کاهش ۲۰ درصدی صادرات محصولات کشاورزی شرق استان کرمان

به گزارش خبرنگار مهر، حامد بدرآبادی، ظهر یکشنبه در نشست با خبرنگاران با اشاره به وضعیت صادرات محصولات کشاورزی شرق استان کرمان به‌ ویژه خرما اظهار کرد: بررسی آمار هفت‌ماهه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از کاهش میانگین حدود ۲۰ درصدی صادرات حکایت دارد؛ البته میزان افت در محصولات مختلف یکسان نیست.

وی با اشاره به جایگاه خرما در سبد صادراتی شرق کرمان گفت: صادرات خرما از این منطقه در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۸۰ هزار تن بود که این میزان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۰۰ هزار تن رسید؛ با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت صادرات خرما در سال جاری باید آمار نیمه دوم سال نیز مورد بررسی قرار گیرد.

کاهش ارزش پایه گمرکی خرمای مضافتی به حدود ۱۰۰۰ دلار

بدرآبادی، یکی از موانع جدی صادرات خرما را افزایش غیرمتعارف ارزش پایه گمرکی این محصول در سال گذشته دانست و توضیح داد: ۱۸ مهرماه سال گذشته، ارزش پایه گمرکی خرما از حدود یک‌هزار و ۳۰۰ دلار به ۲ هزار و ۳۰۰ دلار افزایش یافت؛ موضوعی که فشار سنگینی بر صادرکنندگان وارد کرد و تعهد بازگشت ارز حاصل از صادرات را بر مبنای ارزش‌گذاری بالاتری قرار داد.

رئیس نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته برای اصلاح این روند گفت: پس از پیگیری‌های مستمر نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان، انجمن خرمای استان و انجمن ملی خرما و مکاتبات انجام‌شده در سطح ملی، ارزش پایه گمرکی خرمای مضافتی از ۲ هزار و ۳۰۰ دلار به حدود یک‌هزار دلار کاهش یافته است.

وی افزود: قرار است این اصلاح طی چند روز آینده از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران به گمرکات کشور ابلاغ شود.

وی با تأکید بر اینکه این تغییر به معنای حذف عوارض صادراتی نیست، افزود: این تصمیم به کاهش فشار ناشی از ارزش‌گذاری گمرکی بر صادرکنندگان منجر شده و می‌تواند به‌تدریج شرایط صادرات این محصول را تسهیل کند؛ هرچند این اقدام به‌تنهایی همه مشکلات صادرات خرما را برطرف نمی‌کند.

ممنوعیت صادرات و افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل

بدرآبادی، در تشریح سایر عوامل مؤثر بر کاهش صادرات محصولات کشاورزی، به ممنوعیت دوماهه صادرات خرما در ابتدای جنگ اشاره کرد و گفت: محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی و دشواری خروج محموله‌ها از مسیرهای تجاری نیز بر روند صادرات اثر منفی گذاشته است.

وی ادامه داد: محدودیت تردد در تنگه هرمز و استفاده از کشتی‌های کوچک‌تر برای انتقال محموله‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک را به‌شدت افزایش داده است و در کنار این مسئله، توقف طولانی کانتینرها در برخی مرزهای زمینی نیز چالش‌ساز شده است؛ به‌طوری‌ که محموله‌هایی که پیش‌تر طی دو تا سه روز از مرز عبور می‌کردند، گاهی ۲۰ تا ۳۰ روز در مرزهایی مانند بازرگان، لطف‌آباد و سرخس متوقف می‌مانند.

به گفته رئیس نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، کمبود امکانات در برخی مرزها و دشواری انتقال محموله‌ها، در کنار سایر موانع تجاری، به افزایش قیمت تمام‌شده صادرات انجامیده است.

فاصله زیاد قیمت خرما از مزرعه تا بازار مصرف

بدرآبادی، با اشاره به تعدد واسطه‌ها در زنجیره تأمین و توزیع خرما، یکی دیگر از مشکلات ساختاری این بخش را فاصله قابل‌توجه قیمت محصول از مرحله خرید از کشاورز تا رسیدن به دست مصرف‌کننده عنوان کرد.

وی توضیح داد: محصولی که با قیمتی در حدود ۲۰۰ هزار تومان از کشاورز خریداری می‌شود، در مراحل بعدی زنجیره توزیع ممکن است با قیمتی بیش از دو برابر به دست مصرف‌کننده برسد.

وی گفت: تعدد واسطه‌ها و جهش قیمت در مراحل پایانی توزیع، هم قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد و هم سهم کشاورز از ارزش نهایی محصول را به‌شدت محدود می‌کند.

رئیس نمایندگی اتاق بازرگانی شرق کرمان به کشاورزان توصیه کرد فروش محصول را در دو یا همه سه بازه زمانی مدیریت کرده و از عرضه یک‌ جای آن به بازار خودداری کنند؛ چراکه عرضه تدریجی می‌توان از انباشت محصول و ناچار شدن کشاورز به فروش با قیمت پایین در پایان فصل جلوگیری کند.

بدرآبادی، با تأکید بر ظرفیت‌های بی‌نظیر شرق کرمان در تولید و صادرات خرما خاطرنشان کرد: وجود باغات گسترده، سردخانه‌ها، واحدهای بسته‌بندی پیشرفته و زیرساخت‌های مرتبط با صادرات، این منطقه را به قطبی مهم در این حوزه تبدیل کرده است که استمرار پویایی آن نیازمند حمایت همه‌جانبه مسئولان ملی و استانی است.