مشکل مواجه هستند.

در برخی پرونده‌هایی که با سرقت خودرو یا سرقت‌های مشابه مرتبط بوده‌اند، با افرادی مواجه شده‌ایم که سابقه مصرف مواد مخدر داشته‌اند و در اظهارات خود، مصرف مواد را یکی از عوامل حضورشان در موقعیت ارتکاب جرم عنوان کرده‌اند.

البته این موضوع به معنای آن نیست که همه معتادان متجاهر مرتکب سرقت می‌شوند یا سرقت‌های حرفه‌ای و سازمان‌یافته را می‌توان به این گروه نسبت داد. هر پرونده باید جداگانه بررسی شود و مسئولیت کیفری افراد نیز بر اساس شواهد و مستندات مشخص شود.

*پلیس برای جمع‌آوری معتادان متجاهر چه اقداماتی انجام داده و آمار طرح‌های اخیر چقدر بوده است؟

یکی از برنامه‌های ما در این حوزه، اجرای طرح «آرامش در شهر» است که با مشارکت پلیس مبارزه با مواد مخدر، کلانتری‌ها، یگان امداد و سایر رده‌های انتظامی اجرا می‌شود.

در جریان این طرح‌ها، شناسایی و جمع‌آوری معتادان متجاهر، برخورد با خرده‌فروشان و کشف مواد مخدر در دستور کار قرار دارد.

بر اساس آمار اعلام‌شده در گزارش عملکرد، در بخش طرح‌های اخیر، کشف ۷۲۴ کیلوگرم مواد مخدر و شناسایی و معرفی یک‌هزار و ۲۸۴ خرده‌فروش به مراجع قضایی ثبت شده است.

در آمار مربوط به تعداد مراحل اجرا و شمار معتادان جمع‌آوری‌شده، ارقام متفاوتی در گزارش اولیه بیان شده است؛ بنابراین، برای انتشار آمار قطعی این دو بخش باید آمار نهایی و تأییدشده واحد مربوط ملاک قرار گیرد.

*ظرفیت مراکز نگهداری معتادان متجاهر در استان اصفهان چقدر است و وضعیت زنان معتاد متجاهر چگونه پیگیری می‌شود؟

در استان اصفهان مراکز مختلفی برای نگهداری و سامان‌دهی معتادان متجاهر در نظر گرفته شده است. در حوزه زنان نیز مراکزی با مشارکت دستگاه‌های مسئول فعالیت دارند.

از جمله این مراکز می‌توان به مرکز ماده ۱۶ بانوان در محدوده باغ فدک و مرکز «روزهای کرامت» در مبارکه اشاره کرد که در چارچوب برنامه‌های مربوط به سامان‌دهی معتادان متجاهر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

*آیا هزینه نگهداری معتادان متجاهر را خانواده‌ها پرداخت می‌کنند یا امکان پذیرش دولتی نیز وجود دارد؟

در این حوزه، شرایط افراد و خانواده‌های آن‌ها یکسان نیست. برخی خانواده‌ها توان پرداخت هزینه‌های مربوط را دارند، اما در مواردی نیز خانواده با مشکلات مالی و آسیب‌های اجتماعی مواجه است و امکان تأمین هزینه‌ها را ندارد.

در چنین شرایطی، موضوع از طریق مراجع ذی‌ربط و با طی مراحل قانونی پیگیری می‌شود. اگر دستور قضایی لازم صادر شود، انتقال فرد به مرکز مربوط انجام می‌گیرد.

همچنین باید میان گرمخانه و مرکز ماده ۱۶ تفاوت قائل شد. گرمخانه برای افرادی است که محل مناسبی برای استراحت و خواب ندارند و به‌ویژه در فصل سرما به خدمات حمایتی نیاز پیدا می‌کنند؛ اما مراکز ماده ۱۶ در چارچوب ضوابط مربوط به سامان‌دهی و نگهداری معتادان متجاهر فعالیت دارند.این دو مرکز از نظر هدف و شیوه پذیرش یکسان نیستند و هرکدام سازوکار مشخصی دارند.

*با توجه به حضور زنان معتاد متجاهر در برخی معابر و چهارراه‌ها، آیا آمار دقیقی از سهم زنان در میان معتادان متجاهر استان وجود دارد؟

در حال حاضر آمار دقیقی از درصد زنان در میان مجموع معتادان متجاهر استان در اختیار ندارم که بتوانم به‌صورت قطعی اعلام کنم.

با این حال، برای سامان‌دهی این گروه، مراکز ویژه‌ای در نظر گرفته شده و اقدامات مربوط به شناسایی و انتقال افراد واجد شرایط با هماهنگی دستگاه‌های مسئول و در چارچوب مقررات قانونی انجام می‌شود.

در این حوزه، ظرفیت مراکز، شرایط پذیرش و نیازهای درمانی و حمایتی افراد باید به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.

*اصفهان از نظر جغرافیایی در مسیر ارتباطی استان‌های مختلف قرار دارد. مواد مخدر عمدتاً از کدام مسیرها وارد استان می‌شود؟

استان اصفهان به دلیل موقعیت جغرافیایی، یکی از کریدورهای ارتباطی کشور از جنوب و شرق به مرکز محسوب می‌شود. قاچاقچیان از مسیرهای ارتباطی استان‌های جنوبی و شرقی برای انتقال و جابه‌جایی مواد مخدر استفاده می‌کنند.

به همین دلیل، کنترل محورهای مواصلاتی و شناسایی محموله‌های عبوری، بخش مهمی از مأموریت‌های پلیس مبارزه با مواد مخدر استان را تشکیل می‌دهد.

*یکی از انتقادها به وضعیت پیشگیری از اعتیاد، کاهش فعالیت‌های آموزشی در مدارس، فرهنگ‌سراها و محیط‌های اجتماعی است. پلیس در این زمینه چه برنامه‌ای دارد؟

پیشگیری از اعتیاد تنها وظیفه پلیس نیست و دستگاه‌های مختلف باید متناسب با مأموریت‌های خود در این زمینه فعالیت کنند.

در سطح کشور، شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر با ساختار مشخصی فعالیت دارد و در استان نیز این شورا به ریاست استاندار تشکیل می‌شود. کمیته‌های مختلفی از جمله کمیته‌های درمان، پیشگیری، مقابله و فرهنگی در این ساختار فعالیت دارند و دستگاه‌های مسئول باید وظایف خود را در این حوزه دنبال کنند.

وظیفه اصلی پلیس مبارزه با مواد مخدر در بخش مقابله، شناسایی و برخورد با جرایم مرتبط با مواد مخدر است؛ با این حال، به دلیل اهمیت پیشگیری، پلیس به‌صورت مستقیم در بخش آموزش و آگاهی‌بخشی نیز فعالیت می‌کند.

کلانتری‌ها، واحدهای اجتماعی شهرستان‌ها و کارشناسان پلیس در برنامه‌های آموزشی مشارکت دارند و تلاش می‌شود آموزش متناسب با گروه‌های مختلف، به‌ویژه نوجوانان و دانش‌آموزان، ارائه شود.

البته برای اثرگذاری بیشتر این اقدامات، همراهی مدارس، خانواده‌ها، مراکز فرهنگی و سایر دستگاه‌های مسئول ضروری است و نمی‌توان انتظار داشت یک دستگاه به‌تنهایی همه نیازهای حوزه پیشگیری را پوشش دهد.

*آموزش‌های پیشگیری از اعتیاد در مدارس استان در سال جاری چه میزان بوده است؟

از ابتدای مهرماه و هم‌زمان با بازگشایی مدارس، برنامه‌های آموزشی و آگاهی‌بخشی درباره مواد مخدر در دستور کار قرار گرفته است.

بر اساس آمار اعلام‌شده، از ابتدای مهر تاکنون حدود یک‌هزار و ۷۵۰ نفر در برنامه‌های آموزشی و پیشگیری از اعتیاد شرکت کرده‌اند.

در این برنامه‌ها، کارشناسان به مدارس مراجعه می‌کنند و درباره انواع مواد مخدر، آثار مصرف و پیامدهای آن با دانش‌آموزان صحبت می‌کنند. هدف این است که دانش‌آموزان پیش از مواجهه با پیشنهاد مصرف مواد، اطلاعات لازم را درباره خطرات آن داشته باشند و بتوانند در برابر فشارهای محیطی تصمیم آگاهانه‌تری بگیرند.

علاوه بر این، نمایشگاهی تخصصی در مجموعه پلیس مبارزه با مواد مخدر استان وجود دارد که مدارس و سازمان‌ها می‌توانند با هماهنگی قبلی از آن بازدید کنند. در این نمایشگاه، انواع مواد مخدر و اطلاعات مرتبط با شیوه شناسایی و آثار مصرف آن‌ها ارائه می‌شود.

محتوای آموزشی برای دانش‌آموزان بیشتر بر آشنایی عمومی با مواد مخدر و پیامدهای مصرف متمرکز است، در حالی که برنامه‌های تخصصی برای گروه‌های دیگر می‌تواند جزئیات بیشتری را در بر بگیرد.

*آیا پلیس در حوزه پیشگیری از اعتیاد پژوهش و مطالعه تخصصی نیز انجام می‌دهد؟

در حوزه پیشگیری فعالیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی در دست اقدام است. پیشگیری موضوعی نیست که بتوان آن را تنها با برخورد انتظامی مدیریت کرد؛ بلکه شناخت عوامل گرایش به مصرف، بررسی شرایط اجتماعی و انتخاب روش‌های مؤثر آموزش نیز اهمیت دارد.

برای دستیابی به نتایج بهتر، لازم است فعالیت‌های آموزشی بر اساس شناخت دقیق گروه‌های هدف و متناسب با شرایط اجتماعی آن‌ها انجام شود.

*یکی از نگرانی‌های خانواده‌ها، رواج مصرف سیگار الکترونیکی، ویپ و قلیان در میان نوجوانان است. آیا این موارد در برنامه‌های آموزشی پلیس مورد توجه قرار می‌گیرد؟

در برنامه‌های نمایشگاهی و بازدیدهای آموزشی، موضوع سیگار، قلیان و ویپ نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

در کنار نمایشگاه پلیس مبارزه با مواد مخدر، فضایی با عنوان «اتاق عبرت» وجود دارد که در آن تلاش شده است بازدیدکنندگان با پیامدهای مصرف مواد و آسیب‌های مرتبط آشنا شوند.

در این برنامه‌ها، موضوع از مصرف دخانیات و برخی رفتارهای پرخطر آغاز می‌شود و سپس درباره خطرات مواد مخدر و پیامدهای آن توضیح داده می‌شود.

هدف از این آموزش‌ها، آگاهی‌بخشی و پیشگیری است؛ زیرا خانواده‌ها و نوجوانان باید بدانند که مصرف محصولات مختلف، از جمله ویپ و سایر فرآورده‌های حاوی مواد روان‌گردان، می‌تواند با خطرات متفاوتی همراه باشد و ارزیابی هرکدام باید بر اساس ترکیبات و شواهد علمی صورت گیرد.

*درباره مصرف گل در میان نوجوانان و جوانان نگرانی‌های زیادی مطرح می‌شود. ارزیابی شما از خطرات این ماده چیست؟

مصرف گل از موضوعاتی است که باید درباره آن اطلاع‌رسانی جدی انجام شود. یکی از باورهای نادرست در جامعه این است که چون گل منشأ گیاهی دارد، اعتیادآور نیست یا پیامدهای جدی برای سلامت ندارد.

گیاهی بودن یک ماده به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. فرآورده‌های مختلف شاهدانه می‌توانند از نظر میزان ماده مؤثره و شدت اثرگذاری تفاوت زیادی داشته باشند و همین تفاوت در ارزیابی خطر مصرف اهمیت دارد.

بارها درباره بالا بودن میزان ماده مؤثره تتراهیدروکانابینول یا THC در برخی فرآورده‌های گل مورد استفاده در بازار هشدار داده شد. با این حال تعیین درصد دقیق این ماده به نمونه ترکیب محصول و نتایج آزمایشگاهی وابسته است و نمی‌توان یک درصد مشخص را به تمام فرآورده‌ها تعمیم داد.

آنچه اهمیت دارد این است که مصرف فرآورده‌های حاوی THC می‌تواند با اختلال در حافظه، توجه و عملکرد شناختی همراه باشد و در برخی افراد، خطر بروز یا تشدید مشکلات روانی، از جمله علائم روان‌پریشی، را افزایش دهد.

به همین دلیل، این تصور که مصرف گل به دلیل منشأ گیاهی آن بی‌خطر است، تصور درستی نیست. نوجوانان و جوانان باید درباره پیامدهای احتمالی مصرف این مواد آگاهی کافی داشته باشند و خانواده‌ها نیز نسبت به تغییرات رفتاری و نشانه‌های احتمالی مصرف حساس باشند.

*آیا می‌توان گفت مصرف سیگار و قلیان الزاماً به مصرف مواد مخدر سنگین‌تر منتهی می‌شود؟

نمی‌توان درباره همه افراد یک مسیر یکسان تعریف کرد و گفت هر فردی که سیگار یا قلیان مصرف می‌کند، حتماً به مصرف مواد مخدر دیگر روی خواهد آورد. با این حال، عادی‌انگاری مصرف مواد و کاهش حساسیت نسبت به رفتارهای پرخطر می‌تواند زمینه‌ساز نادیده گرفتن خطرات بعدی شود.

به همین دلیل، آموزش باید بر شناخت خطرات، تقویت مهارت نه گفتن، آگاهی از فشار گروه همسالان و آشنایی با پیامدهای مصرف مواد متمرکز باشد.

خانواده‌ها، مدارس و نهادهای فرهنگی باید در کنار یکدیگر فعالیت کنند تا نوجوانان پیش از مواجهه با پیشنهاد مصرف، اطلاعات درست و مهارت کافی برای تصمیم‌گیری داشته باشند.

*با توجه به حجم کشفیات و گستردگی محورهای مواصلاتی استان، مهم‌ترین محدودیت پلیس مبارزه با مواد مخدر اصفهان چیست؟

کار در حوزه مبارزه با مواد مخدر از نظر عملیاتی دشواری‌های خاص خود را دارد. در برخی مأموریت‌ها با قاچاقچیان مسلح و افرادی مواجه می‌شویم که برای فرار از دستگیری ممکن است رفتارهای بسیار خطرناکی داشته باشند.

در چنین شرایطی، نیروهای پلیس باید با آمادگی کامل و رعایت الزامات عملیاتی وارد عمل شوند. گاهی شرایط عملیات به‌گونه‌ای است که فرماندهان نیز ناچارند به‌صورت مستقیم در صحنه حضور داشته باشند.

با وجود این محدودیت‌ها، همکاران ما در حوزه مبارزه با مواد مخدر، مأموریت‌های خود را در ساعات مختلف شبانه‌روز دنبال می‌کنند و فعالیت آن‌ها به ساعات اداری محدود نیست.

*با وجود این محدودیت‌ها، مهم‌ترین نقطه قوت پلیس مبارزه با مواد مخدر استان را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین نقطه قوت ما، تعهد و تلاش نیروهایی است که در این حوزه فعالیت می‌کنند. مأموریت‌های مبارزه با مواد مخدر زمان مشخصی نمی‌شناسد و ممکن است عملیات در نیمه‌شب یا خارج از ساعات معمول کاری انجام شود.

همکاران ما با وجود دشواری‌ها و خطرات این شغل، تلاش می‌کنند وظایف خود را انجام دهند. این تعهد در کنار تجربه عملیاتی، اقدامات اطلاعاتی و همکاری میان واحدهای مختلف، از ظرفیت‌های مهم مجموعه محسوب می‌شود.

البته برای افزایش اثربخشی اقدامات، تقویت امکانات و تأمین نیروی انسانی متناسب با گستردگی مأموریت‌ها نیز ضروری است.

*اگر بخواهید مهم‌ترین پیام این گفتگو را برای خانواده‌ها و شهروندان بیان کنید، چه نکته‌ای را باید مورد توجه قرار دهند؟

مقابله با مواد مخدر فقط به دستگیری قاچاقچیان و خرده‌فروشان محدود نمی‌شود. پلیس در حوزه مقابله وظایف مشخصی دارد و تلاش می‌کند با استفاده از اقدامات انتظامی و اطلاعاتی، شبکه‌های قاچاق و توزیع را شناسایی کند؛ اما پیشگیری از اعتیاد نیازمند مشارکت خانواده‌ها، مدارس، دستگاه‌های فرهنگی، نهادهای اجتماعی و مراکز درمانی است.

خانواده‌ها باید نسبت به آموزش فرزندان خود توجه داشته باشند و درباره خطرات مواد مخدر، به‌ویژه مواد روان‌گردان، اطلاعات درست در اختیار آن‌ها قرار دهند. همچنین شهروندان در صورت مشاهده فعالیت‌های مشکوک مرتبط با خریدوفروش مواد مخدر یا شکل‌گیری پاتوق‌های آسیب‌زا، می‌توانند موضوع را از مسیرهای رسمی به پلیس اطلاع دهند.

در کنار این اقدامات، سامان‌دهی معتادان متجاهر، فراهم کردن امکان درمان و حمایت اجتماعی و پیگیری قانونی پرونده‌ها نیز باید با هماهنگی دستگاه‌های مسئول دنبال شود. تنها با مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ می‌توان از گسترش آسیب‌های ناشی از مواد مخدر جلوگیری کرد.