میراث علمی و مدیریتی علامه ملاعبدالله یزدی باید به نسل امروز منتقل شود

به گزارش خبرگزاری تسنیم از یزد، اعضای دبیرخانه بین‌المللی علامه بهابادی یزدی با حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب، نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت، دیدار و گفت‌وگو کردند. در این نشست، ابعاد مختلف احیای میراث علمی علامه ملاعبدالله یزدی، ضرورت معرفی سیره علمی و فکری مفاخر دینی و ظرفیت‌های همکاری در حوزه‌های حج، زیارت و عتبات عالیات مورد بررسی قرار گرفت.

احیای میراث علمی و معرفی شخصیت‌های برجسته دینی

حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در این دیدار با ابراز خرسندی از فعالیت‌های دبیرخانه بین‌المللی علامه بهابادی یزدی، احیای میراث علمی و معرفی شخصیت‌های برجسته دینی را اقدامی ارزشمند و اثرگذار دانست و اظهار کرد: معرفی هرچه بیشتر این شخصیت‌ها به نسل‌های آینده، می‌تواند در انتقال تجربه‌ها، اندیشه‌ها و الگوهای علمی و عملی آنان نقش مؤثری داشته باشد.

وی با اشاره به تجربه مجموعه حج و زیارت در معرفی شخصیت‌های علمی و اجرایی این حوزه افزود: ما در مجموعه بعثه برای برخی از شخصیت‌هایی که در این حوزه فعالیت داشته و اکنون در قید حیات نیستند، یادمان‌هایی تهیه کرده‌ایم تا دیگران با زندگی و عملکرد آنان آشنا شوند و از تجربه‌هایشان بهره بگیرند. از این منظر، فعالیت دبیرخانه در تبیین اندیشه‌ها، زندگی‌نامه، جهت‌گیری‌های فکری و نقش‌آفرینی‌های علامه ملاعبدالله یزدی، اقدامی مفید و تأثیرگذار است.

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت، احیای آثار علمی مغفول‌مانده را از دیگر ابعاد مهم فعالیت این دبیرخانه برشمرد و تصریح کرد: برخی آثار ارزشمند علمی در کتابخانه‌ها و مجموعه‌های شخصی باقی مانده و از دسترس جامعه علمی دور بوده‌اند. شناسایی، تصحیح و انتشار این آثار و بازگرداندن آن‌ها به عرصه دانش، کاری بزرگ و شایسته تقدیر است. احیای اندیشه‌های عالمان گذشته نیز به اندازه احیای آثار مکتوب آنان اهمیت دارد و می‌تواند زمینه بهره‌گیری دوباره از ظرفیت‌های فکری و علمی این بزرگان را فراهم کند.

ضرورت تدوین زندگی‌نامه علمی و بررسی سیر تطور اندیشه‌ها

حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در ادامه، با اشاره به ضرورت توجه به پیشینه علمی مؤلفان در معرفی و انتشار آثار حوزوی، خاطرنشان کرد: کتاب‌های حوزوی به زندگی‌نامه‌های علمی و مستند نیاز دارند؛ زندگی‌نامه‌هایی که علاوه بر معرفی مؤلف، سیر تطور آن دانش و تحولات علمی منتهی به زمان تألیف اثر را نیز تبیین کنند.

وی با اشاره به اهمیت اخلاص و معنویت در فعالیت‌های پژوهشی و تألیفی، به خاطره‌ای از شیوه کار مرحوم آیت‌الله محمدی ری‌شهری در تدوین کتاب «میزان‌الحکمه» اشاره کرد و گفت: بنا بر نقل یکی از فضلا، ایشان از همکاران خود خواسته بودند هنگام پژوهش درباره این اثر با وضو باشند و پیش از آغاز کار، توجه و ارتباط قلبی با خداوند داشته باشند؛ زیرا چنین رویکردی می‌تواند بر کیفیت و محتوای اثر تأثیر بگذارد.

نواب همچنین با اشاره به جایگاه علمی حاشیه ملاعبدالله یزدی بر منطق، یادآور شد که این اثر پس از تألیف، به یکی از متون اثرگذار در سنت آموزش منطق تبدیل شد و همچنان مورد توجه شماری از استادان و حوزه‌های علمی است.

سیره حیات علمی علامه؛ اولویت مهم پژوهشی

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت، مطالعه و تدوین سیره حیات علمی علامه ملاعبدالله یزدی را از اولویت‌های مهم پژوهشی دبیرخانه دانست و اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که شایسته است به‌صورت جدی درباره آن تحقیق شود، بررسی مسیر علمی علامه و چگونگی رسیدن ایشان به جایگاه ممتاز علمی است؛ اینکه تحصیلات و مطالعات خود را از کجا آغاز کرده، در چه حوزه‌هایی به پژوهش پرداخته و چگونه به چنین مرتبه‌ای از دانش دست یافته است.

وی افزود: لازم است آثار علامه در حوزه‌های مختلف، از جمله تفسیر، منطق و علوم عقلی، به‌صورت موضوعی بررسی شود و مشخص شود که چه مباحثی در این آثار مطرح شده و چه ظرفیت‌هایی همچنان برای پژوهش‌های تکمیلی وجود دارد. اگر برای مطالعه آثار ایشان یک سیر علمی و پژوهشی منسجم تدوین شود، می‌توان به شناخت دقیق‌تری از شیوه تفکر، جهت‌گیری‌های علمی و ویژگی‌های فکری این شخصیت برجسته دست یافت.

ظرفیت‌های همکاری در حوزه حج، زیارت و آداب عبادات

حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت‌های همکاری میان دبیرخانه علامه بهابادی یزدی و مجموعه حج و زیارت اشاره کرد و گفت: حوزه فعالیت بعثه در زمینه حج و زیارت است و درخواست‌ها و پیشنهادهای دبیرخانه را به پژوهشکده حج و زیارت ارسال کرده‌ایم تا با برگزاری جلساتی با مدیران گروه‌های پژوهشی، زمینه‌های همکاری مشترک بررسی شود.

وی با اشاره به ظرفیت آثار علامه ملاعبدالله یزدی در حوزه اسرار و آداب عبادات و زیارت افزود: یکی از زمینه‌هایی که می‌توان در آن از میراث علمی علامه بهره گرفت، بررسی مباحث مربوط به اسرار عبادات و آداب زیارت است. البته دانش منطق نیز در همه حوزه‌ها، از جمله حج و زیارت، اهمیت دارد و باید در تنظیم و سامان‌دهی امور مورد توجه قرار گیرد.

نواب با اشاره به سابقه طولانی علامه ملاعبدالله یزدی و خاندان ایشان در مدیریت آستان مقدس امیرالمؤمنین(ع) اظهار کرد: این خاندان سال‌ها تجربه مدیریتی در آستان مقدس علوی داشته‌اند و در آثار علمی آنان نیز مباحثی درباره اسرار و آداب عبادات وجود دارد. بررسی دقیق این آثار از سوی محققان پژوهشکده حج و زیارت و پژوهشگران دبیرخانه می‌تواند دستاوردهای ارزشمندی به همراه داشته باشد.

وی تأکید کرد: پژوهشگرانی که سال‌ها با آثار علامه آشنایی داشته و بر روش و سیر مطالعاتی ایشان تسلط دارند، ظرفیت بیشتری برای استخراج و تبیین این مباحث خواهند داشت. گاهی یک عالم اثری را در حوزه‌ای مشخص تألیف می‌کند، اما محققانی که با آثار و روش علمی او آشنایی عمیق دارند، می‌توانند لایه‌های دیگری از اندیشه و ظرفیت‌های پژوهشی آن اثر را آشکار سازند.

گسترش همکاری‌های علمی با عتبه علوی و حوزه علمیه نجف

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به جایگاه علامه ملاعبدالله یزدی در میان عالمان و پژوهشگران عراقی، بر ضرورت گسترش ارتباطات علمی با مراکز حوزوی و دینی عراق تأکید کرد و گفت: شخصیت علمی علامه در عراق نیز شناخته‌شده است و ما در نمایندگی حج و زیارت، برخی آثار را برای سازمان حج و زیارت عراق ارسال می‌کنیم. این فعالیت‌ها ارزشمند است و مجموعه حج و زیارت نیز در زمینه‌هایی که امکان همکاری و خدمت‌رسانی وجود داشته باشد، از این حرکت حمایت خواهد کرد.

وی با اشاره به ضرورت تقویت ارتباطات دبیرخانه با حوزه علمیه نجف افزود: همان‌گونه که با آیت‌الله اعرافی و حوزه علمیه قم ارتباط و تعامل داشته‌اید، شایسته است ارتباط خود را با حوزه علمیه نجف نیز گسترش دهید؛ چراکه این مجموعه علمی نیز می‌تواند در پیشبرد اهداف پژوهشی دبیرخانه همکاری کند. ما نیز در زمینه موضوعات مرتبط با حج و زیارت آمادگی داریم از دستاوردهای این همکاری بهره‌مند شویم.

تأکید بر همکاری در پژوهش‌های تاریخ عتبات و نقش تولیت‌ها

حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در پایان این دیدار، ضمن قدردانی از گزارش علمی ارائه‌شده از سوی اعضای دبیرخانه، ابراز امیدواری کرد که این مجموعه در مسیر معرفی شخصیت و آثار علامه ملاعبدالله یزدی موفق باشد.

وی اظهار کرد: این دیدار برای ما بسیار روشنگر بود؛ چراکه پیش از این با برخی از ابعاد شخصیت علمی علامه ملاعبدالله یزدی و ظرفیت‌های آثار ایشان آشنایی کافی نداشتیم. از ارائه این گزارش علمی و معرفی ابعاد مختلف فعالیت‌های دبیرخانه تشکر می‌کنم و امیدوارم با توفیق الهی، این مسیر با قوت ادامه یابد.

نواب همچنین با اشاره به اهمیت تاریخ عتبات عالیات و نقش تولیت‌ها در پاسداشت معارف شیعه، بر آمادگی مجموعه حج و زیارت برای همکاری علمی در این زمینه تأکید کرد.

گزارش فعالیت‌های علمی و پژوهشی دبیرخانه

در این دیدار، حسن عبدی‌پور، دبیر علمی دبیرخانه بین‌المللی علامه بهابادی یزدی و حجت‌الاسلام گلزاده دبیر شورای علمی این دبیرخانه، گزارشی از فعالیت‌های پژوهشی و اجرایی مجموعه ارائه کردند. بر اساس گزارش ارائه‌شده، تاکنون 50 اثر و پژوهش در چارچوب فعالیت‌های دبیرخانه سامان‌دهی شده است که 20 اثر به حوزه آثار خطی علامه و 30 اثر دیگر به ابعاد شخصیتی و علمی علامه ملاعبدالله یزدی اختصاص دارد.

دبیر علمی دبیرخانه در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به تاریخ ریشه‌دار عتبات عالیات، جایگاه تولیت‌ها را در معرفت‌افزایی، ترویج معارف اهل‌بیت(ع) و ارائه خدمات شایسته به زائران بسیار مهم دانست.

وی با اشاره به پیوند عمیق تاریخی مردم ایران با آستان‌های مقدس از طریق نذورات، موقوفات و ارادت قلبی به عتبات عالیات، تبیین سیره مدیریتی و تولیت علامه ملاعبدالله یزدی و خاندان ایشان در آستان مقدس امیرالمؤمنین(ع) را از ضرورت‌های مهم پژوهشی برشمرد.

به گفته وی، بازخوانی این پیشینه تاریخی می‌تواند به مستندسازی تجربه‌های ارزشمند مدیریتی، اجرایی و فرهنگی این خاندان کمک کند و زمینه انتقال آن‌ها را به نسل امروز و جامعه اسلامی ایران و عراق فراهم آورد.

در پایان، مسئولان دبیرخانه خواستار توسعه همکاری‌های علمی و اجرایی با نمایندگی ولی‌فقیه در امور حج و زیارت و پژوهشکده حج و زیارت شدند تا با هم‌افزایی ظرفیت‌های نهادهای حوزوی و علمی، زمینه برگزاری هرچه شایسته‌تر همایش‌ها و کنگره‌های بین‌المللی علامه ملاعبدالله یزدی در داخل و خارج از کشور فراهم شود.