ترامپ از حمله دوباره به ایران منصرف می‌شود؟

یک رسانه بریتانیایی به نقل از سه منبع ارشد مدعی شد که دونالد ترامپ در روزهای اخیر به مشاوران ارشد خود گفته است که در صورت خودداری تهران و حوثی‌ها از تحریکات جدید، ممکن است از حمله دوباره به ایران صرف‌نظر کند؛ موضوعی که از احتمال تغییر رویکرد واشنگتن در قبال جنگ حکایت دارد. 

به گزارش فرارو به نقل از رویترز، این سه منبع ادعا کرده‌اند که ترامپ در جلسات خود با مشاوران امنیت ملی و پس از دریافت گزارش‌های اطلاعاتی، احتمال خودداری از انجام حملات جدید را مطرح کرده است. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا هنوز تصمیم نهایی خود را درباره چگونگی پایان دادن به جنگی که در ماه فوریه با مشارکت اسرائیل آغاز شد، اتخاذ نکرده است. 

ترامپ طی هفته‌های اخیر بارها میان تهدید به تشدید درگیری‌ها و تلاش برای پایان دادن به جنگ موضع خود را تغییر داده است. مقام‌های فعلی و سابق آمریکایی نیز می‌گویند هنوز نشانه روشنی از تصمیم قطعی او درباره آینده جنگ وجود ندارد. 

برخی منابع مدعی شده‌اند که ترامپ نسبت به درخواست متحدان منطقه‌ای آمریکا برای جلوگیری از بازگشت به یک جنگ تمام‌عیار، همدلی نشان داده است. 

ترامپ از طولانی‌تر کردن مسیر پایان جنگ می‌گوید

رئیس‌جمهور آمریکا روز پنجشنبه در گفت‌وگو با استیون ای. اسمیت، مجری برنامه‌های ورزشی، مدعی شد که امکان پایان دادن فوری به جنگ را دارد، اما به درخواست برخی کشورها، ترجیح داده است روند موجود را ادامه دهد. 

او ادعا کرد: «می‌توانم همین الان به آن پایان بدهم، اما به درخواست کشورهایی که قصد دارم از آن‌ها محافظت کنم، داریم این کار را به شیوه‌ای کمی طولانی‌تر و تا حدودی متمدنانه‌تر انجام می‌دهیم.» 

این ادعاها در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ ایران به افزایش قیمت جهانی سوخت منجر شده و در داخل آمریکا نیز با مخالفت گسترده‌ای روبه‌رو است. نارضایتی از هزینه‌های جنگ یکی از عواملی بود که در انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته به شکست جمهوری‌خواهان و واگذاری کنترل کنگره به دموکرات‌ها انجامید. 

بر اساس نظرسنجی مشترک این رسانه انگلیسی و ایپسوس که اندکی پیش از انتخابات سوم نوامبر انجام شد، ۵۵ درصد آمریکایی‌ها معتقد بودند هزینه‌های جنگ ارزش آن را نداشته است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز جنگ را یکی از دلایل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره دانست. 

یک مقام کاخ سفید در واکنش به گزارش‌ها تأکید کرد که ترامپ تمامی اهرم‌های تصمیم‌گیری را در اختیار دارد و تنها او می‌داند چه اقدامی و در چه زمانی انجام خواهد داد. این مقام همچنین مدعی شد آمریکا با کنترل تنگه هرمز و آسیب دیدن اقتصاد ایران، در موقعیت قدرتمندی قرار گرفته است. 

درخواست عربستان و ترکیه برای توقف حملات

یکی از نشانه‌های تغییر احتمالی رویکرد ترامپ، رایزنی‌های او با رهبران منطقه است. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا طی دو هفته گذشته در تماس‌های تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، درباره تحولات جنگ با ایران گفت‌وگو کرده است. 

هر دو رهبر از ترامپ خواسته‌اند حملات نظامی علیه ایران را از سر نگیرد. با این حال، منابع مطلع می‌گویند رئیس‌جمهور آمریکا در این تماس‌ها هیچ تعهدی نداده و موضع قطعی خود را اعلام نکرده است. 

بر اساس اطلاعات این دو منبع از گفت‌وگوهای ترامپ و بن سلمان، رئیس‌جمهور آمریکا در تماس ۳۱ اکتبر اعدا کرده بود قصد دارد پس از انتخابات به ایران حمله کند. ولیعهد عربستان در مقابل از او خواسته بود از این اقدام خودداری کند و استدلال کرده بود که تحریم‌های اقتصادی در حال اثرگذاری بر ایران هستند. 

در مورد ترکیه نیز ریاست‌جمهوری این کشور اعلام کرده است که ترامپ از ۲۸ اکتبر تاکنون سه بار با اردوغان تماس تلفنی داشته است. در بیانیه مربوط به گفت‌وگوی هفتم نوامبر، بر ضرورت پایان یافتن تنش‌ها میان ایران و آمریکا تأکید شده بود. 

محاصره اقتصادی؛ اهرم اصلی فشار بر تهران

در کنار رایزنی‌های دیپلماتیک، واشنگتن همچنان بر فشار اقتصادی و محدود کردن مسیرهای تجاری ایران متمرکز است. 

به ادعای دو مقام آمریکایی مطلع از ارزیابی‌های اطلاعاتی، سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی به اقتصاد ایران آسیب وارد کرده و می‌توانند فشار بر تهران را در ادامه افزایش دهند. 

ارتش آمریکا علاوه بر محاصره دریایی، تلاش می‌کند از انتقال تسلیحات و سایر کالاهای مشمول تحریم به ایران از مسیرهای زمینی و دریای خزر نیز جلوگیری کند. 

این ارزیابی‌ها می‌تواند یکی از دلایل تمایل ترامپ به پرهیز از آغاز دوباره حملات نظامی باشد؛ به‌ویژه آنکه مقام‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند ازسرگیری حملات لزوماً موضع ایران را در مذاکرات به شکل قابل‌توجهی تغییر نخواهد داد. 

گزینه نظامی همچنان روی میز است

با وجود احتمال عقب‌نشینی ترامپ از حملات جدید، ارتش آمریکا برای تشدید درگیری‌ها آمادگی خود را حفظ کرده است. 

به ادعای سه منبع مطلع از برنامه‌ریزی‌های نظامی آمریکا، سومین ناو هواپیمابر این کشور طی روزهای آینده وارد خاورمیانه خواهد شد تا جایگزین یکی از دو ناو مستقر در منطقه شود. البته در صورت نیاز، احتمال باقی ماندن هر سه ناو هواپیمابر در منطقه نیز وجود دارد. 

یکی از منابع مطلع از گفت‌وگوهای ترامپ با رهبران عربستان و ترکیه ادعا کرده است که رئیس‌جمهور آمریکا همچنان ممکن است گزینه بمباران تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران را انتخاب کند. با این حال، آمریکا پیش‌تر این تأسیسات را هدف حمله قرار داده و مشخص نیست حملات مجدد تا چه اندازه می‌توانند مؤثر باشند. 

از سوی دیگر، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد که ازسرگیری عملیات نظامی احتمالاً تغییر چشمگیری در موضع تهران در مذاکرات ایجاد نخواهد کرد. 

نگرانی واشنگتن از کاهش ذخایر تسلیحاتی

یکی دیگر از عواملی که ممکن است بر محاسبات نظامی ترامپ تأثیر بگذارد، وضعیت ذخایر تسلیحاتی آمریکاست. 

به گفته دو منبع ، در جریان جلسات توجیهی اطلاعاتی، گزارشی درباره وضعیت مهمات و تسلیحات آمریکا به رئیس‌جمهور ارائه شده که نشان می‌دهد برخی ذخایر به سطوح نگران‌کننده‌ای کاهش یافته‌اند. 

این رسانه انگلیسی پیش‌تر در ماه اوت گزارش داده بود که آمریکا تقریباً از تمام مهمات دوربرد و دقیق خود استفاده کرده است. یک منبع مطلع نیز گفته است این ذخایر هنوز به میزان کافی جایگزین نشده‌اند. 

با این حال، مقام کاخ سفید این نگرانی‌ها را رد کرده و ادعا کرده است ارتش آمریکا تسلیحات و مهمات کافی برای تحقق تمامی اهداف راهبردی رئیس‌جمهور و حتی فراتر از آن را در اختیار دارد. 

فشار اسرائیل برای آغاز دور تازه حملات

در حالی که برخی متحدان منطقه‌ای آمریکا خواستار جلوگیری از تشدید جنگ هستند، اسرائیل همچنان برای آغاز دور تازه‌ای از عملیات نظامی علیه ایران تلاش می‌کند. 

به گفته یک مقام آمریکایی، مقام‌های اسرائیلی دولت ترامپ را برای ازسرگیری کارزار نظامی تحت فشار قرار داده‌اند. این مسئله می‌تواند تصمیم‌گیری رئیس‌جمهور آمریکا را پیچیده‌تر کند؛ به‌ویژه آنکه واشنگتن از یک سو با فشار متحدان منطقه‌ای برای پایان دادن به جنگ و از سوی دیگر با درخواست اسرائیل برای ادامه عملیات مواجه است. 

ترامپ در هفته جاری این پیام را منتقل کرده که آمریکا از طریق مذاکرات به هر آنچه می‌توانسته دست یافته است، اما مشخص نکرده که این موضع به معنای پایان مسیر دیپلماتیک است یا مقدمه‌ای برای اقدام نظامی جدید. 

او روز پنجشنبه در پیامی در شبکه‌های اجتماعی مدعی شد: «ما به توافق با ایران نیازی نداریم. ما پول آن‌ها، صدها میلیارد دلار، را در اختیار داریم و تنگه آن‌ها را هم در کنترل خود داریم!»