ارکستر سمفونیک تهران ؛ اسمی بزرگ و ...
مخاطب چه کاری از دستش برمیآید؟ بودجه ارکستر سمفونیک تهران، شکل قرارداد نوازندگان و میزان حقوقشان را نه تماشاگر تعیین میکند و نه خریدار بلیت.

عصر ایران ؛ نهال موسوی - نصیر حیدریان رهبر ارکستر سمفونیک تهران، در گفتوگو با ایسنا نکاتی را گفته که کمتر کسی با این صراحت بر زبان آورده بود: بسیاری از نوازندگان ارکستر پس از تمرین، بهجای استراحت، ساندویچی میخورند، تا ساعت شش در آموزشگاه تدریس میکنند و با همان خستگی برای اجرای شب برمیگردند.
او این وضع را با ارکسترهای خارجی مقایسه کرده که نوازنده در آنها تا ظهر تمرین میکند و بعدازظهر را استراحت و مرور قطعهها میگذراند. نتیجهای که گرفته روشن است: چنین شرایطی بر کیفیت کار اثر میگذارد.
صداقت این حرف قابلاحترام است. رهبری که خستگی نوازندگانش را پنهان نمیکند، دستکم وانمود نمیکند که همهچیز روبهراه است. اما مشکل از جملهای شروع میشود که خودش گفته: «دوست دارم مخاطبان بدانند.»
مخاطب چه کاری از دستش برمیآید؟ بودجه ارکستر سمفونیک تهران، شکل قرارداد نوازندگان و میزان حقوقشان را نه تماشاگر تعیین میکند و نه خریدار بلیت.
این تصمیمها دست مدیران فرهنگی، نهادهای دولتی و سیاستگذاران است. وقتی مشکلی ساختاری با رسانه به گوش مردم میرسد و نه به میز تصمیمگیران، یا باید نتیجه گرفت که پیشتر به آن میز رسیده و جوابی نگرفته، یا اینکه کانال رسمی اصلا کار نمیکند. هر دو حالت گزارش تلخی از اوضاع است.

دوم، تناقضی که سالهاست ادامه دارد. ارکستر سمفونیک را در سخنرانیها و مناسبتهای رسمی نماد فرهنگ و هنر فاخر مینامیم، اما حقوقی به نوازندهاش میدهیم که او را مجبور به تدریس تماموقت میکند. نماد فرهنگی که اعضایش برای گذران زندگی باید دو شغل داشته باشند، نماد نیست فقط یک تابلوی شعاری است.
سوم، مقایسه با خارج از ایران درست است، اما ناقص. ارکسترهای حرفهای جهان معمولا یا بودجه عمومی پایدار دارند یا درآمدی از اسپانسر و بلیتفروشی، و مهمتر اینکه حسابوکتابشان شفاف است.
در مصاحبه حیدریان هیچ سخنی از این نیست که بودجه این ارکستر چقدر است، از کجا میآید و چه سهمی از آن به نوازنده میرسد. بدون این اطلاعات، سخن از فقر مستند نیست و مخاطب نمیتواند بفهمد مشکل کمبود پول است یا نحوه خرج شدن آن!
چهارم، جمله پایانی رهبر که میگوید با وجود همه این محدودیتها تلاش میکنیم کیفیت شایسته مخاطب را ارائه دهیم. این تلاش ارزشمند است، اما خطرش این است که فداکاری فردی جای اصلاح ساختاری را بگیرد.
وقتی سیستمی بر خستگی و ازخودگذشتگی هنرمندانش میچرخد، هر اجرای موفق نشانهای میشود بر اینکه میشود همینطور ادامه داد. عشق به هنر واقعی وجود دارد، ولی اجاره خانه را نمیتوان با آن داد.
آنچه این مصاحبه را از یک گلایه به یک نقطه تغییر تبدیل میکند، پاسخ به سه پرسش است: مسئول معیشت نوازندگان چه نهادی است؟ بودجه ارکستر دقیقاً چقدر است و چگونه توزیع میشود؟ و آیا برنامهای مشخص و زماندار برای تغییر این وضع وجود دارد؟
تا این پاسخها داده نشود، همین مصاحبه هم مثل بسیاری از اعترافهای پیشین، چند روز خبر میماند و بعد فراموش میشود و کنسرت بعدی همان خواهد بود که رهبر توصیف کرد: صحنهای آراسته و پشت آن، نوازندهای خسته که مدام ساعتش را نگاه میکند.
افزودن عصرایران به منابع ترجیحی گوگلنظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.