نسخه ترامپ برای فشار بر ایران

فرارو- باراک راوید، خبرنگار بخش بین الملل آکسیوس

به گزارش فرارو به نقل از آکسیوس، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد احتمال آغاز دوباره عملیات نظامی علیه ایران «بسیار کم» است و در شرایط فعلی ضرورتی برای چنین اقدامی دیده نمی‌شود. ترامپ این موضع را در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال و همچنین در یک نشست خبری کوتاه و بدون برنامه‌ریزی قبلی مطرح کرد؛ آن هم کمتر از یک هفته پس از آن که پذیرفت جنگ با ایران یکی از عوامل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای بوده است.

ادامه فشار اقتصادی به‌جای حمله نظامی

رئیس‌جمهور آمریکا در روزهای اخیر سه گزینه اصلی را برای ادامه مسیر تقابل با ایران بررسی کرده بود: انجام حملات نظامی تازه، تداوم فشار اقتصادی با هدف تضعیف حکومت ایران یا دستیابی به توافقی که مستلزم امتیازدهی قابل‌توجه واشنگتن و تهران باشد.

اظهارات روز دوشنبه نشان می‌دهد ترامپ فعلاً گزینه دوم یعنی ادامه فشار اقتصادی و محدود کردن مسیرهای ارتباطی و تجاری ایران را ترجیح می‌دهد. این راهبرد به معنای حفظ وضعیت موجود از جمله ادامه محاصره دریایی ایران و اجرای عملیات تازه‌ای با عنوان «دروازه آهنین» (Iron Gate) است. هدف اعلام‌شده این عملیات، مسدود کردن مسیرهای زمینی مورد استفاده ایران برای انتقال تسلیحات پیشرفته و فناوری‌های مرتبط عنوان شده است.

ترامپ گفت جنگ از نظر نظامی «عملاً پایان یافته» است، اما تأکید کرد پیش از اعلام رسمی پایان آن باید از امنیت متحدان آمریکا در منطقه اطمینان حاصل کند. او گفت: «ما متحدان بزرگی داریم و باید مطمئن شویم که آسیبی نمی‌بینند. ما به دنبال راه‌حلی بلندمدت هستیم.»

نقش قطر در تلاش برای توافق تهران و واشنگتن

اظهارات ترامپ چند ساعت پس از دیدار او با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر درباره مذاکرات ایران و آمریکا مطرح شد. نخست‌وزیر قطر همچنین به‌طور جداگانه با جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا دیدار کرد؛ فردی که در هفته‌های اخیر هدایت مذاکرات ایران را در دولت ترامپ بر عهده داشته است.

ترامپ اعلام کرد قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و دیگر کشورهای منطقه ادامه وضعیت فعلی را به ازسرگیری جنگ ترجیح می‌دهند. آل‌ثانی نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در دیدار با ترامپ درباره راه‌های پیشبرد مذاکرات تهران و واشنگتن گفت‌وگو کرده است. او همچنین از «گفت‌وگوهای مثبت درباره دستیابی به توافق و برقراری صلح در منطقه» ابراز خرسندی کرد.

یک دیپلمات آگاه از جزئیات این دیدار گفت ترامپ به نخست‌وزیر قطر اطمینان داده است که خواهان توافق است و به مذاکرات فرصت خواهد داد. با این حال، به گفته این دیپلمات، رئیس‌جمهور آمریکا هشدار داده است اگر ایران مذاکرات را جدی نگیرد، ممکن است مسیر خود را تغییر دهد و دوباره گزینه نظامی را در دستور کار قرار دهد.

هشدار ترامپ: آمریکا آماده بازگشت به جنگ است

ترامپ در پیام خود در تروث سوشال، ضمن ابراز خوش‌بینی نسبت به روند تحولات، تأکید کرد نیروهای آمریکایی همچنان برای اقدام نظامی آماده هستند. او نوشت: «اگر تغییری در تحولات خاورمیانه رخ دهد، ایالات متحده آمریکا کاملاً آماده و مجهز است. با این حال، در حال حاضر چنین احتمالی بسیار بعید به نظر می‌رسد.» رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از آنچه «حرکت مثبت به سوی پایان درگیری» خواند، سخن گفت و تاکید کرد واشنگتن در همه شرایط از منافع خود محافظت خواهد کرد. ترامپ در اظهارات دیگری گفت ایران در گفت‌وگو با آمریکا «بسیار مؤدبانه» رفتار می‌کند و احتمال خوبی برای پایان دادن به درگیری وجود دارد. او ابراز امیدواری کرد دو طرف بتوانند به توافق برسند.

واکنش تند تهران به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا

در مقابل، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران اندکی پس از اظهارات ترامپ در شبکه اجتماعی ایکس واکنش نشان داد. رضایی مدعی شد جنگ دولت آمریکا را به‌شدت تخریب کرده است. او همچنین سخنان ترامپ درباره مذاکرات با ایران را «خیالی» خواند و از واشنگتن خواست برای پایان دادن به جنگ، شرایط ایران را بپذیرد و «تسلیم» شود.