۱۷ هزار زوج نابارور در قزوین؛ ظرفیت درمان پاسخگوی نیاز استان نیست

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: مسئله جمعیت در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی استان قزوین تبدیل شده است؛ کاهش نرخ باروری و کاهش تعداد ازدواج‌ها از یک سو و افزایش سهم جمعیت سالمند از سوی دیگر، ساختار جمعیتی استان را با تغییراتی مواجه کرده است.

در این میان، ناباروری یکی از بخش‌های مهم این مسئله است؛ چراکه برخلاف بخشی از کاهش فرزندآوری که به تصمیم خانواده‌ها برای تعداد کمتر فرزندان بازمی‌گردد، زوج‌های نابارور اساساً با وجود تمایل به فرزندآوری، برای تحقق این هدف نیازمند دریافت خدمات پزشکی و درمانی هستند.

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مسئولان حوزه سلامت استان در سال ۱۴۰۵، حدود ۱۷ هزار زوج نابارور در قزوین در مسیر درمان قرار دارند. اگرچه در سال‌های اخیر مراکز مختلفی در بخش دولتی، جهاد دانشگاهی و بخش خصوصی برای ارائه خدمات درمان ناباروری فعال شده‌اند، اما محدودیت ظرفیت برخی مراکز موجب شده همه نیاز موجود در داخل استان پاسخ داده نشود.

در چنین شرایطی، توسعه زیرساخت‌های درمان ناباروری می‌تواند یکی از مسیرهای حمایت از زوج‌هایی باشد که برای فرزندآوری انگیزه دارند؛ موضوعی که رئیس دانشگاه علوم پزشکی و رئیس جهاد دانشگاهی قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار مهر بر آن تأکید کرده‌اند.

۱۷ هزار زوج نابارور در قزوین نیازمند حمایت برای فرزندآوری هستند

سید حمیدرضا قافله‌باشی رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به روند کاهش نرخ باروری و ازدواج و تأثیر آن بر ساختار جمعیتی اظهار کرد: کاهش نرخ باروری و کاهش ازدواج در کنار یکدیگر به سالمندتر شدن جمعیت و کاهش تعداد تولدها منجر می‌شود و یکی از محورهایی که می‌توان برای مقابله با این روند مورد توجه قرار داد، درمان زوج‌های نابارور است.

وی افزود: اهمیت درمان ناباروری از این جهت است که این افراد خودشان به‌طور جدی به دنبال فرزندآوری هستند و حمایت نهادهای مختلف از این زوج‌ها می‌تواند به تولد فرزند و افزایش فرزندآوری کمک کند.

۱۷ هزار زوج نابارور در قزوین در مسیر درمان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین با اشاره به وضعیت زوج‌های نابارور در استان گفت: در حال حاضر حدود ۱۷ هزار زوج نابارور در قزوین داریم که به دنبال درمان هستند و ظرفیت‌های مختلفی برای ارائه خدمات درمانی به این افراد در استان ایجاد شده است.

قافله‌باشی ادامه داد: در استان قزوین هم بخش دولتی، هم جهاد دانشگاهی و هم بخش خصوصی در حوزه درمان ناباروری فعال هستند و زوج‌های نابارور برای دریافت خدمات درمانی نیازی به مراجعه به استان‌های دیگر یا تهران ندارند.

وی با اشاره به خدمات ارائه‌شده در دانشگاه علوم پزشکی قزوین بیان کرد: در بیمارستان ولایت، بخش درمان ناباروری فعال است و خدمات مورد نیاز زوج‌های نابارور ارائه می‌شود.

امکان درمان ناباروری در قزوین فراهم است

رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین با بیان اینکه جهاد دانشگاهی نیز در حوزه درمان ناباروری خدمات ارائه می‌کند، گفت: جهاد دانشگاهی با تعرفه‌ای پایین‌تر از تعرفه بخش خصوصی به زوج‌های نابارور خدمات ارائه می‌دهد.

قافله‌باشی افزود: در بخش خصوصی نیز خوشبختانه امکانات مورد نیاز برای درمان ناباروری از سطوح پایه تا پیشرفته در استان وجود دارد و زوج‌های نابارور می‌توانند خدمات مورد نیاز خود را در داخل استان دریافت کنند.

وی با اشاره به شرایط تجهیزات بخش درمان ناباروری بیمارستان ولایت نیز اظهار کرد: به واسطه شرایط جنگ و تحریم، در این بخش مقداری کمبود تجهیزات ایجاد شده و این موضوع تا حدی بر کمیت و شاید کیفیت خدمات تأثیر گذاشته است.

بخش قابل توجهی از هزینه درمان ناباروری تحت پوشش بیمه است

رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین درباره حمایت‌های مالی از زوج‌های نابارور نیز گفت: اغلب خدمات درمان ناباروری تحت پوشش بیمه قرار دارد و برخی خدمات نیز به‌صورت رایگان ارائه می‌شود.

قافله‌باشی ادامه داد: بخش اعظم خدمات درمان ناباروری در بیمارستان ولایت با حدود ۹۰ درصد پوشش بیمه سلامت ارائه می‌شود و این حمایت بیمه‌ای می‌تواند بخشی از هزینه‌های درمان زوج‌های نابارور را کاهش دهد.

وی با تأکید بر اهمیت حمایت از زوج‌های نابارور در سیاست‌های جمعیتی خاطرنشان کرد: افرادی که برای درمان ناباروری مراجعه می‌کنند، خودشان برای فرزندآوری انگیزه دارند و حمایت از این زوج‌ها می‌تواند یکی از مسیرهای مؤثر برای کمک به افزایش تولد و جلوگیری از تشدید روند سالمندی جمعیت باشد.

مرکز درمان ناباروری جهاد دانشگاهی قزوین با حداقل ظرفیت فعالیت می‌کند

در کنار ظرفیت دولتی، مرکز درمان ناباروری جهاد دانشگاهی نیز یکی از مراکز ارائه‌دهنده خدمات به زوج‌های نابارور در استان است؛ مرکزی که به گفته رئیس جهاد دانشگاهی قزوین، در شرایط فعلی به دلیل محدودیت امکانات سخت‌افزاری با حداقل ظرفیت فعالیت می‌کند و تکمیل پروژه مرکز جدید می‌تواند ظرفیت خدمت‌رسانی این مجموعه را چندین برابر افزایش دهد.

بهنام محمودی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به نقش جهاد دانشگاهی در ارائه خدمات درمان ناباروری اظهار کرد: در کنار بخش دولتی و خصوصی، جهاد دانشگاهی نیز به دلیل ارائه خدمات با تعرفه نیمه‌دولتی، می‌تواند برای بخش قابل توجهی از مردم گزینه مناسبی برای دریافت خدمات درمان ناباروری باشد.

وی افزود: در حال حاضر مرکز درمان ناباروری جهاد دانشگاهی به دلیل محدودیت امکانات سخت‌افزاری با حداقل ظرفیت فعالیت می‌کند و سالانه حدود ۶۰۰ نفر را تحت پوشش قرار می‌دهد که حدود ۳۰ درصد از این افراد به نتیجه درمان می‌رسند.

مرکز جدید می‌تواند سالانه به ۷ هزار نفر خدمات ارائه کند

رئیس جهاد دانشگاهی قزوین با اشاره به پروژه احداث مرکز جدید درمان ناباروری این مجموعه گفت: ساخت این مرکز از سال ۱۳۹۸ آغاز شده و در صورت تکمیل و بهره‌برداری، ظرفیت خدمت‌رسانی آن به حدود ۶ تا ۷ هزار مراجعه‌کننده در سال خواهد رسید.

محمودی ادامه داد: برای این مرکز چهار اتاق عمل پیش‌بینی شده و با راه‌اندازی آن، بخش مهمی از نیازهای درمان ناباروری در استان می‌تواند در داخل قزوین پاسخ داده شود.

وی با بیان اینکه جهاد دانشگاهی در حوزه درمان ناباروری ظرفیت تخصصی ایجاد کرده است، گفت: امروز بخشی از مراجعان به دلیل نبود امکانات کافی در مرکز فعلی، برای انجام مراحل عمل و دریافت برخی خدمات تخصصی به تهران و قم مراجعه می‌کنند.

تکمیل مرکز درمان ناباروری نیازمند تأمین اعتبار است

رئیس جهاد دانشگاهی قزوین با تأکید بر ضرورت حمایت از تکمیل مرکز درمان ناباروری اظهار کرد: برای تکمیل این مرکز به اعتباری در حدود ۵۰۰ میلیارد تومان نیاز است و در صورت تأمین اعتبار، می‌توان امیدوار بود پروژه در مدت حدود یک‌ونیم تا دو سال به بهره‌برداری برسد.

محمودی افزود: اگر این مرکز تکمیل نشود، امکان استفاده از ظرفیت کامل جهاد دانشگاهی برای درمان ناباروری فراهم نخواهد شد و بخشی از مراجعان همچنان ناچار خواهند بود برای دریافت خدمات تخصصی به خارج از استان مراجعه کنند.

وی با تأکید بر ضرورت مطالبه‌گری برای تکمیل این پروژه گفت: انتظار ما این است که توجه بیشتری به مراکز نیمه‌دولتی مانند جهاد دانشگاهی شود تا ظرفیت‌هایی که برای خدمت‌رسانی به مردم ایجاد شده، به دلیل کمبود اعتبار بلااستفاده نماند.

حمایت از زوج‌های نابارور نیازمند همکاری دستگاه‌هاست

رئیس جهاد دانشگاهی قزوین با اشاره به ضرورت همکاری دستگاه‌های مختلف برای توسعه خدمات درمان ناباروری خاطرنشان کرد: دانشگاه علوم پزشکی نیز در حوزه درمان ناباروری وظایف و فعالیت‌های گسترده‌ای دارد و حضور این مجموعه در این عرصه ارزشمند است، اما در کنار ظرفیت دولتی، مراکز نیمه‌دولتی مانند جهاد دانشگاهی نیز باید مورد حمایت قرار گیرند.

محمودی همچنین به حمایت‌های در نظر گرفته‌شده برای زوج‌های دارای مشکلات مالی اشاره کرد و گفت: با توجه به تأکید استاندار قزوین، قرار شده زوج‌هایی که در تأمین هزینه‌های درمان ناباروری مشکل مالی دارند، معرفی شوند تا امکان استفاده آنها از تسهیلات فراهم شود.

وی تأکید کرد: توسعه ظرفیت درمان ناباروری در استان، علاوه بر کاهش هزینه و دشواری رفت‌وآمد زوج‌ها به استان‌های دیگر، می‌تواند دسترسی خانواده‌ها به خدمات تخصصی را افزایش دهد و بخشی از نیاز موجود در این حوزه را پاسخ دهد.

مسئله فقط ۱۷ هزار زوج نیست

آنچه از مجموع اظهارات مسئولان حوزه سلامت و جهاد دانشگاهی قزوین به دست می‌آید این است که مسئله ناباروری در استان تنها به وجود حدود ۱۷ هزار زوج نابارور محدود نمی‌شود؛ بلکه ظرفیت ارائه خدمات نیز یکی از حلقه‌های مهم این زنجیره است.

از یک سو، دانشگاه علوم پزشکی قزوین از فعالیت همزمان بخش دولتی، جهاد دانشگاهی و بخش خصوصی در استان خبر می‌دهد و از سوی دیگر، جهاد دانشگاهی اعلام می‌کند که مرکز فعلی این مجموعه با حداقل ظرفیت فعالیت دارد و برای تکمیل مرکز جدید به حدود ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

در واقع، بخشی از زوج‌هایی که با وجود تمایل جدی به فرزندآوری با مانع ناباروری مواجه‌اند، برای عبور از این مانع به خدمات تخصصی نیاز دارند؛ خدماتی که هرچه در دسترس‌تر، کم‌هزینه‌تر و کامل‌تر باشد، امکان طی کردن مسیر درمان برای خانواده‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، کاهش نرخ باروری و افزایش سن جمعیت باعث شده درمان ناباروری از یک موضوع صرفاً پزشکی فراتر رفته و به یکی از مؤلفه‌های سیاست جمعیتی استان تبدیل شود.

در چنین شرایطی، توسعه مراکز درمان ناباروری، تأمین تجهیزات، پوشش بیمه‌ای و حمایت مالی از زوج‌های کم‌برخوردار می‌تواند در کنار سیاست‌های حمایت از ازدواج و فرزندآوری، بخشی از پاسخ استان به روندهای جمعیتی باشد؛ به‌ویژه برای زوج‌هایی که برخلاف بسیاری از عوامل مؤثر بر کاهش فرزندآوری، تمایل به فرزنددار شدن دارند اما برای تحقق آن نیازمند درمان و حمایت هستند.