دهستانی: پدافند غیرعامل به گفتمانی عمومی در جامعه تبدیل شود

به گزارش خبرنگار مهر، اسماعیل دهستانی صبح چهارشنبه در نشست مدیران کل پدافند غیرعامل استان‌های کشور به میزبانی یزد اظهار کرد: استان یزد با وجود محدودیت‌های طبیعی و شرایط سخت اقلیمی، از گذشته با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و اصول پایداری، تمدنی سازگار با محیط شکل داده است که می‌تواند برای تقویت رویکردهای نوین پدافند غیرعامل مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان و سازگاری مردم یزد با اقلیم خشک و کویری افزود: قنات، بادگیرها و معماری متراکم بافت تاریخی یزد، نمونه‌هایی از تدبیر گذشتگان برای مدیریت منابع، مقابله با شرایط اقلیمی و تداوم زندگی در محیطی دشوار است؛ تجربه‌هایی که می‌توان با نگاهی علمی و متناسب با نیازهای امروز، در سیاست‌گذاری‌های پدافندی به کار گرفت.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد با بیان اینکه پدافند غیرعامل پدیده‌ای جدید در تاریخ تمدن ایران نیست، تصریح کرد: بخشی از اصول این حوزه از دیرباز در شیوه زندگی و معماری ایرانیان وجود داشته است، اما در دوره‌هایی از ظرفیت‌های آن غفلت شده و حوادث سال گذشته، از جمله جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه و حوادث دی‌ماه، ضرورت توجه جدی‌تر به این موضوع را نشان داده است.

دهستانی با تأکید بر تغییر ماهیت تهدیدات در دنیای امروز گفت: امنیت دیگر صرفاً به مرزهای جغرافیایی و نظامی محدود نیست، بلکه زیرساخت‌های اقتصادی، شبکه‌های انرژی، امنیت غذایی، ارتباطات، فضای سایبری و مؤلفه‌های اجتماعی نیز در معرض تهدید قرار دارند؛ بنابراین، پدافند غیرعامل باید متناسب با این تحولات، ابعاد گسترده‌تری پیدا کند.

وی با اشاره به نقش پدافند غیرعامل در استمرار خدمات و بازگشت جامعه به شرایط عادی در زمان بحران خاطرنشان کرد: قدرت کشورها تنها با تجهیزات نظامی سنجیده نمی‌شود، بلکه توانایی حفظ پایداری، تداوم خدمات عمومی و بازگشت به شرایط عادی نیز از مؤلفه‌های مهم قدرت ملی است. از این منظر، پدافند غیرعامل باید به‌عنوان سرمایه‌گذاری برای امنیت ملی و توسعه پایدار مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت تقویت پدافند اجتماعی و فرهنگی

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد با بیان اینکه پدافند غیرعامل باید فراتر از حوزه نظامی تعریف شود، اظهار کرد: در شرایط جنگ ترکیبی و بحران‌های چندلایه، تقویت پدافند اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و دیپلماسی اهمیت دارد و این حوزه‌ها باید متناسب با ماهیت تهدیدات جدید، در برنامه‌ریزی‌های کشور مورد توجه قرار گیرند.

دهستانی با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت بحران افزود: مدیریت رویدادمحور به این پرسش پاسخ می‌دهد که چه اتفاقی افتاده است، مدیریت علت‌محور به دنبال شناسایی چرایی وقوع حوادث است و مدیریت آینده‌نگر می‌کوشد مشخص کند چه اتفاقی ممکن است رخ دهد. آنچه امروز در حوزه پدافند غیرعامل ضرورت دارد، حرکت به سمت مدیریت آینده‌نگر و تدوین سناریوهای عملیاتی برای مواجهه با تهدیدات احتمالی است.

وی با تأکید بر اینکه تحلیل گذشته به‌تنهایی برای پیش‌بینی تهدیدات آینده کافی نیست، تصریح کرد: هنگامی که غافلگیری یکی از مؤلفه‌های عملیات دشمن باشد، نمی‌توان صرفاً با تکیه بر تجربه‌های گذشته تصمیم گرفت؛ بلکه باید با آینده‌پژوهی، ارزیابی ریسک و طراحی سناریوهای مختلف، آمادگی لازم برای شرایط پیش‌بینی‌نشده را ایجاد کرد.

پنج محور مورد تأکید در پدافند غیرعامل

دهستانی با اشاره به رویکردهای مورد توجه در مأموریت‌های پدافند غیرعامل استان یزد گفت: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، تصمیم‌گیری داده‌محور، سناریونویسی بحران، هوشمندسازی پایش و طراحی زیرساخت‌های مقاوم، پنج محور اساسی هستند که باید در برنامه‌ریزی‌های این حوزه مورد توجه قرار گیرند.

وی با انتقاد از ضعف تصمیم‌گیری مبتنی بر داده در برخی بخش‌های نظام حکمرانی افزود: برای عبور از مرحله تصمیم‌سازی و رسیدن به تصمیم‌گیری دقیق و متناسب با واقعیت، باید داده‌های معتبر مبنای برنامه‌ریزی قرار گیرند و سناریوهای عملیاتی برای شرایط مختلف تدوین شوند.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های نسل جوان در توسعه فناوری و هوشمندسازی تأکید کرد و گفت: نسل جدید با آشنایی و ارتباط گسترده‌تر با فناوری‌های نوین، ظرفیت‌هایی دارد که می‌توان از آن‌ها برای ارتقای توانمندی‌های کشور بهره گرفت.

دهستانی با اشاره به اهمیت جانمایی صحیح شهرها، شهرک‌های صنعتی و کارخانه‌ها خاطرنشان کرد: طراحی زیرساخت‌های مقاوم و توجه به ملاحظات پدافند غیرعامل در اسناد آمایش سرزمین باید جدی گرفته شود تا آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی در برابر تهدیدات و بحران‌ها کاهش یابد.

پدافند غیرعامل نیازمند مشارکت همه بخش‌هاست

وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان تجربه‌های تاریخی ایران و دانش روز در حوزه پدافند غیرعامل اظهار کرد: استفاده از میراث تمدنی کشور باید با شیوه‌های علمی و فناوری‌های جدید همراه شود و ظرفیت نخبگان برای ایده‌پردازی و تدوین اسناد کاربردی و عملیاتی در این حوزه به کار گرفته شود.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد، فرهنگ‌سازی و جریان‌سازی را از اهداف مهم نشست مدیران کل پدافند غیرعامل کشور دانست و افزود: پدافند غیرعامل نباید صرفاً وظیفه سازمان و ادارات کل مرتبط تلقی شود، بلکه تحقق آن به مشارکت همه بخش‌ها نیاز دارد.

دهستانی ادامه داد: بخش خصوصی، دستگاه‌های دولتی، آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها و رسانه‌ها باید در این زمینه نقش و مسئولیت مشخص داشته باشند تا پدافند غیرعامل به یک سازوکار فراگیر برای افزایش تاب‌آوری کشور تبدیل شود.

وی با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد مختلف تهدیدات علیه ایران گفت: در شرایط کنونی، تقویت تاب‌آوری اجتماعی و حفظ زیرساخت‌های کشور اهمیت ویژه‌ای دارد و باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی و مشارکت بخش‌های مختلف، برای عبور از شرایط دشوار و حفظ پایداری کشور برنامه‌ریزی کرد.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد در پایان با قدردانی از عوامل اجرایی برگزاری نشست و نمایشگاه پدافند غیرعامل و نخستین یادواره شهدای پدافند غیرعامل کشور در یزد، بر ضرورت توجه به جایگاه راهبردی این حوزه و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای پدافند غیرعامل تأکید کرد.