بازگشت 502 جانور آسیبدیده به طبیعت کردستان؛ زنگ خطر کمبود امکانات
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان از مداوا و رهاسازی 502 جانور آسیبدیده در زیستگاههای طبیعی استان خبر داد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، حیاتوحش کردستان، از پرندگان شکاری و گونههای ارزشمند جانوری گرفته تا دیگر ساکنان زیستگاههای طبیعی، هر روز با تهدیدهایی مواجه است که بخشی از آن ناشی از دخالتهای انسانی و بخشی دیگر حاصل حوادث و مخاطرات محیطی است. برخورد با خودروها، گرفتار شدن در موانع انسانی، کابلهای برق، شکار و صید غیرمجاز و تخریب زیستگاهها، تنها بخشی از عواملی است که حیات این گونهها را به خطر میاندازد.
در چنین شرایطی، نجات جانوران آسیبدیده، درمان و بازگرداندن آنها به زیستگاههای طبیعی، یکی از مأموریتهای مهم محیطزیست به شمار میرود؛ مأموریتی که علاوه بر امکانات تخصصی، به مشارکت اجتماعی، حضور نیروهای آموزشدیده و فراهم بودن زیرساختهای مناسب برای تیمار و بازپروری حیاتوحش نیاز دارد.
فرزاد زندی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کردستان، با اعلام خبر مداوا و رهاسازی 502 گونه جانوری در زیستگاههای مختلف استان از ابتدای سال جاری تاکنون، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از جانوران رهاسازیشده را پرندگان تشکیل میدهند که در میان آنها 179 قطعه پرنده شکاری از جمله عقاب، سارگپه، شاهین، شاهبوف، دلیجه و جغد قرار دارند.
وی افزود: این جانوران بر اثر عواملی همچون برخورد با خودروها، برخورد با موانعی نظیر کابلهای برق، صید غیرمجاز و سایر آسیبهای محیطی مجروح شده بودند که پس از انتقال، انجام مراحل تیمار، مراقبت و درمانهای پزشکی، آمادگی بازگشت به زیستگاههای طبیعی را پیدا کردند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان با اشاره به نقش مؤثر مشارکتهای مردمی در نجات حیاتوحش بیان کرد: حدود 40 درصد از موارد رهاسازی با حمایت و مشارکت مستقیم دوستداران طبیعت انجام شده است.
زندی این میزان مشارکت را نشاندهنده فرهنگ طبیعتدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی مردم کردستان دانست و گفت: بسیاری از شهروندان با مشاهده جانوران آسیبدیده، با آگاهی و احساس مسئولیت، آنها را در کوتاهترین زمان ممکن به ادارات محیط زیست شهرستانها تحویل دادهاند یا حتی با هزینه شخصی برای درمان و نجات این حیوانات اقدام کردهاند.
وی ادامه داد: بخش دیگری از جانوران نیز در جریان شناسایی و برخورد با متخلفان و سوداگران حیاتوحش کشف شدهاند که پس از انجام اقدامات درمانی و مراقبتی، به چرخه طبیعی بازگشتهاند.
کمبود تجهیزات و اعتبارات؛ چالش جدی نجات حیاتوحش
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان در ادامه با اشاره به دشواریهای فرآیند تیمار و بازپروری گونههای جانوری آسیبدیده، کمبود امکانات تخصصی و محدودیت منابع مالی و انسانی را از مهمترین موانع ارتقای کیفیت خدمات در این حوزه برشمرد.
وی تصریح کرد: کمبود تجهیزات تخصصی برای تشخیص دقیق نوع و میزان آسیبدیدگی جانوران، محدودیت امکانات حملونقل و نگهداری طولانیمدت، نبود مراکز مستقل و مجهز بازپروری حیاتوحش در شهرستانها و محدودیت اعتبارات برای تأمین غذا، دارو و تجهیزات مورد نیاز، از جمله مشکلات جدی این حوزه است.
زندی با اشاره به راهاندازی مرکز تیمار حیاتوحش در محل ادارهکل حفاظت محیط زیست استان در سال جاری خاطرنشان کرد: ایجاد این مرکز گام مهمی برای تقویت ظرفیت درمان و مراقبت از جانوران آسیبدیده است، اما برای تجهیز و توسعه امکانات آن همچنان به اعتبارات بیشتری نیاز داریم.
وی افزود: کمبود دامپزشکان متخصص و نیروهای آموزشدیده در زمینه رفتارشناسی و فیزیولوژی گونههای وحشی نیز از دیگر مشکلات موجود است؛ چراکه درمان حیاتوحش با درمان حیوانات اهلی تفاوتهای اساسی دارد و هرگونه خطا در فرآیند انتقال، نگهداری و مراقبت میتواند سلامت جانور را با مخاطره مواجه کند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان همچنین نسبت به خطرات ناشی از استرس هنگام جابهجایی جانوران، احتمال انتقال بیماری و ضرورت رعایت ملاحظات تخصصی در مراحل درمان و بازپروری هشدار داد و بر لزوم توجه ویژه به این مسائل تأکید کرد.
زندی خواستار تأمین اعتبار کافی برای خرید تجهیزات مدرن، توسعه امکانات مرکز تیمار حیاتوحش و ارتقای ظرفیتهای انسانی و تخصصی این بخش شد.
بازگشت حیاتوحش به طبیعت؛ مأموریتی فراتر از درمان
بازگشت این جانوران آسیبدیده به زیستگاههای طبیعی کردستان، در کنار ارزش حفاظتی و زیستمحیطی آن، بیانگر اهمیت مشارکت مردم در صیانت از سرمایههای طبیعی استان است؛ مشارکتی که سهم 40 درصدی شهروندان در این فرآیند، ضرورت تقویت فرهنگ مسئولیتپذیری در برابر حیاتوحش را بیش از گذشته نشان میدهد.
با این حال، استمرار چنین اقداماتی صرفاً با تکیه بر همراهی مردم و تلاش نیروهای محیطزیست امکانپذیر نیست. راهاندازی مرکز تیمار حیاتوحش، اگرچه اقدامی ضروری و ارزشمند است، اما زمانی میتواند به ظرفیت مؤثر و پایدار تبدیل شود که تجهیزات تشخیصی و درمانی، امکانات استاندارد نگهداری، نیروی متخصص و اعتبارات مستمر آن نیز تأمین شود.
از سوی دیگر، پراکندگی زیستگاههای طبیعی و گستردگی جغرافیایی کردستان، ضرورت ایجاد زیرساختهای مناسب در شهرستانها و کاهش زمان انتقال جانوران آسیبدیده به مراکز درمانی را دوچندان میکند.
پیشنهاد میشود سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاههای مسئول، در کنار توجه به آمار رهاسازی و اقدامات انجامشده، برنامهای مشخص برای تجهیز کامل مرکز تیمار حیاتوحش کردستان، تأمین نیروی متخصص و توسعه امکانات شهرستانی تدوین کنند؛ چراکه حفاظت از حیاتوحش تنها به معنای نجات یک جانور از مرگ نیست، بلکه صیانت از تعادل اکوسیستم، تنوع زیستی و میراث طبیعی نسلهای آینده است.




نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.