ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی در مسیر توسعه پایدار شهرها

به گزارش خبرگزاری ایمنا از آذربایجان شرقی، نشست هم‌اندیشی به مناسبت روز جهانی شهرسازی شهرداری تبریز صبح امروز _چهارشنبه بیستم آبان_ با حضور مسئولان استانی به میزبانی شهرداری منطقه ۹ تبریز برگزار شد.

در این نشست، ضمن تبادل نظر درباره مسائل، چالش‌ها و ضرورت‌های حوزه شهرسازی و توسعه شهری، بر اهمیت برنامه‌ریزی اصولی، رعایت ضوابط شهرسازی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی در مسیر توسعه پایدار شهرها تأکید شد.

نبود مدیریت واحد شهری، مانع تحقق طرح‌های جامع شهرسازی است

علیرضا نوین، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاست‌های تمرکزگرایانه کشور اظهار کرد: تمرکززدایی از تهران و استان البرز و کلانشهرها و اجرای جدی آمایش سرزمین از موضوعات مهمی است که همواره مطرح می‌شود، اما در عمل اقدامات مؤثری برای تحقق آن صورت نمی‌گیرد.

وی افزود: بخش قابل توجهی از امکانات، جاذبه‌ها، دانشگاه‌ها، زیرساخت‌های رفاهی و ظرفیت‌های اقتصادی کشور در تهران متمرکز شده است و همین مسئله موجب تشدید نابرابری و تبعیض در توزیع امکانات و فرصت‌های توسعه‌ای میان مناطق مختلف کشور شده است.

نماینده مردم تبریز در مجلس با اشاره به تمرکز منابع مالی و تسهیلات صنعتی در پایتخت تصریح کرد: بر اساس آمارهای مطرح‌شده، بیش از ۷۰ درصد گردش مالی صنعت در تهران متمرکز است، در حالی که سهم تسهیلات اختصاص‌یافته به صنعت در سایر مناطق تناسبی با ظرفیت‌های اقتصادی و صنعتی آنها ندارد. تمرکززدایی از تهران موضوعی دشوار است، اما بدون اصلاح این روند، دستیابی به توسعه متوازن امکان‌پذیر نخواهد بود.

نوین ادامه داد: یکی از دلایل اصلی این وضعیت، تصمیم‌گیری‌های مقطعی و نبود استمرار در اجرای برنامه‌هاست؛ موضوعی که در نهایت موجب می‌شود شهرسازی و برنامه‌ریزی اصولی شهری قربانی تصمیمات کوتاه‌مدت شود.

وی با اشاره به پیامدهای گسترش نامتوازن شهرهای بزرگ خاطرنشان کرد: امروزه در بسیاری از کلان‌شهرها آرامش و کیفیت مطلوب زندگی شهری تحت تأثیر توسعه نامتوازن قرار گرفته است. گسترش محدوده‌های شهری در محورهایی مانند دشت کرج تا قزوین و تهران تا فیروزکوه و همچنین افزایش جمعیت و فعالیت‌های صنعتی در شهرهایی مانند شهریار و اسلامشهر، ضرورت توجه جدی به برنامه‌ریزی منطقه‌ای و مدیریت یکپارچه را دوچندان کرده است.

نماینده مردم تبریز در مجلس با تأکید بر اینکه باید به شهر به‌عنوان یک موجود زنده و پویا نگاه کرد، اظهار کرد: طرح جامع زمانی اثربخش خواهد بود که با نگاه واقع‌بینانه و آینده‌نگر تدوین و اجرا شود. اگر این رویکرد به‌درستی در تبریز دنبال می‌شد، امروز شاهد شکل‌گیری هزاران کارگاه در محدوده‌هایی مانند کجوار نبودیم.

نوین با اشاره به نقش مدیریت واحد شهری در تحقق برنامه‌های توسعه‌ای افزود: نبود مدیریت واحد شهری موجب شده است بسیاری از برنامه‌ها و طرح‌های شهرسازی پس از صرف هزینه‌های کلان مطالعاتی، در مرحله اجرا متوقف شوند. تا زمانی که مدیریت یکپارچه و نگاه مجموعه‌ای به شهر به‌عنوان یک موجود زنده و پویا شکل نگیرد، نمی‌توان انتظار اصلاح اساسی وضعیت موجود را داشت.

حاکمیت ضوابط شهرسازی، راهکار پیشگیری از گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی است

ظفر محمدی، سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری آذربایجان شرقی اظهار کرد: سکونتگاه‌های غیررسمی در مناطقی که قوانین و ضوابط شهرسازی به‌درستی اجرا نمی‌شوند، به‌تدریج گسترش پیدا می‌کنند و در صورت بی‌توجهی به این موضوع، با مسائل و چالش‌های جدی‌تری در مدیریت شهری مواجه خواهیم شد.

وی با اشاره به ضرورت رعایت اصول شهرسازی در فرآیند توسعه و گسترش شهرها افزود: تا زمانی که نتوانیم مسائل و الزامات شهرسازی را در توسعه کالبدی شهرها به‌درستی رعایت کنیم، بروز مشکلات و ناهنجاری‌های شهری اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری آذربایجان شرقی با انتقاد از کم‌رنگ بودن اجرای عملی قوانین شهرسازی در برخی شهرها تصریح کرد: قوانین و ضوابط شهرسازی باید در عمل حاکم باشند و صرف تدوین مقررات و طرح‌ها کافی نیست.

محمدی خاطرنشان کرد: چنانچه طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها با دقت و بر اساس نیازها و ظرفیت‌های واقعی تهیه و اجرا شوند، بسیاری از مشکلات و تغییرات موردی کاربری و پرونده‌های ارجاعی به کمیسیون ماده ۵ نیز کاهش خواهد یافت.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی تبریز، به وجود حدود یک‌هزار و ۳۰۰ هکتار بافت تاریخی و میراث فرهنگی در این شهر اشاره کرد و بر ضرورت توجه به این ظرفیت ارزشمند در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های شهری تأکید کرد.

توسعه شهری تبریز بر پایه هویت تاریخی و دانش شهرسازی

محمد عزتی، معاون شهرسازی و معماری شهردار تبریز با اشاره به شعار امسال این مناسبت با عنوان «امنیت سکونت، پایداری زندگی» اظهار کرد: تبریز از پیشینه ارزشمندی در حوزه شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری برخوردار است و اقدامات و تلاش‌های صورت‌گرفته در این حوزه، از جمله بنیان‌گذاری رشته شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری، ظرفیت ارزشمندی است که نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشیم.

وی با اشاره به رویکرد مدیریت شهری در بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها افزود: مدیریت شهری تبریز حداکثر تعامل را با دانشگاه‌ها و مراکز علمی دارد و معتقدیم توسعه شهر باید بر مبنای دانش تخصصی، مطالعات کارشناسی و حفظ هویت تاریخی و فرهنگی تبریز انجام شود.

معاون شهرسازی و معماری شهردار تبریز با تشریح برخی اقدامات انجام‌شده در حوزه صیانت از میراث شهری و احیای فضاهای تاریخی خاطرنشان کرد: عمارت کلاه‌فرنگی تبریز در چارچوب فعالیت‌های کمیته سیما و منظر مورد توجه قرار گرفته و تبدیل بقایای لشکر ۲۱ حمزه به پارک باغشمال با وسعت ۱۱ هکتار نیز نمونه‌ای از نگاه شهرسازی به ظرفیت‌های موجود شهری است. همچنین خانه‌موزه ستارخان احیا شده و سه خانه تاریخی نیز برای حفاظت و بهره‌برداری فرهنگی خریداری شده است.

عزتی ادامه داد: کارخانه برق‌لامع تبریز با سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد تومان در مسیر تبدیل به مرکز رویدادهای شهری قرار دارد. همچنین خانه کلکته‌چی پس از مرمت، به خانه خوشنویسان واگذار شده است؛ چراکه این مجموعه از جایگاه ویژه‌ای در تاریخ خوشنویسی تبریز و شکل‌گیری و توسعه خط نستعلیق برخوردار است.

وی با اشاره به اهمیت تخصص‌گرایی در مدیریت شهری تصریح کرد: در ساختار مدیریت شهرسازی مناطق دهگانه، تلاش شده است مسئولیت‌ها به افراد متخصص در حوزه معماری، شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری سپرده شود و در این زمینه بر حفظ رویکرد تخصص‌محور تأکید داشته‌ایم.

معاون شهردار تبریز در تشریح اقدامات انجام‌شده برای هوشمندسازی خدمات شهرسازی تبریز گفت: طرح تفصیلی شهر که از سال ۱۳۵۸ مبنای برنامه‌ریزی شهری قرار داشت، در سال ۱۳۹۰ به‌روزرسانی شد و اطلاعات آن با استفاده از نرم‌افزار GIS به شکل الکترونیکی درآمد و در سامانه یکپارچه شهرسازی بارگذاری شد. همچنین نرم‌افزار سامانه جامع شهرسازی تبریز خریداری و زیرساخت‌های لازم برای ارائه خدمات الکترونیکی فراهم شد.

عزتی در ادامه افزود: آرشیو شهرسازی مناطق دهگانه نیز به‌صورت الکترونیکی درآمده و در این فرآیند، حدود ۵۰۰ هزار پرونده در قالب ۲۷ میلیون برگ اسناد شهری دیجیتال‌سازی شده است. هدف از این اقدامات، تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات، هوشمندسازی فرآیندهای شهرسازی و افزایش شفافیت در ارائه خدمات است.

وی با اشاره به اصلاح ساختار کمیسیون ماده ۱۰۰ اظهار کرد: کمیسیون‌های ماده ۱۰۰ از مناطق جمع‌آوری شده و ساختار رسیدگی از ۲۰ کمیته به سه کمیته کاهش یافته است. همچنین صدور آرای این کمیسیون‌ها به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود که این موضوع در افزایش انسجام، سرعت و شفافیت فرآیندهای رسیدگی مؤثر است.

معاون شهردار تبریز با اشاره به تدوین طرح‌های موضعی در تبریز گفت: تاکنون ۲۰ طرح موضعی برای بخش‌های مختلف شهر تهیه شده که طرح خاوران نیز از جمله این طرح‌هاست و با بهره‌گیری از آخرین متدهای شهرسازی تدوین شده است.

عزتی با بیان اینکه در طراحی قطعات خاوران به موضوع کیفیت سکونت و آسایش ساکنان توجه ویژه‌ای شده است، افزود: در این طرح، الگوی شمالی ـ جنوبی قطعات مورد توجه قرار گرفته که از ویژگی‌های متمایز آن محسوب می‌شود و به ایجاد فضای بازتر و دلبازتر در واحدهای مسکونی کمک کرده است.

وی از اجرای ضوابط جدید در راستای توسعه گردشگری و افزایش ظرفیت اقامتی شهر خبر داد و گفت: بر اساس ضوابط تدوین‌شده، برای املاکی با مساحت بیش از ۲۵۰ مترمربع، در صورت برخورداری از بیش از هفت واحد و قرارگیری در گذرهای ۱۲ متری، امکان صدور مجوز هتل‌آپارتمان فراهم شده است که تاکنون بر اساس این ضابطه، ۳۵ مجوز هتل‌آپارتمان صادر شده است.