امانت الکترونیکی کتاب در کتابخانه‌های عمومی توسعه می‌یابد

به گزارش خبرنگار مهر، آزاده نظربلند عصر دوشنبه در آیین افتتاح کتابخانه عمومی «فرشتگان میناب» در شیراز، با اشاره به افزایش قیمت کتاب و دشوارتر شدن خرید آن برای برخی اقشار جامعه، از برنامه‌ریزی برای توسعه خدمات کتابخانه‌ای در بستر دیجیتال خبر داد و گفت: اگرچه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور مسئولیت تعیین قیمت کاغذ و کتاب را بر عهده ندارد، اما برای تسهیل دسترسی علاقه‌مندان به منابع مطالعاتی، امکان امانت الکترونیکی کتاب از طریق کتابخانه‌های عمومی در حال آماده‌سازی است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به تفاوت سلیقه مخاطبان در استفاده از منابع چاپی و دیجیتال افزود: همچنان گروهی از افراد مطالعه نسخه کاغذی و لمس کتاب را ترجیح می‌دهند، در حالی که ابزارهای دیجیتال نیز می‌توانند دسترسی بخشی از جامعه به منابع مطالعاتی را آسان‌تر کنند.

نظر بلند با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در اداره کتابخانه‌های عمومی گفت: این مراکز دیگر صرفاً محل عضویت و دریافت کتاب نیستند، بلکه باید به فضاهایی برای فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و خلاقانه تبدیل شوند و متناسب با نیازهای گروه‌های مختلف جامعه خدمات ارائه دهند.

وی افزود: در تعریف کتابخانه‌های نسل چهارم، حضور گروه‌های سنی مختلف و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه محلی مورد توجه قرار دارد؛ ازاین‌رو، برگزاری محافل ادبی، کلاس‌های آموزشی، گردهمایی‌ها و برنامه‌های ترویجی و فرهنگی از جمله فعالیت‌های این مراکز به شمار می‌رود.

کتابخانه فرشتگان میناب؛ ظرفیتی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به ظرفیت‌های کتابخانه عمومی فرشتگان میناب در شیراز بیان کرد: این مجموعه به همت شهرداری احداث شده و پس از تأمین بخشی از تجهیزات، برای بهره‌برداری و ارائه خدمات در اختیار نهاد کتابخانه‌های عمومی قرار گرفته است.

نظر بلند با اشاره به وسعت فضا و پیش‌بینی بخش‌های تخصصی در این کتابخانه ادامه داد: بخش‌های ویژه کودکان و نوجوانان، علم و خلاقیت و کارگاه فعالیت‌های دستی برای این مجموعه در نظر گرفته شده که به‌زودی خدمات خود را به شهروندان ارائه می‌کنند.

وی ارتباط با مدارس منطقه را از ظرفیت‌های مهم این کتابخانه دانست و گفت: این مجموعه می‌تواند به‌عنوان کتابخانه معین مدارس فعالیت کند و خدمات مورد نیاز دانش‌آموزان را در حوزه مطالعه، آموزش و فعالیت‌های فرهنگی ارائه دهد.

نظر بلند همچنین با اشاره به توجه به نیازهای سالمندان در طراحی کتابخانه فرشتگان میناب گفت: بخشی با عنوان «خردمندان» برای حضور این گروه سنی پیش‌بینی شده است؛ موضوعی که با توجه به اهمیت سالمندی در کشور، در برنامه‌ریزی فضاهای فرهنگی نیز اهمیت دارد.

وی افزود: خدمات کتابخانه‌ای برای سالمندان می‌تواند زمینه بهره‌مندی بهتر از اوقات فراغت، تقویت مهارت‌ها و افزایش توانمندی‌های آنان را فراهم کند. در همین راستا، حدود دو هفته پیش نیز به مناسبت روز سالمند، برنامه‌ای با حضور این گروه در تهران برگزار شد.

آمار امانت کتاب معیار کافی برای سنجش سرانه مطالعه نیست

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور درباره میزان مطالعه در جامعه گفت: تعیین دقیق سرانه مطالعه به اجرای پیمایش ملی نیاز دارد و اطلاعات مربوط به عضویت افراد و میزان امانت کتاب در کتابخانه‌های عمومی، به‌تنهایی تصویر کاملی از عادت‌های مطالعاتی مردم ارائه نمی‌کند.

نظر بلند توضیح داد: بخشی از مطالعه از طریق خرید کتاب و بخشی دیگر با استفاده از کتابخانه‌های شخصی، تخصصی، مدارس و بسترهای دیجیتال انجام می‌شود؛ بنابراین، برای ارزیابی دقیق وضعیت مطالعه باید همه این شیوه‌ها و رفتارهای مطالعاتی در یک پژوهش ملی مورد بررسی قرار گیرند.

وی افزود: مراکز پژوهشی مرتبط، از جمله پژوهشگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، می‌توانند با اجرای پیمایش‌های دوره‌ای، اطلاعات دقیق‌تری درباره میزان و الگوهای مطالعه در کشور ارائه دهند.

نظر بلند در بخش دیگری از سخنان خود، نقش مدیریت شهری در توسعه کتابخانه‌ها و ترویج فرهنگ مطالعه را مهم ارزیابی کرد و گفت: تجربه نهاد کتابخانه‌های عمومی نشان می‌دهد در شهرهایی که مسئولان و متولیان شهری توجه بیشتری به حوزه فرهنگ دارند، زیرساخت‌های فرهنگی مناسب‌تری ایجاد و تجهیز می‌شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های اطلاع‌رسانی شهری خاطرنشان کرد: استفاده از بیلبوردها و دیگر ابزارهای تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی می‌تواند به معرفی فعالیت‌ها و رویدادهای فرهنگی کمک کند و زمینه مشارکت بیشتر شهروندان در برنامه‌های فرهنگی را فراهم آورد.