9 سال پس از زلزله؛ 6 کتابخانه کرمانشاه هنوز بازسازی نشده‌اند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، زلزله 21 آبان‌ماه سال 1396 در غرب استان کرمانشاه، خسارت‌های گسترده‌ای به زیرساخت‌های شهری و روستایی وارد کرد؛ خسارت‌هایی که بخشی از آن‌ها در سال‌های گذشته جبران شده، اما برخی از آثار این حادثه همچنان در زندگی مردم مناطق زلزله‌زده قابل مشاهده است.

در این میان، زیرساخت‌های فرهنگی نیز از آسیب‌های زلزله در امان نماندند و کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز ارائه خدمات فرهنگی، با خسارت‌های جدی مواجه شدند؛ با این حال، گذشت 9 سال از وقوع زلزله هنوز نتوانسته پرونده بازسازی برخی از این مراکز را به سرانجام برساند.

امروز در حالی کتابخانه‌های آسیب‌دیده همچنان با مشکلات ساختمانی و محدودیت در ارائه خدمات مواجه‌اند که مناطق زلزله‌زده بیش از هر زمان دیگری به توسعه فضاهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی نیاز دارند.

وضعیت برخی کتابخانه‌ها به جایی رسیده که خدمات‌رسانی در فضاهای موقت و حتی کانکس انجام می‌شود؛ شرایطی که پرسش‌های جدی درباره اولویت‌بندی اعتبارات عمرانی و میزان توجه به زیرساخت‌های فرهنگی استان ایجاد می‌کند.

کتابخانه قصرشیرین؛ خدمات در زیرزمین و گرمای 50 درجه

پریسا محمدی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه، با ابراز نگرانی از وضعیت کتابخانه‌های آسیب‌دیده در زلزله اظهار کرد: با وجود گذشت چندین سال از زلزله، هنوز اتفاق مؤثری برای بازسازی برخی کتابخانه‌های آسیب‌دیده رخ نداده و پیگیری‌های انجام‌شده برای جذب اعتبار نیز تاکنون به نتیجه نرسیده است.

وی با اشاره به وضعیت کتابخانه قصرشیرین گفت: همکاران ما در این شهرستان با وجود شرایط دشوار و گرمای حدود 50 درجه، خدمات کتابخانه‌ای را در فضای زیرزمین ارائه می‌کنند، در حالی که مردم قصرشیرین شایسته برخورداری از یک کتابخانه مناسب و مجهز هستند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه افزود: مسیر تردد زائران اربعین از کنار ساختمان آسیب‌دیده کتابخانه عبور می‌کند، اما این مجموعه همچنان در وضعیت نامناسب قرار دارد.

محمدی با بیان اینکه در شرایط فعلی امکان ایجاد سالن مطالعه مناسب برای جوانان، بخش ویژه کودک و نوجوان و فضای اختصاصی مادران فراهم نیست، عنوان کرد: این وضعیت برای ما بسیار ناراحت‌کننده است و بازسازی کتابخانه قصرشیرین به حدود 30 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

وی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده از نمایندگان مجلس، مسئولان، فرمانداران و شهرداران عنوان کرد: بارها درخواست کرده‌ایم که برای تأمین اعتبار این پروژه‌ها اقدام شود، اما هنوز منابع موردنیاز فراهم نشده است.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه درباره مسئولیت تأمین اعتبار ساخت و بازسازی کتابخانه‌ها گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور یک نهاد بهره‌بردار است و اعتبار مستقلی برای ساخت‌وساز در اختیار ندارد. پس از آماده شدن فضای کتابخانه، این نهاد برای تجهیز منابع و تأمین نیروی انسانی وارد عمل می‌شود؛ بنابراین تأمین اعتبار ساخت و بازسازی باید از مسیر دستگاه‌ها و منابع مسئول پیگیری شود.

6کتابخانه زلزله‌زده؛ سال‌ها انتظار برای بازگشت به چرخه خدمات

یزدان بهرامی‌نیا، معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه نیز با اشاره به خسارت‌های زلزله سال 1396 اظهار کرد: کتابخانه‌های عمومی پس از وقوع زلزله، بیشترین آسیب‌های سازه‌ای را در میان دستگاه‌های اجرایی استان متحمل شدند و با وجود گذشت سال‌ها، هنوز هیچ‌یک از این کتابخانه‌ها به‌طور کامل به مرحله بهره‌برداری نرسیده‌اند.

وی افزود: اینکه در یک شهر برای ارائه خدمات کتابخانه‌ای از کانکس استفاده شود، نشان‌دهنده وضعیت نامناسب زیرساخت‌های فرهنگی است و تا حدودی جایگاه کتاب و کتابخوانی را زیر سؤال می‌برد. انتظار داریم مسئولان توجه و اعتبار بیشتری برای کتاب و کتابخانه‌ها در نظر بگیرند.

کتابخانه رسالت سرپل‌ذهاب؛ 40 درصد پیشرفت و 30 میلیارد تومان نیاز مالی

بهرامی‌نیا در تشریح وضعیت پروژه‌های بازسازی کتابخانه‌های زلزله‌زده، ابتدا به کتابخانه رسالت سرپل‌ذهاب اشاره کرد و گفت: این کتابخانه با زیربنای حدود یک‌هزار مترمربع در حال بازسازی است و در حال حاضر حدود 40 درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

وی افزود: برای این پروژه از محل اعتبارات ماده 10 و 12 منابعی اختصاص یافته، اما برای ادامه عملیات اجرایی و تکمیل آن به حدود 30 میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز است.

معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به طرح موضوع در جلسات انجمن کتابخانه‌های عمومی استان و شهرستان عنوان کرد: با وجود پیگیری‌های انجام‌شده، تأمین اعتبار موردنیاز برای ادامه کار و تکمیل این پروژه همچنان ضروری است.

کتابخانه علامه امینی؛ فقط 5 میلیارد تومان تا افتتاح

بهرامی‌نیا در ادامه به وضعیت کتابخانه علامه امینی اشاره کرد و گفت: این کتابخانه به دلیل نوع آسیب‌های واردشده، نیازمند مقاوم‌سازی و بازسازی بود و زیربنای آن 711 مترمربع است.

وی با بیان اینکه میزان پیشرفت فیزیکی این پروژه در گزارش‌های ارائه‌شده متفاوت اعلام شده است، افزود: برای تکمیل آن حدود پنج میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم تا بتوانیم پروژه را به مرحله افتتاح و بهره‌برداری برسانیم.

کتابخانه کوزران؛ 45 درصد پیشرفت و 15 میلیارد تومان اعتبار

معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه درباره وضعیت کتابخانه کوزران نیز اظهار کرد: این پروژه از نوع مقاوم‌سازی است و زیربنای آن 711 مترمربع اعلام شده است.

وی میزان پیشرفت فیزیکی این کتابخانه را حدود 45 درصد عنوان کرد و افزود: برای تکمیل پروژه به حدود 15 میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

کتابخانه ثلاث باباجانی؛ پروژه 40 درصدی در ایستگاه توقف

بهرامی‌نیا با اشاره به وضعیت کتابخانه شهید عارف فتاحی در شهرستان ثلاث باباجانی بیان کرد: این پروژه نیز از نوع مقاوم‌سازی است و زیربنای آن 711 مترمربع اعلام شده است.

وی افزود: این کتابخانه تاکنون حدود 40 درصد پیشرفت فیزیکی داشته، اما به دلیل تخصیص نیافتن اعتبار، عملیات اجرایی آن متوقف شده است.

معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه میزان اعتبار موردنیاز برای ادامه و تکمیل این پروژه را حدود 26 میلیارد تومان عنوان کرد و گفت: با توجه به توقف عملیات اجرایی، تأمین اعتبار برای ازسرگیری کار ضرورت دارد.

کتابخانه طالقانی؛ بازسازی در دو طبقه، اما بدون اعتبار کافی

وی در ادامه به وضعیت کتابخانه طالقانی در شهرستان سرپل‌ذهاب اشاره کرد و گفت: این کتابخانه از پروژه‌هایی است که در زلزله آسیب جدی دیده و به دلیل میزان خسارت وارده، نیازمند تخریب و بازسازی مجدد در دو طبقه است.

بهرامی‌نیا با بیان اینکه اعتبار این پروژه از محل مانده اعتبارات ماده 10 و 12 تأمین می‌شود، افزود: میزان پیشرفت فیزیکی آن حدود 45 درصد اعلام شده، اما در حال حاضر عملیات اجرایی کاملاً متوقف است و اعتبار لازم برای ادامه کار در اختیار پروژه قرار ندارد.

کتابخانه قصرشیرین؛ 40 درصد پیشرفت و 32 میلیارد تومان اعتبار برای ادامه کار

معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود به پروژه کتابخانه ده‌مدار شهرستان قصرشیرین اشاره کرد و گفت: زیربنای این پروژه حدود 100 مترمربع است و تاکنون حدود 40 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

وی با بیان اینکه اعتبارات قبلی این پروژه متوقف شده است، افزود: تأمین اعتبار برای ازسرگیری عملیات اجرایی و ادامه کار باید از محل اعتبارات شهرستان پیگیری شود و این پروژه به حدود 32 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

پروژه‌های نیمه‌تمام فرهنگی؛ سهم کتابخانه‌ها از اولویت‌های عمرانی کجاست؟

بررسی وضعیت اعلام‌شده از سوی مسئولان کتابخانه‌های عمومی استان نشان می‌دهد که بازسازی کتابخانه‌های آسیب‌دیده از زلزله همچنان با مشکلات مالی و اجرایی مواجه است؛ پروژه‌هایی که برخی از آن‌ها با وجود پیشرفت فیزیکی قابل توجه، به دلیل نبود منابع مالی متوقف مانده‌اند.

بر اساس ارقام اعلام‌شده، برای تکمیل کتابخانه رسالت سرپل‌ذهاب 30 میلیارد تومان، علامه امینی پنج میلیارد تومان، کوزران 15 میلیارد تومان، شهید عارف فتاحی ثلاث باباجانی 26 میلیارد تومان و کتابخانه ده‌مدار قصرشیرین 32 میلیارد تومان اعتبار نیاز است. برای کتابخانه طالقانی نیز با وجود اعلام توقف عملیات اجرایی، رقم دقیق اعتبار موردنیاز در اظهارات ارائه‌شده مشخص نشده است.

محمدی از رسانه‌ها خواست با طرح مطالبه بازسازی کتابخانه‌های زلزله‌زده، زمینه توجه بیشتر مسئولان را فراهم کنند و گفت: انتظار داریم در سالگرد زلزله، این موضوع بار دیگر مورد توجه قرار گیرد تا با تأمین اعتبار، کتابخانه‌ها به چرخه خدمات عمومی بازگردند.

اکنون با گذشت 9 سال از زلزله، پرسش اصلی این است که چرا بازسازی زیرساخت‌های فرهنگی در برخی مناطق همچنان در انتظار تخصیص اعتبار باقی مانده است؟ چرا پروژه‌هایی که بخشی از مسیر ساخت و مقاوم‌سازی را طی کرده‌اند، به دلیل تأمین نشدن منابع مالی متوقف شده‌اند و چه زمانی قرار است مردم مناطق زلزله‌زده دوباره به کتابخانه‌های استاندارد و مجهز دسترسی داشته باشند؟

کتابخانه صرفاً ساختمانی برای نگهداری کتاب نیست؛ فضایی برای آموزش، پرورش خلاقیت کودکان، رشد فکری نوجوانان، مطالعه جوانان و تعامل اجتماعی خانواده‌هاست. محروم ماندن شهروندان مناطق زلزله‌زده از چنین فضاهایی، آن هم پس از گذشت نزدیک به یک دهه، موضوعی نیست که بتوان آن را در میان پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام به فراموشی سپرد.

اکنون انتظار می‌رود مسئولان استانی و دستگاه‌های متولی، به‌جای تکرار وعده‌های تأمین اعتبار، زمان‌بندی مشخصی برای تعیین تکلیف این پروژه‌ها اعلام کنند تا بازسازی کتابخانه‌های زلزله‌زده نیز پس از 9 سال از مرحله وعده و پیگیری عبور کند.