مقصودی: جنگ اخیر معادلات اقتصادی و ژئوپلیتیک منطقه را تغییر داده است

به گزارش خبرنگار مهر، حمیدرضا مقصودی شامگاه دوشنبه در میزگرد با موضوع شکست امریکا در برابر ملت ایران که در موکب جامعه سلامت استان قم برگزار شد، با اشاره به ضرورت ارزیابی تحولات جنگ از شاخص‌های واقعی اظهار کرد: در کنار روایت‌هایی که در فضای رسانه‌ای تلاش می‌کنند ایران را شکست‌خورده نشان دهند، باید برای سنجش ادعاها به شاخص‌های قابل اندازه‌گیری توجه کرد.

وی افزود: یکی از شاخص‌هایی که در بررسی آثار جنگ می‌توان به آن توجه داشت، بازار نفت است و افزایش پنج دلاری قیمت نفت می‌تواند حدود یک درصد بر تورم جهانی اثر بگذارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم ادامه داد: در شرایطی که جنگ اخیر با وجود برخی تفاهمات همچنان آثار خود را بر بازارهای جهانی گذاشته است، قیمت نفت در محدوده نزدیک به ۱۰۰ دلار تثبیت شده و همزمان گزارش‌هایی درباره ثبت رکوردهای قیمت بنزین و گازوئیل در اروپا و افزایش فشارهای تورمی در آمریکا مطرح شده است.

مقصودی با بیان اینکه مشکلات اقتصادی ایران را نمی‌توان صرفاً محصول جنگ دانست، گفت: ایران با فشارهای تورمی مواجه است اما برای ارزیابی ادعای بروز قحطی یا فروپاشی اقتصادی باید شاخص‌های مشخص و قابل سنجشی وجود داشته باشد.

وی با اشاره به تجربه تاریخی قحطی در ایران اظهار کرد: میان بحران‌های اقتصادی کنونی و دوره‌هایی مانند قحطی بزرگ که میلیون‌ها نفر از مردم ایران در آن جان باختند، باید تفاوت قائل شد و نمی‌توان هر افزایش تورم یا فشار اقتصادی را با مفهوم قحطی یکسان دانست.

مسیرهای تجاری زمینی در حال گسترش است

عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به تأثیر ناامنی دریایی بر تجارت جهانی گفت: هر حمله به شناورها می‌تواند فشار سنگینی بر ساختار تجارت دریایی وارد کند و این شرایط ایران را بیش از گذشته به سمت ظرفیت‌های طبیعی تجارت زمینی سوق می‌دهد.

مقصودی افزود: سال‌ها این دیدگاه مطرح بوده که سیاست‌گذاران باید سهم مسیرهای زمینی را در تجارت کشور افزایش دهند و اکنون تحولات ناشی از جنگ، ایران را با سرعت بیشتری به سمت این مسیر سوق داده است.

وی ادامه داد: باز شدن مسیرهای زمینی می‌تواند از منظر اقتصادی اهمیت داشته باشد و این روند با حرکت ایران به سمت ظرفیت‌های تمدنی و تجاری خود ارتباط پیدا می‌کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به فضای اجتماعی شکل‌گرفته در جریان جنگ اخیر گفت: یکی از نتایج این شرایط آن بوده که مردم فرصت بیشتری برای گفت‌وگو و بیان دیدگاه‌های خود پیدا کرده‌اند و این گفت‌وگوها در موکب‌های مختلف نیز جریان دارد.

وی تأکید کرد: در شرایط کنونی نباید فضای گفت‌وگو میان مردم متوقف شود و حتی اگر افراد احساس کنند امکان بیان دیدگاه‌هایشان وجود ندارد، واکنش‌های اجتماعی خود را به شکل‌های دیگری از جمله طرح مطالبات در فضای عمومی نشان می‌دهند.

جنگ اخیر را باید در مقیاس ژئوپلیتیک دید

مقصودی در ادامه سخنان خود با مقایسه جنگ روسیه و اوکراین با جنگ اخیر ایران اظهار کرد: برای درک ابعاد ژئوپلیتیک این درگیری‌ها باید میزان تخریب، گستره مشارکت قدرت‌ها و بازتاب آنها در رسانه‌های بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد.

وی گفت: در جنگ روسیه و اوکراین، روسیه و اوکراین درگیر نبردی هستند که به گفته طرفین و تحلیل‌های مطرح‌شده، حمایت ناتو نیز در آن نقش دارد و در مقابل، ایران در جنگ اخیر با آمریکا مواجه بوده که کشورهای اروپایی نیز در برخی مقاطع از آن حمایت نظامی کرده‌اند.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به ابعاد تخریب جنگ اوکراین افزود: درباره شمار تلفات این جنگ ارقام متفاوتی از سوی طرفین مطرح شده است و مناطق شرقی اوکراین نیز با خسارت‌های گسترده زیرساختی مواجه شده‌اند.

مقصودی ادامه داد: مقایسه آثار رسانه‌ای و ژئوپلیتیک این دو جنگ می‌تواند برای درک جایگاه هر یک در معادلات جهانی قابل توجه باشد و باید بررسی کرد که هر جنگ چه تأثیری بر افکار عمومی و مناسبات بین‌المللی گذاشته است.

وی با اشاره به تلفات غیرنظامیان در جنگ اخیر ایران افزود: کشته شدن کودکان و غیرنظامیان می‌تواند ابعاد متفاوتی از آثار انسانی و اجتماعی جنگ ایجاد کند و این آثار را نمی‌توان صرفاً با تعداد تجهیزات نظامی یا قدرت تخریب موشک‌ها سنجید.

مقصودی با اشاره به سخنان مطرح‌شده درباره جایگاه قدرت ایران در جهان اظهار کرد: در تحلیل جنگ نباید صرفاً به این موضوع توجه کرد که کدام طرف از نظر تجهیزات نظامی توان بیشتری دارد، بلکه آثار اجتماعی، انسانی و گفتمانی جنگ نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: از این منظر، رخدادهای انسانی ناشی از جنگ می‌تواند در افکار عمومی جهان بازتابی متفاوت از آثار مستقیم حملات نظامی داشته باشد و روایت جنگ را از سطح تقابل تجهیزات به عرصه حقیقت و ادراک عمومی منتقل کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم در ادامه با اشاره به تشبیه قدرت چانه‌زنی ایرانیان گفت: این قدرت تنها به فردی که پشت میز مذاکره حضور دارد محدود نمی‌شود بلکه مجموعه صداها و دیدگاه‌هایی که از بخش‌های مختلف جامعه مطرح می‌شود نیز می‌تواند بر موضع کلی کشور اثر بگذارد.

مقصودی چندصدایی موجود در جامعه را لزوماً به معنای ضعف ندانست و بیان کرد: صداهای متفاوتی درباره انسجام، سازش، مقاومت، رویکردهای غرب‌گرایانه یا شرق‌گرایانه، مسائل حزبی و موضوعات دیگر مطرح می‌شود که هر یک از زاویه‌ای متفاوت نگرانی خود را بیان می‌کنند.

وی گفت: نباید این فریادهای اجتماعی را خاموش کرد زیرا، مجموعه این دیدگاه‌ها می‌تواند به اصلاح و شکل‌گیری حرکت کلان اجتماعی کمک کند و رهبر جامعه نیز باید امکان بروز این صداها را فراهم کند.

فریادهای اجتماعی می‌تواند حرکت جامعه را اصلاح کند

مقصودی با اشاره به حضور گروه‌های متنوع مردم در عرصه‌های اجتماعی اظهار کرد: تنوع دیدگاه‌ها و مطالبات موجود در جامعه بخشی از واقعیت اجتماعی ایران است و نگرانی‌های مختلف مردم درباره آینده کشور، انسجام، سازش، مقاومت و مسائل سیاسی باید امکان طرح داشته باشد.

وی افزود: مجموعه این صداها در نهایت می‌تواند به شکل‌گیری یک حرکت اجتماعی منجر شود که تفسیر آن برای طرف مقابل نیز آسان نیست و در این میان، نقش رهبری در جهت‌دهی به این ظرفیت اجتماعی اهمیت پیدا می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به برخی واکنش‌های سیاستمداران غربی به تحولات اخیر گفت: در جریان جنگ و تحولات پس از آن، مواردی از شگفتی و واکنش متفاوت سیاستمداران غربی نسبت به رفتار جامعه و ساختار تصمیم‌گیری ایران مشاهده شده است.

مقصودی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر حضور اقشار متنوع مردم در میدان ادامه داد: استمرار حضور اجتماعی مردم یکی از مؤلفه‌های مهم تحولات جاری است.