۱۰۰۰ فرد دارای معلولیت در قزوین از خدمات توانبخشی محله‌محور بهره‌مندند

به گزارش خبرنگار مهر، زهرا غلامرضایی بعد از ظهر یکشنبه در نخستین نشست شورای توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) استان قزوین اظهار کرد:توانبخشی مبتنی بر جامعه را رویکردی مشارکتی برای افزایش دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات و فرصت‌های اجتماعی دانست و اظهار کرد: این برنامه علاوه بر توسعه خدمات توانبخشی، با اهدافی مانند کاهش فقر، ایجاد فرصت‌های برابر و گسترش مشارکت افراد دارای معلولیت در زندگی اجتماعی و فرهنگی دنبال می‌شود.

وی افزود: در این الگو، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های آنان، دستگاه‌های دولتی و غیردولتی و ظرفیت‌های محلی در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند. برنامه CBR نیز پنج حوزه سلامت، آموزش، معیشت، امور اجتماعی و توانمندسازی را در بر می‌گیرد و هدف آن فراهم کردن زمینه حضور مؤثر افراد دارای معلولیت در جامعه است.

پوشش ۱۰۰۰ نفر با فعالیت ۳۱ گروه توانبخشی

مدیرکل بهزیستی استان قزوین با تشریح وضعیت اجرای این طرح گفت: در حال حاضر ۳۱ گروه توانبخشی مبتنی بر جامعه در استان فعالیت می‌کنند که ۲۰ گروه در روستاها و ۱۱ گروه در مناطق حاشیه‌ای و کم‌برخوردار شهری مستقر هستند. این گروه‌ها در مجموع یک‌هزار و ۱۷ فرد دارای معلولیت را تحت پوشش دارند.

غلامرضایی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای گسترش برنامه در مناطق روستایی بیان کرد: در سفر رئیس سازمان بهزیستی کشور به استان در سال گذشته، بر حمایت از اجرای طرح CBR روستایی تأکید شد و تعهد مربوط به این بخش به‌طور کامل محقق شده است. توسعه خدمات توانبخشی مبتنی بر جامعه در مناطق شهری نیز از برنامه‌های پیش‌رو به شمار می‌رود.

وی شمار افراد دارای معلولیت تحت پوشش بهزیستی در استان را ۲۸ هزار و ۵۵۲ نفر اعلام کرد و افزود: از این تعداد، حدود ۲۰ هزار و ۳۰۰ نفر در مناطق شهری و ۷ هزار و ۹۰۰ نفر در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.

مدیرکل بهزیستی استان قزوین با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به ساکنان روستاها خاطرنشان کرد: محدودیت دسترسی به خدمات و شرایط جغرافیایی در برخی مناطق روستایی، نیاز به حمایت‌های هدفمند را افزایش می‌دهد؛ از این رو، گسترش خدمات مبتنی بر جامعه می‌تواند به شناسایی بهتر نیازها و تسهیل دسترسی این افراد به خدمات مورد نیاز کمک کند.

معلولیت‌های ذهنی و اعصاب و روان در صدر گروه‌ها

غلامرضایی درباره وضعیت انواع معلولیت در استان اظهار کرد: معلولیت‌های اعصاب و روان و ذهنی و هوشی بیشترین فراوانی را در میان گروه‌های معلولیت استان دارند و پس از آن، معلولیت‌های جسمی و حرکتی و معلولیت‌های حسی شامل شنوایی، بینایی و اختلالات صوت و گفتار قرار می‌گیرند. در تحلیل این آمار نیز باید احتمال هم‌پوشانی برخی گروه‌های معلولیت را در نظر گرفت.

وی با اشاره به توزیع سنی افراد دارای معلولیت افزود: بیشترین فراوانی مربوط به گروه سنی ۳۰ تا ۵۰ سال است و افراد صفر تا ۱۰ سال کمترین سهم را دارند. این وضعیت اهمیت تداوم برنامه‌های پیشگیری از معلولیت را برجسته می‌کند.

مدیرکل بهزیستی استان قزوین، آگاه‌سازی خانواده‌ها، غربالگری، مشاوره ژنتیک و شناسایی زودهنگام عوامل خطر را از جمله اقدامات مؤثر در پیشگیری برشمرد و تأکید کرد: در کنار پیشگیری از برخی معلولیت‌های مادرزادی، شناسایی به‌موقع و ارائه خدمات مناسب به افراد دچار معلولیت‌های اکتسابی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

پیوند توانبخشی محله‌محور با طرح سلام محله

غلامرضایی با اشاره به ظرفیت‌های محلی برای اجرای برنامه‌های حمایتی تصریح کرد: اهداف توانبخشی مبتنی بر جامعه با طرح «سلام محله» هم‌راستا است و می‌توان از ظرفیت این برنامه برای شناسایی نیازهای افراد دارای معلولیت، افزایش مشارکت مردم و تسهیل دسترسی آنان به خدمات بهره گرفت.

وی ادامه داد: هم‌افزایی این دو رویکرد می‌تواند شبکه‌های حمایتی محلی را تقویت کند و زمینه مشارکت اجتماعی بیشتر افراد دارای معلولیت را فراهم آورد.

مدیرکل بهزیستی استان قزوین نقش تسهیلگران، داوطلبان و خانواده‌ها را در تحقق اهداف این طرح مهم دانست و گفت: اجرای CBR با همکاری تسهیلگران مراکز مثبت زندگی، تسهیلگران میانی و محلی و داوطلبان جامعه پیش می‌رود. خانواده‌ها نیز با حمایت روانی و اجتماعی از افراد دارای معلولیت، تقویت شبکه‌های حمایتی و کمک به اصلاح نگرش‌های جامعه، نقش مؤثری در اجرای برنامه دارند.

ضرورت تقویت شوراهای توانبخشی در شهرستان‌ها و روستاها

غلامرضایی با تأکید بر نقش هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: شورای توانبخشی مبتنی بر جامعه در سه سطح استانی، شهرستانی و روستایی فعالیت می‌کند. در سطح استان، مدیرکل دفتر امور شهری و روستایی استانداری ریاست شورا را بر عهده دارد و جلسات آن هر شش ماه یک‌بار برگزار می‌شود. در سطح شهرستان، فرماندار و در سطح روستا، بخشدار مسئولیت ریاست شورا را بر عهده دارند و جلسات شوراهای روستایی باید ماهانه تشکیل شود.

وی افزود: دفتر امور شهری و روستایی استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، سپاه، جمعیت هلال‌احمر، کمیته امداد امام خمینی(ره) و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از جمله دستگاه‌هایی هستند که می‌توانند در پیشبرد اهداف این برنامه نقش‌آفرینی کنند.

مدیرکل بهزیستی استان قزوین تأکید کرد: اجرای مؤثر برنامه‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه به تقسیم مسئولیت‌ها، همکاری مستمر دستگاه‌ها و مشارکت نهادهای دولتی و غیردولتی وابسته است و تقویت این همکاری‌ها می‌تواند به افزایش کیفیت و دسترسی‌پذیری خدمات منجر شود.

تحقق ۵۵ درصدی مناسب‌سازی محیط شهری

غلامرضایی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت مناسب‌سازی محیط شهری اشاره کرد و گفت: تاکنون ۵۵ درصد مناسب‌سازی محیط شهری در استان محقق شده است، اما برای تکمیل اقدامات و گسترش مناسب‌سازی در مناطق روستایی، همکاری بیشتر دستگاه‌های مسئول و پیگیری مستمر ضرورت دارد.

وی در پایان، توسعه خدمات توانبخشی در شهرها و روستاها، تقویت شوراهای تخصصی و افزایش هماهنگی دستگاه‌های اجرایی را از الزامات بهبود وضعیت افراد دارای معلولیت دانست و خاطرنشان کرد: فراهم کردن دسترسی عادلانه به خدمات و ایجاد فرصت‌های برابر، زمینه حضور فعال‌تر این افراد در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی را تقویت می‌کند.