۳۰۰ هکتار به محدوده بافت تاریخی اصفهان اضافه می‌شود

علیرضا ایزدی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در جریان این سفر، اعضای شوراهای ثبت آثار ملموس، شورای حریم و کمیته اعتراض مالکان، بیش از ۱۵۰ پرونده را در حوزه‌های مختلف مورد بررسی قرار دادند که بخشی از این بررسی‌ها با بازدیدهای میدانی از آثار و بناهای تاریخی همراه بود.

وی افزود: در حوزه ثبت آثار ملموس، بیش از ۱۱۰ پرونده از آثار معرفی‌شده استان اصفهان در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و پرونده‌های مربوط به اعتراض مالکان و مسائل حقوقی و ملکی نیز در کمیته‌های تخصصی مربوطه بررسی شد.

مدیرکل مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با اشاره به بررسی پرونده‌های حریم آثار تاریخی اصفهان تصریح کرد: در شورای حریم، موضوع پهنه‌های ارزشمند تاریخی جلفا و کرانه زاینده‌رود و محور تاریخی فرهنگی اصفهان مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به حساسیت‌های حفاظتی این محدوده‌ها و اهمیت محور تاریخی فرهنگی اصفهان به‌عنوان یکی از پرونده‌های مطرح برای ثبت جهانی، ضرورت دارد مطالعات و ضوابط مربوط به آن با دقت بیشتری تطبیق داده شود.

ایزدی ادامه داد: مقرر است مشاور طرح در کوتاه‌ترین زمان، مطالعات و پیشنهادهای خود را با ضوابط حفاظتی وزارت میراث فرهنگی تطبیق دهد تا پرونده پس از تکمیل بررسی‌های کارشناسی، مجدداً در شورای مربوطه مطرح شود. همچنین تعیین حریم حدود هفت اثر تاریخی دیگر نیز در دستور کار شورا قرار داشت که بخشی از این پرونده‌ها پس از بررسی و تطبیق کارشناسی به نتیجه رسید.

وی بر اهمیت هم‌زمان نگاه کمی و کیفی در فرآیند ثبت و تعیین حریم آثار تاریخی تأکید کرد و گفت: حجم پرونده‌های بررسی‌شده، در کنار بازدیدهای میدانی و توجه به کیفیت تعیین عرصه و حریم آثار، این دوره از نشست‌های شوراهای ملی را به یکی از رویدادهای قابل توجه در سطح کشور تبدیل کرد. امیدواریم سایر استان‌ها نیز با بهره‌گیری از این ظرفیت، روند معرفی، ثبت و حفاظت از آثار تاریخی خود را با جدیت بیشتری دنبال کنند.

مدیرکل مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی استان اصفهان برای معرفی در عرصه بین‌المللی بیان کرد: در میان پرونده‌های مورد بررسی، حدود ۱۳ پرونده به کبوترخانه‌های تاریخی استان اختصاص داشت که آثاری متعلق به دوره‌های ایلخانی، صفوی و قاجار را دربرمی‌گیرد و ضرورت دارد با نگاهی جدی‌تر ظرفیت‌های این مجموعه برای معرفی و ثبت جهانی بررسی شود.

ایزدی با اشاره به ظرفیت محور تاریخی فرهنگی اصفهان و محدوده جلفا برای طرح در پرونده‌های ثبت جهانی افزود: محور تاریخی فرهنگی اصفهان از ارزش‌های برجسته تاریخی برخوردار است و محدوده جلفا نیز با وجود آثار شاخصی همچون کلیسای وانک، ظرفیت‌های قابل توجهی برای معرفی در سطح بین‌المللی دارد. این محورها و بناها می‌توانند در قالب پرونده‌های مستقل، به‌عنوان نامزدهای بالقوه برای طرح در فرآیندهای ثبت جهانی مورد بررسی قرار گیرند.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت صیانت از بافت‌های تاریخی در فرآیند تدوین و بازنگری طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها اظهار کرد: حفاظت از بافت‌های تاریخی و حریم آثار از اولویت‌های وزارت میراث فرهنگی است و در سال‌های اخیر، تعامل با وزارت راه و شهرسازی به‌عنوان متولی بخش مهمی از برنامه‌ریزی و توسعه شهری، برای پیشبرد این موضوع تقویت شده است.

ایزدی افزود: در حال حاضر ۱۶۸ بافت تاریخی مصوب در کشور وجود دارد که حدود ۳۰ مورد از آن‌ها در وزارت میراث فرهنگی به تصویب رسیده است. تدوین و تعریف ضوابط اختصاصی برای این بافت‌ها و همچنین بررسی و تطبیق ضوابط گذشته، با همکاری مجموعه‌های مرتبط در وزارت راه و شهرسازی و شورای عالی شهرسازی و معماری در اولویت قرار دارد.

وی با اشاره به بررسی وضعیت بافت تاریخی اصفهان در نشست‌های کارشناسی این سفر خاطرنشان کرد: بر اساس مطالعات و تطبیق‌های انجام‌شده، حدود ۳۰۰ هکتار به محدوده بافت تاریخی و دارای هویت شهر اصفهان افزوده خواهد شد که این موضوع از منظر شناسایی دقیق محدوده‌های واجد ارزش و تقویت حفاظت از هویت تاریخی شهر اهمیت دارد.

مدیرکل مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با تأکید بر ضرورت تفکیک بافت تاریخی از بافت فرسوده گفت: بافت‌های تاریخی و هویت‌مند را نمی‌توان صرفاً در طبقه‌بندی بافت فرسوده قرار داد؛ زیرا این محدوده‌ها واجد ریشه‌های تاریخی، ارزش‌های اصیل معماری و عناصر هویتی هستند که شکل‌گیری هویت شهری و فرهنگی شهرهایی همچون اصفهان را رقم زده‌اند.

ایزدی تأکید کرد: رویکرد وزارت میراث فرهنگی در تعامل با وزارت راه و شهرسازی، تدوین و استقرار ضوابط اختصاصی برای حفاظت از بافت‌های تاریخی و صیانت از اصالت و ارزش‌های کالبدی و فرهنگی آن‌هاست تا در فرآیند برنامه‌ریزی و توسعه شهری، این سرمایه‌های تمدنی در معرض مداخلات ناسازگار قرار نگیرند.

وی در پایان تصریح کرد: حفاظت از بافت‌های تاریخی، صرفاً صیانت از مجموعه‌ای از بناها و عناصر معماری نیست، بلکه پاسداری از هویت شهری، میراث تمدنی و ارزش‌هایی است که طی قرن‌ها در شکل‌گیری فرهنگ و شهرنشینی ایرانی نقش داشته‌اند و وزارت میراث فرهنگی با همکاری دستگاه‌های مسئول، تدوین و اجرای ضوابط حفاظتی لازم را با جدیت دنبال می‌کند.