سهم سیستان و بلوچستان از اعتبار فائو برای مبارزه با آفات خرما کجاست؟

خبرگزاری تسنیم ـ عباس نورزائی، کارشناس ارشد آب، خاک و کشاورزی و فعال سیاسی و اجتماعی| در یادداشتی با عنوان «یادداشت| فاجعه‌ خاموش در نخیلات بلوچستان»، درباره گسترش سوسک سرخرطومی حنایی خرما، خسارت سنگین آن به نخلستان‌های استان و ضرورت احیای پایش، ردیابی و آموزش‌های ترویجی هشدار دادم و بر این نکته تاکید کردم که هزینه پیشگیری، در برابر خسارت احتمالی، بسیار ناچیز است. اکنون یک فرصت عملی پیش روی استان قرار گرفته است.

معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی گفته است: «در قالب پروژه آموزشی و ترویجی مدیریت تلفیقی آفات خرما، حدود یک‌هزار و 720 بهره‌بردار و کارشناس آموزش خواهند دید تا دانش و فناوری مرتبط با مهم‌ترین آفات و عارضه‌های نخیلات به‌صورت عملی به عرصه تولید منتقل شود.»

در این پروژه، انتقال دانش در زمینه مدیریت چهار چالش مهم شامل زنجرک خرما، سرخرطومی حنایی خرما، خشکیدگی خوشه خرما و آفات چوب‌خوار خرما در دستور کار قرار دارد و این برنامه با همکاری فائو، سازمان حفظ نباتات کشور، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی و سایر بخش‌های تخصصی مرتبط اجرا می‌شود.

اکنون مطالبه روشن از مسئولان استان این است:

در میان چهار چالش مورد اشاره، سوسک سرخرطومی حنایی خرما از نظر سرعت گسترش، قابلیت انتقال و پیامدهای اقتصادی ناشی از نابودی درختان، تهدیدی جدی برای نخیلات استان به شمار می‌رود. این آفت از کانون‌های اولیه در شهرستان‌های سراوان، سیب‌وسوران و مهرستان به دیگر مناطق استان گسترش یافته و دامنه آن نیازمند پایش و کنترل جدی است. بنابراین انتظار می‌رود سهم سیستان‌وبلوچستان از اعتبارات و ظرفیت‌های آموزشی و ترویجی این پروژه، متناسب با وسعت نخیلات، میزان خسارت و اهمیت این آفت در استان تعیین شود.

استانداری سیستان‌وبلوچستان، سازمان جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان باید به‌صورت مشترک و فوری پیگیری کنند که سهم مشخص، قابل‌اندازه‌گیری و متناسبی از این برنامه فائو به استان اختصاص یابد.

این پیگیری نباید به یک مکاتبه اداری محدود شود؛ بلکه لازم است:

1. یک کارگروه استانی تخصصی با محوریت سازمان جهاد کشاورزی تشکیل و ظرفیت‌های استان برای مشارکت در برنامه فائو احصا شود.

2. نخیلات آلوده و در معرض خطر در شهرستان‌های استان، به‌ویژه مناطق دارای سابقه و شدت بیشتر آلودگی، به‌صورت مستند برای قرار گرفتن در برنامه آموزشی و ترویجی فائو معرفی شوند.

3. دوره‌های عملی آموزش نخل‌داران و کارشناسان در خود مناطق خرماخیز استان برگزار شود؛ نه اینکه آموزش‌ها صرفاً در سطح مرکز کشور باقی بماند.

4. برای استان، شبکه پایش و ردیابی آفات خرما با مشارکت نخل‌داران، مروجان و کارشناسان حفاظت نباتات طراحی و تقویت شود.

5. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، در کنار استفاده از ظرفیت فائو، اعتبار مکمل استانی که در سال‌های گذشته نیز سابقه داشته است برای پایش، آموزش، تله‌گذاری، ردیابی و اقدامات پیشگیرانه اختصاص دهد تا با پایان حمایت فائو، برنامه کنترل آفت متوقف نشود.

6. استانداری نتیجه پیگیری‌ها را به‌صورت شفاف اعلام کند: چه میزان اعتبار، چه تعداد دوره آموزشی، برای چند نخل‌دار و در کدام شهرستان‌های استان در نظر گرفته شده است.

مسئله امروز دیگر صرفاً هشدار درباره یک آفت نیست؛ فرصت استفاده از یک ظرفیت بین‌المللی موجود است.

وقتی فائو برای مدیریت تلفیقی آفات خرما برنامه و اعتبار اختصاص داده است، انتظار می‌رود سیستان‌وبلوچستان ــ با این حجم از نخیلات و اهمیت اقتصادی خرما برای معیشت هزاران خانوار ــ صرفاً نظاره‌گر اجرای برنامه در دیگر استان‌ها نباشد.