مازندران در آغوش لاله‌های بی‌نشان؛ فاطمیه با عطر شهید

خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: مازندران این روزها حال‌وهوای دیگری دارد، قدم‌های مردانی که روزی از خانه‌هایشان رفتند، در جبهه‌ها ایستادند و دیگر بازنگشتند؛ مردانی که برخی خانواده‌هایشان هنوز چشم‌به‌راه نشانی از آنان هستند و برخی نیز سال‌هاست با قاب عکسی بر دیوار، خاطره عزیزشان را در خانه زنده نگه داشته‌اند.

این بار، همزمان با ایام سوگواری حضرت فاطمه زهرا(س)، پیکر مطهر ۱۰ شهید گمنام میهمان مردم مازندران می‌شود؛ حضوری که تنها به برگزاری چند آیین رسمی محدود نیست و در شهرهای مختلف استان، خاطره‌ها، دلتنگی‌ها و رسم‌های دیرینه مردم را به هم پیوند می‌زند.

نخستین تصویر این میزبانی از آمل آغاز شد؛ جایی که پیکرهای مطهر شهدا از محور هراز به شهر رسیدند و مردم به استقبال آنان رفتند. در میان جمعیت، بانویی با عکس برادر شهیدش ایستاده بود؛ تصویری که برای او فقط یادگاری از گذشته نبود، بلکه روایت سال‌ها انتظار پدر و مادری بود که آرزوی بازگشت پیکر فرزندشان را با خود به آسمان بردند.

او با صدایی آمیخته به دلتنگی از روزهایی گفت که پدر و مادرش چشم‌به‌راه بازگشت برادر شهیدش ماندند و سرانجام بدون دیدار دوباره با پیکر او از دنیا رفتند. این خواهر شهید گفت: هر بار که پیکرهای مطهر شهدای گمنام به شهر می‌آیند، احساس می‌کنم برادرم بازگشته است.

در آن لحظه، استقبال از یک شهید گمنام برای این بانو معنایی فراتر از یک مراسم داشت؛ گویی آمدن هر شهید، دریچه‌ای به خانه‌ای می‌گشود که سال‌هاست جای خالی یکی از اعضایش را در سکوت تحمل می‌کند. شاید در میان جمعیت، خانواده‌هایی دیگر نیز با همین احساس ایستاده بودند؛ کسانی که نام شهیدشان را می‌دانند، اما هنوز از دیدار پیکر او محروم مانده‌اند.

نوشهر؛ مجمعه‌های گل و گلاب برای میهمان آسمانی

در نوشهر، مردم برای استقبال از شهید گمنام، جلوه‌ای متفاوت از میزبانی مازندرانی را به نمایش گذاشتند. مادران و دختران با مجمعه‌های عروسی بر سر و در دست، به استقبال پیکر شهید آمدند؛ آیینی که در آن رسم دیرینه میهمان‌نوازی با ارادت به شهدا درآمیخت.

زنان شهر با گل و گلاب، محفل استقبال از شهید را آراستند؛ گویی می‌خواستند به میهمانی خوشامد بگویند که اگرچه نامش برای آنان ناشناخته است، اما جایگاهش در دل مردم روشن است.

بانویی که مجمعه‌ای از گل و گلاب در دست داشت، درباره معنای این حضور گفت: شهیدان آمده‌اند تا زنگار از دل‌های ما بزدایند و به ما یادآوری کنند که باید ایستاد.

این صحنه، تصویری از پیوند فرهنگ بومی و باورهای دینی مردم مازندران بود؛ جایی که مجمعه‌های عروسی، به جای آنکه تنها نشانه شادی و جشن باشند، در آیین استقبال از شهید گمنام، حامل پیام احترام و دلدادگی شدند. زنان و دخترانی که با این رسم به میدان آمدند، بخشی از خاطره جمعی شهر را در استقبال از شهیدی بازآفرینی کردند که شاید هیچ‌یک از آنان نامش را نمی‌دانستند.

از آمل تا رامسر؛ میزبانی در سه روز و چندین آیین

میزبانی از ۱۰ شهید گمنام به آمل و نوشهر محدود نمی‌شود. بر اساس اعلام سرتیپ دوم پاسدار احمد برسلانی، مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت مازندران در گفت وگو با خبرنگار مهر پیکر مطهر این شهدا همزمان با ایام فاطمیه وارد استان و در شهرستان‌های مختلف، برنامه‌های استقبال و تکریم برگزار خواهد شد.

به گفته وی، اجتماعات شبانه و برنامه‌های فرهنگی و معنوی در مدارس و دانشگاه‌ها نیز در طول هفته پیش‌بینی شده است و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، در هر یک از شهرستان‌های استان یک یا دو شهید گمنام میهمان مردم خواهند بود. جزئیات سایر برنامه‌ها نیز متعاقباً اطلاع‌رسانی می‌شود.

رامسر نیز برای میزبانی از یکی از این شهدا برنامه‌ای سه‌روزه تدارک دیده است. سرهنگ مسعود رضایی، فرمانده سپاه ناحیه رامسر در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با تشریح این برنامه‌ها گفت: روز چهارشنبه ۲۰ آبان، پیکر مطهر شهید در مدارس شهرستان مورد تکریم و تشییع دانش‌آموزان قرار می‌گیرد.

به گفته وی، آیین وداع مردمی پنجشنبه ۲۱ آبان، ساعت ۲۰:۳۰ از مقابل شهرداری رامسر به سمت میدان امام خمینی(ره) برگزار خواهد شد. همچنین تشییع خودرویی شهید ساعت ۸:۳۰ صبح جمعه ۲۲ آبان از میدان انقلاب (سپاه) به سمت مجتمع شهید چمران انجام می‌شود و پیکر مطهر شهید پیش از نماز جمعه در همان مکان به خاک سپرده خواهد شد.

رضایی با اشاره به هماهنگی با امام جمعه شهرستان اعلام کرد: نماز جمعه نیز در جوار مزار این شهید گمنام اقامه می‌شود. برنامه‌ای که قرار است دانش‌آموزان، خانواده‌های شهدا و دیگر اقشار مردم را در چند روز متوالی گرد هم آورد.

سرهنگ پاسدار سید احمد معافی، فرمانده سپاه شهرستان تنکابن در گفت‌وگو با خبرنگار مهر در آستانه ورود کاروان شهدای گمنام، از تشییع و استقبال مردم شهیدپرور این شهرستان از یک شهید گمنام دوران دفاع مقدس خبر داد.

سرهنگ معافی ضمن تسلیت ایام، با اعلام این خبر اظهار داشت: هم‌زمان با تشییع ۱۰ شهید خوشنام در سطح استان مازندران، شهرستان تنکابن روز چهارشنبه (بیستم ماه) میزبان این مروارید درخشان دوران دفاع مقدس خواهد بود.

وی افزود: برنامه‌های استقبال از این شهید بزرگوار از ساعت‌های اولیه صبح روز چهارشنبه با حضور در دانشگاه‌ها و مدارس سطح شهرستان آغاز شده و در ادامه، پیکر مطهر شهید جهت تبرک و عطرآگین کردن فضای محلات، در مناطق مختلف شهرستان حضور خواهد یافت.

فرمانده سپاه تنکابن همچنین با اشاره به برنامه‌ریزی برای مراسم وداع شبانه تصریح کرد: مراسم وداع با این شهید گرانقدر، چهارشنبه‌شب ساعت ۲۰:۳۰ در میدان امام (ره) تنکابن برگزار خواهد شد. از عموم مردم ولایتمدار، شریف و همیشه در صحنه شهرستان تنکابن دعوت می‌شود کماسابق با حضور حماسی و پرشور خود در این میدان، تجدید میثاقی دوباره با آرمان‌های شهدا داشته باشند.

سرهنگ معافی در پایان ابراز امیدواری کرد که حضور پربرکت این شهدا مایه تقویت اتحاد، همبستگی و همدلی بیشتر در جامعه شده و ان‌شاءالله زمینه‌ساز پیروزی نهایی جبهه حق علیه باطل در سطح جهان اسلام گردد.

فاطمیه و بازگشت فرزندان بی‌نشان

تقارن ورود شهدای گمنام با ایام فاطمیه، به این میزبانی رنگ و معنایی ویژه داده است. در روزهایی که نام و یاد حضرت فاطمه زهرا(س) با مظلومیت، صبر و وفاداری گره خورده، بازگشت پیکرهایی که سال‌ها دور از خانه و خانواده مانده‌اند، یادآور روایت مادرانی است که فرزندانشان را بدرقه کردند و سال‌ها با امید بازگشت آنان زندگی کردند.

حضور شهدا در مدارس و دانشگاه‌ها نیز فرصتی برای مواجهه نسل جوان با بخشی از تاریخ معاصر کشور است؛ نسلی که شاید جنگ را تجربه نکرده باشد، اما می‌تواند از خلال روایت خانواده‌ها، آیین‌های محلی و دیدار با پیکر شهیدان، با معنای فداکاری و هزینه‌های دفاع از سرزمین آشنا شود.

در این میان، گمنامی شهدا بیش از آنکه فاصله‌ای میان آنان و مردم ایجاد کند، به نقطه اشتراک این میزبانی تبدیل شده است؛ هر شهر، هر خانواده و هر شهروند می‌تواند در سیمای این میهمان بی‌نام، نشانی از عزیزی را ببیند که روزی رفت و هنوز خاطره‌اش در خانه‌ای، محله‌ای یا حافظه یک شهر زنده است.

مازندران فقط میزبان پیکرهایی برای تشییع و تدفین نیست؛ میزبان روایت‌هایی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شوند. روایت‌هایی که گاه از زبان یک خواهر با عکس برادر شهیدش شنیده می‌شود، گاه در سکوت زنی با مجمعه گل و گلاب معنا پیدا می‌کند و گاه در حضور دانش‌آموزانی که برای نخستین بار در مراسم تشییع یک شهید گمنام شرکت می‌کنند، ادامه می‌یابد. شاید ماندگارترین تصویر این روزها نیز همین باشد: شهری که نام شهیدش را نمی‌داند، اما برای استقبال از او خانه و دلش را می‌گشاید.

مازندران ۱۴ هزار و ۵۰۰ شهید در دوران دفاع مقدس تقدیم کرده است.