گنجینه اسناد تاریخی مدیریت شهری همدان به آرشیو ملی پیوست

به گزارش خبرگزاری مهر، عاطفه زارعی صبح سه شنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: انتقال و تعیین تکلیف اسناد تاریخی شهرداری همدان گامی راهبردی در حفاظت از میراث مستند و فراهم‌سازی بستر پژوهشی برای تاریخ‌نگاران و پژوهشگران حوزه مدیریت شهری محسوب می‌شود.

وی با اشاره به حجم عملیات انجام‌شده برای ساماندهی این اسناد، تصریح کرد: در این مرحله ۵۳۸ پرونده خطی شامل ۷ هزار و ۷۲۱ برگ سند فهرست‌نویسی و آماده‌سازی شده و این اسناد عملکرد شهرداران و مسئولان ادوار گذشته از جمله عباس صدر تیمور، اسدالله فزونی، محمدحسین دهقان، حسین داورپناه، محمدعلی روشن، محمد فضائلی، منصور جلیلی و عبدالله یاور فروهر را بازتاب می‌دهد.

مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور با تاکید بر ارزش «خطی» بودن این اسناد، افزود: علاوه بر محتوای اداری و تاریخی این مجموعه از حیث رسم‌الخط اداری و شیوه‌نامه مکاتبات رسمی در دوره‌های پهلوی نمونه‌ای ارزشمند برای مطالعه تحول زبان اداری ایران است.

وی همچنین به جنبه‌های اجتماعی این اسناد اشاره کرد و گفت: اطلاعات مربوط به نظارت شهرداری بر مراکز خیریه، تیمارستان غرب یا بیمارستان پهلوی سابق، دارالمجانین و تامین بودجه این مراکز در کنار گزارش‌های نظارتی بر کلانتری‌ها بخش مهمی از کارکردهای اجتماعی بلدیه وقت را نشان می‌دهد.

زارعی افزود: در این اسناد نام محلات تاریخی نظیر «کاهبار»، «کبابیان»، «ارامنه»، «یهودیان» و «درب حکیم‌خانه» با جزئیات شغلی و فرهنگی آمده است.

وی اضافه کرد: همچنین اسناد مربوط به شبکه آبرسانی به محلات از طریق سقاها و بشکه‌داران، نظارت بر بهداشت عمومی اصناف و تامین روشنایی معابر توسط چراغچی‌ها بازتاب‌دهنده سبک زندگی و مدیریت خدمات شهری در آن دوران است.

مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور خاطرنشان کرد: این مجموعه محدود به محدوده جغرافیایی همدان نیست بلکه شامل فعالیت‌های عمرانی در شهرستان‌ها و قصبه‌های اطراف نظیر اسدآباد و ملایر است و مکاتبات و تعاملات اداری با شهرداری‌های بروجرد و خرم‌آباد و تامین نیازهای لجستیکی یگان‌های نظامی وقت مانند تیپ مستقل کرمانشاه و لشکر پنجم کردستان در این پرونده‌ها مشهود است.

وی افزود: اسنادی از اقدامات حمایتی شهرداری برای نیازمندان، نحوه اخذ عوارض از اصناف، ارزیابی املاک متوفیان و نظارت انجمن بلدی بر امور مالی شهرداری نیز موجود است که آن را به منبعی غنی برای مطالعه اقتصاد شهری و تاریخ نهادهای نظارتی بدل کرده است.

زارعی در پایان تاکید کرد: حفاظت و ساماندهی این اسناد به مثابه صیانت از حافظه مستند همدان است و با انتقال این منابع به آرشیو ملی ایران زمینه حفاظت پایدار و دسترسی علمی پژوهشگران به بخش مهمی از تاریخ معاصر شهر همدان فراهم شده است.