افت ۲۰ درصدی میانگین صادرات شرق کرمان؛ ارزش پایه گمرکی خرمای مضافتی کاهش یافت

به گزارش کرمان‌نو، حامد بدرآبادی رئیس دفتر نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان در نشست با خبرنگاران، با اشاره به وضعیت صادرات محصولات کشاورزی و به‌ویژه خرما گفت: بررسی آمار هفت‌ماهه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از کاهش میانگین حدود ۲۰ درصدی صادرات حکایت دارد؛ البته میزان افت در محصولات مختلف یکسان نیست.

او با اشاره به جایگاه خرما در سبد صادراتی شرق کرمان گفت: صادرات خرما از این منطقه در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۸۰ هزار تن بود که این میزان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۰۰ هزار تن رسید. با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت صادرات خرما در سال جاری باید آمار نیمه دوم سال نیز مورد بررسی قرار گیرد.

بدرآبادی یکی از موانع صادرات خرما را افزایش ارزش پایه گمرکی این محصول در سال گذشته دانست و توضیح داد: ۱۸ مهرماه سال گذشته، ارزش پایه گمرکی خرما از حدود هزار و ۳۰۰ دلار به ۲ هزار و ۳۰۰ دلار افزایش یافت؛ موضوعی که فشار بیشتری بر صادرکنندگان وارد کرد و تعهد بازگشت ارز حاصل از صادرات را بر مبنای ارزش‌گذاری بالاتری قرار داد.

رئیس دفتر نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای اصلاح این موضوع گفت: پس از پیگیری نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان، انجمن خرمای استان و انجمن ملی خرما و مکاتبات صورت‌گرفته در سطح ملی، ارزش پایه گمرکی خرمای مضافتی از ۲ هزار و ۳۰۰ دلار به حدود هزار دلار کاهش یافته است. قرار است این اصلاح طی چند روز آینده از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران به گمرکات کشور ابلاغ شود.

او با تأکید بر اینکه این تغییر به معنای حذف عوارض صادراتی نیست، افزود: موضوع، کاهش ارزش پایه گمرکی است؛ اصلاحی که با کاهش فشار ناشی از ارزش‌گذاری گمرکی بر صادرکنندگان، می‌تواند به‌تدریج شرایط صادرات این محصول را تسهیل کند. البته این اقدام به‌تنهایی همه مشکلات صادرات خرما را برطرف نمی‌کند.

ممنوعیت صادرات و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل

بدرآبادی در تشریح عوامل مؤثر بر کاهش صادرات محصولات کشاورزی، به ممنوعیت دوماهه صادرات خرما در ابتدای سال جدید اشاره کرد و گفت: محدودیت‌های ایجادشده به دلیل جنگ تحمیلی در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی و دشواری خروج محموله‌ها از مسیرهای تجاری نیز بر روند صادرات اثر گذاشته است.

او ادامه داد: محدودیت تردد در تنگه هرمز و استفاده از کشتی‌های کوچک‌تر برای انتقال محموله‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک را افزایش داده است. در کنار این مسئله، توقف طولانی کانتینرها در برخی مرزهای زمینی نیز مشکلاتی برای صادرکنندگان ایجاد می‌کند؛ به‌طوری‌که محموله‌هایی که پیش‌تر طی دو تا سه روز از مرز عبور می‌کردند، گاهی ۲۰ تا ۳۰ روز در مرزهایی مانند بازرگان، لطف‌آباد و سرخس متوقف می‌مانند.

به گفته او، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، محدودیت امکانات در برخی مرزها و دشواری انتقال محموله‌ها، در کنار سایر موانع تجاری، هزینه تمام‌شده صادرات را افزایش داده است.

فاصله قیمت خرما از مزرعه تا بازار

رئیس دفتر نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان با اشاره به تعدد واسطه‌ها در زنجیره تأمین و توزیع خرما، یکی دیگر از مشکلات این بخش را فاصله قابل‌توجه قیمت محصول از مرحله خرید از کشاورز تا رسیدن به مصرف‌کننده عنوان کرد.

دیگر چه خبر؟ 11:37 - 24 اسفند 1401

او توضیح داد: محصولی که با قیمتی در حدود ۲۰۰ هزار تومان از کشاورز خریداری می‌شود، در مراحل بعدی زنجیره توزیع ممکن است با قیمتی بیش از دو برابر به دست مصرف‌کننده برسد. تعدد واسطه‌ها و افزایش قیمت در مراحل پایانی توزیع، هم بر قدرت خرید مصرف‌کننده اثر می‌گذارد و هم سهم کشاورز از ارزش نهایی محصول را محدود می‌کند.

بدرآبادی به کشاورزان توصیه کرد فروش محصول را در دو یا سه بازه زمانی انجام دهند و همه محصول را یک‌باره به بازار عرضه نکنند؛ چراکه عرضه تدریجی می‌تواند از انباشت محصول و ناچار شدن کشاورز به فروش با قیمت پایین در پایان فصل جلوگیری کند.

ضرورت ایجاد سازوکار مستقل کنترل کیفیت خرما

او در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ظرفیت‌های شرق کرمان در تولید و صادرات خرما گفت: وجود باغات گسترده، سردخانه‌ها، واحدهای بسته‌بندی و مجموعه‌ای از خدمات مرتبط با صادرات، این منطقه را به ظرفیتی قابل‌توجه در این حوزه تبدیل کرده است.

بدرآبادی با بیان اینکه ایجاد یک پایانه صادراتی متمرکز نیز در دستور پیگیری قرار دارد، افزود: برای اجرای این طرح قول مساعدت‌هایی از سوی استانداری داده شده، اما شرایط اقتصادی روند پیشبرد آن را با تأخیر مواجه کرده است. در عین حال، باید از ظرفیت زیرساخت‌های موجود استفاده و امکانات و فرایندهای فعلی را تقویت کرد.

او استانداردسازی بسته‌بندی، نظارت دقیق‌تر در حوزه حفظ نباتات، رعایت الزامات استاندارد و بهداشت و ایجاد یک واحد مستقل کنترل و تضمین کیفیت را از نیازهای مهم صادرات خرما دانست و گفت: این واحد می‌تواند با مدیریت بخش خصوصی، کیفیت محصول را بررسی و گواهی لازم را صادر کند تا اعتماد خریداران داخلی و خارجی افزایش یابد.

بدرآبادی با اشاره به تجربه برخی خریداران خارجی تأکید کرد: کیفیت محصول ارسالی باید با مشخصات و سفارش خریدار مطابقت داشته باشد؛ زیرا هرگونه مغایرت می‌تواند اعتماد بازارهای هدف را تحت تأثیر قرار دهد.

ضرورت تنوع‌بخشی به سرمایه‌گذاری در شرق کرمان

رئیس دفتر نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان همچنین با اشاره به ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در این منطقه گفت: اگرچه جذب سرمایه در شرق کرمان در وضعیت نسبتاً مناسبی قرار دارد، اما بخش عمده فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری به حوزه خرما و خودروسازی محدود شده است.

او توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و جذب سرمایه در بخش‌های متنوع صنعتی را از ضرورت‌های اقتصادی منطقه برشمرد و افزود: تقویت تشکل‌های کشاورزی، صنعتی و تجاری و فعال‌تر شدن کمیته‌های تخصصی نیز از اولویت‌های اتاق بازرگانی است؛ چراکه تشکل‌های توانمند می‌توانند مسائل فعالان اقتصادی را منسجم‌تر پیگیری کنند.

بدرآبادی در ادامه به ظرفیت انرژی بادی در شهرستان ریگان اشاره کرد و گفت: مطالعات انجام‌شده طی حدود ۱۰ سال گذشته، از ظرفیت قابل‌توجه این منطقه برای تولید انرژی بادی حکایت دارد و شماری از سرمایه‌گذاران نیز برای احداث نیروگاه‌هایی با ظرفیت ۵۰ تا ۷۰ مگاوات اعلام آمادگی کرده‌اند؛ ظرفیتی که در صورت تحقق، می‌تواند به توسعه زیرساخت‌های انرژی در شرق استان کمک کند.

او با تأکید بر ضرورت رفع موانع تولید و صادرات گفت: بهبود شرایط صادرات محصولات منطقه، علاوه بر اصلاح مقررات و کاهش فشارهای تجاری، به توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، ارتقای کیفیت محصول، ساماندهی زنجیره تأمین و تقویت تشکل‌های اقتصادی نیاز دارد.