«جشنواره هنرهای تجسمی جوانان» یکی از قدیمی‌ترین رویدادهای این حوزه است/ می‌توانیم در کنار «استادان ایرانی» از «استادان خارجی» نیز دعوت کنیم تا امکان تبادل تجربه و آشنایی با رویکردهای هنری دیگر کشورها فراهم شود!
سینماپرس: مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت ارشاد با اشاره به اینکه ایران تنها تهران نیست، گفت: تمرکززدایی فرهنگی یک سیاست مقطعی نیست و باید به‌صورت پایدار دنبال شود، تلاش ما این است که هیچ رویدادی صرفاً به تهران محدود نشود. بنابراین مهم است که استان کرمانشاه به عنوان میزبان در فرآیند برگزاری سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران مشارکت واقعی داشته باشد.
سینماپرس: مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت ارشاد با اشاره به اینکه ایران تنها تهران نیست، گفت: تمرکززدایی فرهنگی یک سیاست مقطعی نیست و باید به‌صورت پایدار دنبال شود، تلاش ما این است که هیچ رویدادی صرفاً به تهران محدود نشود. بنابراین مهم است که استان کرمانشاه به عنوان میزبان در فرآیند برگزاری سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران مشارکت واقعی داشته باشد.
به گزارش سینماپرس، آیدین مهدی‌زاده، مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا، با اشاره به برگزاری سی‌وسومین دوره جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران به میزبانی کرمانشاه، از چالش‌های ناشی از شرایط خاص کشور، برنامه‌هایی همچون گسترش فرصت‌های آموزشی، مشارکت استادان بومی، توجه به موضوع پاسداشت آب و حمایت مستمر از برگزیدگان خبر داد.
وی در این گفت‌وگو ضمن تشریح ویژگی‌ها و دستاوردهای این دوره، در خصوص برنامه‌های این اداره کل برای توسعه جشنواره، تقویت ارتباطات بین‌المللی و تبدیل حمایت از هنرمندان جوان به فرآیندی مستمر توضیح داد که در ادامه آن را می‌خوانیم.
جشنواره هنرهای تجسمی جوانان امسال در شرایطی برگزار می‌شود که کشور با مسائل و پیچیدگی‌های مختلفی روبه‌رو شده، این دوره از جشنواره با چه رویکردی طراحی شده است؟
جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، رویدادی فرآیندمحور است و تلاش کرده‌ایم تا حد امکان از حاشیه‌ها فاصله داشته باشیم. این رویداد با توجه به نیازهای بومی و با هدف شناسایی و پرورش استعدادهای جوان در سراسر کشور طراحی شده است.
امسال سال پیچیده‌ای بود و کرمانشاه، استان میزبان نیز به دلیل موقعیت مرزی، شرایط خاصی داشت، با این حال، با همراهی مجموعه‌ای از نهادها و دستگاه‌ها از جمله استانداری کرمانشاه، وزارت نیرو، شرکت آب و فاضلاب، جهاد دانشگاهی، بنیاد ملی نخبگان و دانشگاه‌های هنر کشور، توانستیم چالش‌ها را مدیریت کنیم.
در این دوره بیش از یک هزار و ۲۰۰ نفر ثبت‌نام کردند و رزومه خود را ارائه دادند. در نهایت، حدود ۱۷۰ هنرمند جوان وارد فرآیند منتورینگ و دوره آموزشی سه‌روزه شدند. این آمار نشان می‌دهد جشنواره همچنان برای نسل جوان هنرمند جذابیت دارد و می‌تواند بستری برای شناسایی استعدادهای تازه باشد.
در این دوره یک روز به برنامه جشنواره اضافه شده، هدف از این تغییر چه بوده است؟
در دوره‌های گذشته، حضور استادان عمدتاً در جایگاه داور تعریف می‌شد، اما امسال تلاش کردیم فرصت بیشتری برای آموزش و تعامل میان استادان و هنرمندان جوان فراهم کنیم. به همین دلیل، یک روز به برنامه جشنواره اضافه شده تا پس از پایان داوری، استادان بتوانند طرح درس ارائه دهند و آموزش عمومی‌تری شکل بگیرد. همچنین هدف این بود که ارتباط استادان و شرکت‌کنندگان صرفاً به زمان داوری و ارزیابی آثار محدود نماند و امکان گفت‌وگو، انتقال تجربه و تعامل آزادانه‌تر فراهم شود.
جشنواره در ۱۱ رشته برگزار می‌شود، به عنوان رئیس شورای سیاست‌گذاری درباره انتخاب استادان، داوران و منتورهای این دوره کمی توضیحی بدهید؟
در این زمینه دبیر جشنواره آقای رضوان صادق‌زاده، با دقت عمل کرد. انتخاب استادان، منتورها و داوران از بخش‌های مهم هر جشنواره است، زیرا کیفیت ارتباط هنرمندان جوان با این افراد می‌تواند بر تجربه آموزشی آنها تأثیر مستقیم داشته باشد.
در اغلب کارگاه‌ها تلاش کردیم از ظرفیت استادان بومی کرمانشاه نیز استفاده کنیم. این موضوع از یک سو به معرفی توانمندی‌های هنری استان کمک می‌کند و از سوی دیگر زمینه تعامل میان جامعه هنری میزبان و استادان و هنرمندان سایر نقاط کشور را فراهم می‌آورد.
هنر می‌تواند در حساس کردن افکار عمومی نسبت به موضوعاتی مانند محیط زیست و منابع طبیعی نقش مؤثری داشته باشد.
همکاری با وزارت نیرو و توجه به موضوع آب به عنوان یکی از ویژگی‌های این دوره، چگونه در جشنواره بازتاب پیدا می‌کند؟
موضوع اصلی جشنواره همچنان آزاد است و شرکت‌کنندگان می‌توانند با نگاه و رویکرد هنری خود در آن حضور پیدا کنند، اما امسال با توجه به همکاری وزارت نیرو و برنامه‌های مرتبط با پاسداشت آب، تلاش کردیم نیم‌نگاهی هم به این موضوع داشته باشیم.
بنابراین شعار «آب را گل نکنیم» در همین چارچوب انتخاب شد. هدف این نیست که موضوع آب به یک الزام برای همه هنرمندان تبدیل شود، بلکه می‌خواستیم فرصتی برای توجه هنرمندان به یکی از مسائل مهم جامعه فراهم کنیم. هنر می‌تواند در حساس کردن افکار عمومی نسبت به موضوعاتی مانند محیط زیست و منابع طبیعی نقش مؤثری داشته باشد.
تمرکززدایی از تهران و برگزاری رویدادهای فرهنگی در استان‌ها از سیاست‌هایی است که شما و وزارت فرهنگ بر آن تأکید دارند. این رویکرد در برنامه‌های اداره کل هنرهای تجسمی چگونه دنبال می‌شود؟
تمرکززدایی فرهنگی یک سیاست مقطعی نیست و باید به‌صورت پایدار دنبال شود. ما معتقدیم ایران فقط تهران نیست و این نگاه باید در عمل و در شیوه برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری دیده شود.
جشنواره هنرهای تجسمی جوانان پیش‌تر نیز، حدود ۲۰ تا ۳۰ سال قبل، در کرمانشاه برگزار شده بود. جالب است که برخی از استادانی که امروز در جایگاه مدرس و داور حضور دارند، خودشان در آن دوره از شرکت‌کنندگان جشنواره بوده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد چنین رویدادهایی می‌توانند در طول زمان به پرورش و رشد نسل‌های مختلف هنرمندان کمک کنند.
تلاش ما این است که هیچ رویدادی صرفاً به تهران محدود نشود. دوسالانه‌های هنری نیز باید در شهرهای مختلف برگزار شوند تا ظرفیت‌های هنری استان‌ها دیده شود و امکان مشارکت هنرمندان مناطق مختلف کشور فراهم آید.
برای آنکه میزبانی جشنواره به برگزاری چندروزه آن محدود نماند و دستاوردی ماندگار برای استان داشته باشد، چه اقداماتی ادرنظر گرفته شده است؟
برای ما مهم است که استان میزبان در فرآیند برگزاری جشنواره مشارکت واقعی داشته باشد. به همین دلیل از ظرفیت شهرداری و نهادهای محلی استفاده کردیم و تلاش داشتیم ارتباط مؤثری با مجموعه‌های فرهنگی و هنری استان برقرار کنیم.
از حدود شش ماه پیش، سه سفر به کرمانشاه داشتیم، هدف از این رفت‌وآمدها شناخت بهتر ظرفیت‌ها، امکانات و نیازهای هنری استان بوده است. این رویکرد را در برنامه‌ریزی برای رویدادهای دیگر، از جمله دوسالانه سفال و سرامیک و دوسالانه نقاشی نیز دنبال می‌کنیم. معتقدم، میزبانی یک رویداد ملی باید برای استان میزبان دستاوردی فراتر از برگزاری مراسم و کارگاه‌ها داشته باشد، دستاوردی که در تقویت زیرساخت‌ها، ارتباطات هنری و شناخت ظرفیت‌های محلی خودش را نشان دهد.
حضور استادان در ۱۱ رشته چه فرصتی برای جامعه هنری کرمانشاه ایجاد می‌کند؟
این حضور را نباید صرفاً در چارچوب آموزش شرکت‌کنندگان جشنواره دید. حضور استادان در یک استان می‌تواند فرصتی برای تعامل گسترده‌تر با جامعه هنری همان منطقه باشد. هنرمندان و علاقه‌مندان استان می‌توانند از این فرصت برای حضور در کارگاه‌ها، گفت‌وگو با استادان و آشنایی با دیدگاه‌ها و تجربه‌های آنها استفاده کنند. از سوی دیگر، این ارتباط به ما کمک می‌کند شناخت دقیق‌تری از نیازها و ظرفیت‌های هنری استان داشته باشیم. در نتیجه، جشنواره می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری پیوندهای تازه میان استادان، هنرمندان جوان و جامعه هنری استان میزبان باشد.
بخش استانی جشنواره در سال‌های اخیر کم‌فروغ بوده است. برای فعال‌تر شدن این بخش چه برنامه‌ای دارید؟
بله، امسال تلاش کردیم با محوریت موضوع آب، این بخش را دوباره فعال کنیم. انتخاب مدیران استانی و برگزاری دوره آموزشی برای کارشناسان هنرهای تجسمی نیز در همین راستا انجام شده است. یکی از اهداف ما این است که ارتباط جشنواره با استان‌ها فقط به زمان برگزاری محدود نماند. باید بتوانیم در طول سال نیز از ظرفیت مدیران، کارشناسان و گروه‌های هنری استان‌ها استفاده کنیم. میزبانی کرمانشاه از گروه‌های هنری و ایجاد ارتباط میان آنها می‌تواند به تقویت این بخش کمک کند.
حمایت از برگزیدگان پس از پایان جشنواره یکی از مطالبات همیشگی هنرمندان جوان است. برای تداوم این حمایت‌ها چه برنامه‌ای در نظر گرفته‌اید؟
این حمایت را از سال گذشته آغاز کرده‌ایم و برنامه‌هایی از جمله اعزام هنرمندان جوان به سفرها و رویدادهای خارجی در نظر گرفته‌ایم. البته شرایط سال گذشته اجازه نداد همه برنامه‌ها به شکل کامل اجرا شوند. بنابراین برای سال آینده، برگزیدگان اصلی و دو برگزیده دیگر هر رشته را در اولویت برنامه‌های حمایتی قرار داده‌ایم. در مجموع، حدود ۳۳ هنرمند جوان در این گروه قرار می‌گیرند و قرار است محور همکاری‌های ما باشند.
می‌خواهیم که این هنرمندان را برای حضور در رویدادهای بین‌المللی معرفی کنیم، یعنی به‌نوعی آنها به‌عنوان تیم ملی هنرهای تجسمی ایران در عرصه‌های جهانی حضور داشته باشند. همچنین شناساندن جوانان به جامعه و فراهم کردن فرصت دیده‌شدن آثارشان نیز اهمیت دارد. درنتیجه حمایت از هنرمندان جوان نباید با پایان جشنواره متوقف شود، بلکه باید به فرآیندی مستمر تبدیل شود.
هر رویدادی با گذشت زمان باید متناسب با نیازهای نسل جدید و تحولات هنر، تغییراتی در شیوه اجرا و برنامه‌های خود داشته باشد. ما باید نقاط قوت جشنواره را حفظ کنیم و در عین حال، بخش‌هایی را که امکان ارتقا دارند، تقویت کنیم.
با توجه به سابقه طولانی جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، آیا ساختار فعلی آن به تغییرات اساسی نیاز دارد؟
جشنواره هنرهای تجسمی جوانان یکی از قدیمی‌ترین رویدادهای این حوزه است و به نظرم ساختار بنیادی آن، یعنی فراگیر بودن، توجه به استعدادهای جوان و فرآیندمحور بودن، ساختار درستی است. بنابراین ضرورتی برای تغییرات بنیادی نمی‌بینم، اما این به معنای بی‌نیازی از به‌روزرسانی نیست.
هر رویدادی با گذشت زمان باید متناسب با نیازهای نسل جدید و تحولات هنر، تغییراتی در شیوه اجرا و برنامه‌های خود داشته باشد. ما باید نقاط قوت جشنواره را حفظ کنیم و در عین حال، بخش‌هایی را که امکان ارتقا دارند، تقویت کنیم.
چه بخش‌هایی از جشنواره را برای دوره‌های آینده نیازمند توسعه و به‌روزرسانی می‌دانید؟
یکی از این زمینه‌ها بخش بین‌الملل جشنواره است. می‌توانیم در کنار استادان ایرانی، از استادان خارجی نیز دعوت کنیم تا امکان تبادل تجربه و آشنایی با رویکردهای هنری دیگر کشورها فراهم شود. ارتقای نمایشگاه آثار نیز اهمیت دارد. آثار شرکت‌کنندگان باید فرصت دیده‌شدن بیشتری پیدا کنند و نمایشگاه جشنواره بتواند به فضایی مؤثر برای معرفی استعدادهای جوان تبدیل شود.
موضوع دیگر، شیوه میزبانی استان‌ها است. در حال حاضر میزبانی به شکل چرخشی انجام می‌شود، اما می‌توان بررسی کرد که آیا بهتر است یک استان برای دو یا چهار سال متوالی میزبان باشد تا فرصت بیشتری برای ایجاد زیرساخت و شکل‌گیری دستاوردهای پایدار داشته باشد.
همچنین مستندسازی حرفه‌ای کارگاه‌ها و آموزش‌ها از ضرورت‌های امروز است. اگر بتوانیم محتوای آموزشی جشنواره را به شکل مناسب ثبت و به‌صورت آفلاین در اختیار علاقه‌مندانی قرار دهیم که امکان حضور در جشنواره را ندارند، دامنه اثرگذاری آن بسیار گسترده‌تر خواهد شد.
با توجه به محدودیت سنی شرکت‌کنندگان و ورود نسل‌های تازه، آینده جشنواره را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
یکی از ویژگی‌های جشنواره این است که به دلیل محدودیت سنی، همواره نسل‌های تازه‌ای وارد آن می‌شوند. بنابراین خود این ساختار به‌صورت طبیعی امکان نوسازی و ورود نگاه‌های جدید را فراهم می‌کند.
به نظرم نیازی به تغییرات بنیادی در هویت جشنواره نداریم، اما باید در جزئیات اجرایی، شیوه‌های آموزشی، ارتباطات بین‌المللی، نمایش آثار و مستندسازی بازنگری کنیم. اگر بتوانیم این بخش‌ها را متناسب با نیازهای روز ارتقا دهیم، جشنواره همچنان می‌تواند یکی از رویدادهای مهم و اثرگذار هنرهای تجسمی کشور باقی بماند.
در نهایت، آنچه اهمیت دارد این است که جشنواره را به یک رویداد چند روزه محدود نکنیم. باید بتوانیم ارتباط با هنرمندان جوان را پس از پایان جشنواره نیز حفظ کنیم و برای رشد، معرفی و حمایت از آنها برنامه داشته باشیم.
شایان ذکر است که سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران با شعار «آب را گل نکنیم» صبح روز یکشنبه ۲۴ آبان در محوطه تاریخی باستانی طاق بستان افتتاح و مراسم اختتامیه و اهدای جوایز عصر روز چهارشنبه ۲۷ آبان در مجموعه فرهنگی هنری انتظار کرمانشاه برگزار خواهد شد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.