شهردار مشهد تشریح کرد: از توسعه مترو و رکورد آسفالت تا بازآفرینی حاشیه شهر مشهد و صیانت از حریم حرم رضوی

به گزارش شهرآرانیوز؛ محمدرضا قلندر شریف، شهردار مشهد مقدس، در گفت‌وگوی ویژه خبری با عنوان «مدیریت شهری در پایتخت معنوی کشور»، با اشاره به اهمیت حمل‌ونقل عمومی در کلان‌شهر‌ها و میزبانی سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر ایرانی و قریب به ۴ میلیون زائر خارجی در مشهد، اظهار کرد: در دوره ششم مدیریت شهری، با همفکری اعضای شورای شهر، اقدامات ویژه‌ای در حوزه حمل‌ونقل عمومی انجام شد و موضوع مترو و قطار شهری به‌صورت خاص مورد توجه قرار گرفت.

وی با اشاره به وضعیت خطوط مترو مشهد افزود: هم‌اکنون دو خط یک و دو در حال بهره‌برداری است. خط دو در همین دوره تکمیل شد و به ایستگاه‌های شهرک سلامت و شهید فکوری رسید. خط یک نیز که قریب به ۱۵ سال از آغاز بهره‌برداری آن می‌گذرد، از ابتدا با کمبود واگن مواجه بود که برای رفع این مشکل، قرارداد تأمین ۶۰ دستگاه واگن منعقد شده است. با ورود واگن‌های جدید، ظرفیت این خط نزدیک به دو برابر افزایش پیدا می‌کند. هم‌زمان، تعویض ریل‌های این خط نیز در حال انجام است.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به ویژگی‌های خط ۳ مترو تصریح کرد: خط سه، مهم‌ترین خط ریلی نه‌تنها مشهد، بلکه کشور است. طول این خط قریب به ۳۰ کیلومتر و دارای ۲۴ ایستگاه است و نکته مهم اینکه نخستین خط ریلی زیارت در کشور و منطقه محسوب می‌شود که حرم مطهر رضوی را سرویس‌دهی خواهد کرد.

قلندر شریف ادامه داد: فاز نخست خط سه سال گذشته در دهه کرامت به بهره‌برداری رسید و امیدواریم به‌زودی با حضور رئیس‌جمهور به‌صورت رسمی افتتاح شود. این فاز ۶ کیلومتر طول و چهار ایستگاه شامل میدان شهدا، باب‌الجواد (ع)، پایانه مسافربری و میدان بسیج دارد.

وی با بیان اینکه میدان بسیج مهم‌ترین ایستگاه مبادله‌ای مترو مشهد است که خطوط یک و سه را به یکدیگر متصل می‌کند، گفت: با این اتصال، شبکه ریلی مشهد به حدود ۴۰ کیلومتر رسیده و راه‌آهن، فرودگاه و پایانه مسافربری به حرم مطهر رضوی متصل شده‌اند.

شهردار مشهد مقدس درباره اعتبارات این ابرپروژه اظهار کرد: برآورد کل پروژه حدود ۲۵۰ همت است که تاکنون تقریباً ۳۰ همت برای آن هزینه شده و پروژه آماده بهره‌برداری رسمی است. فاز دوم این پروژه روز سه‌شنبه آغاز می‌شود که از میدان شهدا تا میدان فردوسی امتداد دارد و شامل سه ایستگاه شهید رئیسی، شهید قرنی و میدان فردوسی است. برآورد اولیه اعتبار این فاز ۲۷ همت، معادل ۲۷ هزار میلیارد تومان، است.

قلندر شریف با تأکید بر دستاورد‌های داخلی پروژه مترو مشهد بیان کرد: در ابتدای اجرای مترو مشهد، حدود ۲۰ درصد بومی‌سازی داشتیم، اما اکنون با احتساب واگن‌ها، این میزان به بیش از ۸۵ درصد رسیده است. اگر واگن‌ها را در نظر نگیریم، بیش از ۹۵ درصد فعالیت‌های حوزه سازه، ساخت‌وساز، طراحی و مهندسی بومی است.

وی افزود: برای نخستین بار ریسک استفاده از ریل ایرانی را پذیرفتیم و در خط سه از پله‌برقی، آسانسور و تجهیزات الکتریکال و مکانیکال داخلی استفاده کردیم. بیش از ۷۰ درصد تجهیزات الکتریکال و مکانیکال ایرانی است و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز در مهندسی معکوس اقلام حساس و تعمیرات خطوط یک و دو مشارکت دارند.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به بخش‌های باقی‌مانده از پروژه‌های ریلی شهر خاطرنشان کرد: از قریب به ۹۰ کیلومتر خطوط مترو مشهد، حدود ۱۵ کیلومتر باقی مانده است که ۱۱ کیلومتر آن مربوط به خط چهار و مابقی در انتهای خط سه، از محله قاسم‌آباد تا الهیه، قرار دارد. امیدواریم سال آینده زیرساخت اصلی حفاری تونل به پایان برسد.

وی هزینه حفاری هر کیلومتر تونل را بین هزار تا هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: هزینه صفر تا صد اجرای هر کیلومتر مترو حدود ۵۰ میلیون دلار، معادل بیش از ۱۰ همت، است. تأمین مالی این پروژه از محل منابع داخلی شهرداری و اوراق مشارکت انجام می‌شود و دولت نیز در بخش اوراق مشارکت، ۵۰ درصد کمک می‌کند.

قلندر شریف در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت ناوگان اتوبوسرانی مشهد اشاره کرد و گفت: در این دوره قرارداد خرید بیش از ۷۰۰ دستگاه اتوبوس منعقد شد که ۴۸ دستگاه وارد خطوط شده و ۳۰۰ دستگاه دیگر به دلیل تأخیر شرکت داخلی هنوز تحویل داده نشده است. همچنین در یکی دو هفته آینده، ۱۰۰ دستگاه اتوبوس جدید خریداری و وارد ناوگان می‌شود.

وی ادامه داد: بیش از ۱۸۰ دستگاه اتوبوس از رده خارج نیز نوسازی و به‌طور کامل بازسازی شده است.

ناوگان اتوبوسرانی مشهد هم‌اکنون هزار و ۷۵۰ دستگاه است و از نظر سرانه اتوبوس نسبت به جمعیت، رتبه نخست کشور را داریم و حتی از تهران نیز جلوتر هستیم.

شهردار مشهد مقدس با بیان اینکه نیاز شهر مشهد حدود ۳۲۰۰ دستگاه اتوبوس است، اظهار کرد: امیدواریم تا پایان این دوره، تعداد اتوبوس‌های ناوگان را به ۲ هزار تا ۲ هزار و ۱۰۰ دستگاه برسانیم. تاکنون تمام اتوبوس‌های خریداری‌شده از منابع داخلی شهرداری تأمین شده است و امیدواریم دولت مصوبه تأمین هزار دستگاه اتوبوس از محل منابع دولتی را که در کارگروه ملی زیارت به تصویب رسیده است، عملیاتی کند.

شهردار مشهد مقدس در ادامه گفت‌وگوی ویژه خبری با اشاره به خطوط قرمز تعریف‌شده در دوره ششم مدیریت شهری اظهار کرد: هدف ما این است که اجازه ندهیم یک تهران دیگر در حوزه‌های محیط‌زیستی ایجاد شود. اگر به حمل‌ونقل عمومی توجه نشود، مشهد به تهران دوم تبدیل خواهد شد، اما با توجه به اقداماتی که انجام داده‌ایم و در حال انجام آن هستیم، امیدواریم در حوزه حمل‌ونقل و مترو پیشرفت خوبی داشته باشیم و در حوزه محیط‌زیست، که یکی از خطوط قرمز ماست، روند مناسبی را شاهد باشیم.

وی ایمنی شهروندان و زائران، توجه ویژه به زیرساخت‌های زیارت و رسیدگی به نقاط کم‌برخوردار و حاشیه شهر را از دیگر خطوط قرمز مدیریت شهری برشمرد و تصریح کرد: در این دوره، قریب به ۴۰ درصد بودجه عمرانی را در نقاط کم‌برخوردار هزینه کردیم و ارتقای قابل‌توجهی در کیفیت زندگی این مناطق ایجاد شد که رضایتمندی خوبی را در حاشیه شهر به دنبال داشته است.

قلندر شریف با اشاره به رویکرد مدیریتی خود گفت: جنس استخدام من نیروی شهرداری است و نخستین شهرداری هستم که کارمند شهرداری بوده و حدود ۳۰ سال در شهر مشهد خدمت کرده‌ام. شناخت کاملی از حوزه‌های شهر و شهرداری دارم و در این دوره از نیرو‌های متخصص شهرداری مشهد برای مدیریت‌های مختلف استفاده کردیم و نیرو‌های مدیریتی را برای آینده شهر تربیت کردیم.

وی افزود: اقدام ویژه دیگر ما، مسئله‌محوری و مسئله‌شناسی بود. مشکلات مشهد را شناسایی کردیم و سامانه‌ای به نام «شمس» به معنای «شناسه مسائل سازمانی» برای شناسایی و حل مشکلات راه‌اندازی کردیم که هر فردی می‌تواند وارد آن شود و مسائل را مطرح کند.

شهردار مشهد مقدس ادامه داد: برای حل این مسائل، خودمان، نیرو‌های شهرداری، دانشگاه‌ها، جوانان و شرکت‌های دانش‌بنیان را وارد میدان کردیم تا راهکار ارائه دهند. مسئله‌شناسی یکی از نکات مهمی بود که در این دوره در حوزه مدیریت شهری و به‌ویژه در حاشیه شهر اتفاق افتاد.

وی با اشاره به مشارکت مردم در مدیریت محلات اظهار کرد: مشهد ۱۷۲ محله و ۱۷۲ شورای اجتماعی محله دارد که افراد مختلف از مشاغل گوناگون در آن حضور دارند. با استفاده از ظرفیت مردم و شورا‌های محلات، نیاز‌های شهروندان شناسایی شد و پروژه‌های خرد و زودبازده که به اعتبار زیادی نیاز نداشتند، تعریف شدند.

قلندر شریف افزود: به هر محله ۲۰ میلیارد تومان اختصاص دادیم و از ساکنان خواستیم پروژه‌های موردنیاز خود را تعریف کنند. این پروژه‌ها در کمیته نظارتی شورای شهر تصویب و اجرا شد. این اقدام باعث شد نیاز‌های خرد مردم در محلات برطرف شود و وزارت کشور نیز از این الگو در سایر شهر‌ها استفاده کرد.

وی خاطرنشان کرد: پروژه‌های زودبازده هزینه زیادی ندارند، اما تأثیر قابل‌توجهی بر رضایتمندی مردم می‌گذارند و همچنان ادامه دارند. در کنار این پروژه‌ها، اقدامات بزرگی نیز در حاشیه شهر اجرا شده است.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به تشکیل ستاد فرهنگی حاشیه شهر در سال ۱۳۹۴ گفت: این ستاد به ریاست آیت‌الله علم‌الهدی، نماینده ولی فقیه و امام جمعه مشهد، و با ابلاغ مقام معظم رهبری تشکیل شد و به‌طور مستمر، هر ماه جلساتی برای پیگیری نیاز‌های فرهنگی و عمرانی حاشیه شهر برگزار می‌کند.

وی افزود: ستاد بازآفرینی نیز در شهرستان و استان فعال است و این مجموعه اقدامات موجب شده ارتباط خوبی در حوزه ارائه خدمات، معابر، بوستان‌ها و فعالیت‌های فرهنگی برقرار شود.

قلندر شریف در حوزه عمرانی به نهضت آسفالت اشاره کرد و گفت: در این دوره در حوزه آسفالت عملکرد قابل‌توجهی داشتیم. سال گذشته چهار میلیون مترمربع در مشهد آسفالت شد و هدف‌گذاری امسال پنج میلیون مترمربع است. کلان‌شهر‌های دیگر، حتی تهران، بیش از دو میلیون مترمربع آسفالت نکرده‌اند.

وی ادامه داد: در این دوره تاکنون ۱۲ میلیون مترمربع از معابر مشهد آسفالت شده که در هیچ دوره قبلی سابقه نداشته است. بیشترین میزان آسفالت در یک دوره پیش از این کمتر از پنج میلیون مترمربع بود.

این اقدامات هم در معابر اصلی و هم در معابر خاکی حاشیه شهر انجام شده است.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مناطق حاشیه‌ای شهر افزود: شرکت بازآفرینی شهری در تأمین بخشی از نیاز‌های محلات هدف بازآفرینی کمک کرده است و پروژه‌های زودبازده از جمله آسفالت، پیاده‌روسازی، جوی و کانال در این مناطق اجرا شده و رضایتمندی خوبی را به دنبال داشته است.

قلندر شریف تأکید کرد: در این دوره قریب به ۴۰ درصد اعتبارات عمرانی را برای حاشیه شهر هدف‌گذاری کردیم تا فاصله نقاط کم‌برخوردار در حوزه امکانات شهری، تأسیسات و پروژه‌ها کاهش پیدا کند.

وی با اشاره به اقدامات ورزشی در مناطق حاشیه‌ای مشهد اظهار کرد: در حوزه حاشیه شهر تا جایی که توانستیم، زمین‌های ورزشی مختلف ایجاد کردیم. نخستین خانه کشتی مشهد را در حاشیه شهر ایجاد کردیم و تحویل آقای دبیر دادیم تا نسل جدید کشتی مشهد تربیت شود. همچنین مجموعه کامل ورزش‌های ساحلی را در حاشیه شهر داریم.

شهردار مشهد مقدس ادامه داد: در همه حوزه‌ها پروژه‌های ویژه‌ای در سطح شهر و در بخش‌های عمرانی، ترافیکی، حمل‌ونقل، فضای سبز و خدمات شهری اجرا کرده‌ایم.

وی با اشاره به اجرای پروژه‌های زیرزمینی و توسعه خطوط مترو گفت: در زیر زمین نیز مشغول کار هستیم و حدود ۴ هزار نیروی متخصص قرارگاه خاتم همراه با همکاران ما در حال حفاری خطوط سه و چهار و ادامه این خطوط هستند.

قلندر شریف افزود: در برخی دوره‌ها فقط بر قطار شهری یا پروژه‌های دیگری تمرکز می‌شد، اما ما در این دوره همه پروژه‌ها و تمام سطح شهر را در نظر گرفتیم. گره‌های ترافیکی را شناسایی کردیم و در حوزه اصلاح هندسی، پروژه‌های کوچک، تقاطع‌های بزرگ، تقاطع‌های دو سطحی، زیرگذرها، ایجاد سطح سوم و دوربرگردان‌ها اقدامات گسترده‌ای انجام دادیم.

وی گفت: پروژه‌های جدیدی مانند بزرگراه سیدالشهدا (ع) نیز با هدف گشایش ترافیک مشهد تعریف و اجرا می‌شود.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به سهم شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل در شهر تصریح کرد: در حال حاضر سهم مترو از حمل‌ونقل عمومی پنج درصد، اتوبوس ۱۵ درصد، تاکسی ۲۰ درصد و خودرو‌های شخصی ۶۰ درصد است. باید به سمتی حرکت کنیم که ۶۰ تا ۷۰ درصد جابه‌جایی‌ها با حمل‌ونقل عمومی انجام شود تا استفاده از خودرو‌های شخصی کاهش پیدا کند.

وی افزود: در کشور‌هایی که این سیاست را اجرا کرده‌اند، استفاده از خودروی شخصی را گران کرده‌اند، اما در ایران تا زمانی که حمل‌ونقل عمومی تأمین نشود، نمی‌توانیم چنین اقدامی انجام دهیم و دولت باید حتماً به کلان‌شهر‌ها کمک کند.

قلندر شریف ادامه داد: با اجرای کامل خطوط متروی مشهد، درصدد هستیم سهم حمل‌ونقل مترویی را به ۱۵ درصد، اتوبوس را به ۲۵ درصد و تاکسی را به بیش از ۲۵ درصد برسانیم؛ به‌گونه‌ای که قریب به ۷۰ درصد جابه‌جایی‌ها با حمل‌ونقل عمومی انجام شود و سهم باقی‌مانده به خودرو‌های شخصی اختصاص یابد.

وی تأکید کرد: این اقدام بزرگی است که به کمک دولت نیاز دارد.

شهردار مشهد مقدس در پایان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حمل‌ونقل طی شرایط ویژه اخیر گفت: در شب نخست اجرای طرح ویژه، ۱۸ نقطه در شهر وجود داشت که اکنون به ۴۰۰ نقطه رسیده است و نیرو‌ها در این نقاط حضور دارند و پای کار هستند. این عزیزان لایق بهترین خدمت‌ها هستند و هر کاری انجام دهیم، نمی‌توانیم بزرگواری و عظمت ملت ایران را جبران کنیم.

شهردار مشهد مقدس در ادامه گفت‌وگوی ویژه خبری با اشاره به موضوع حفظ حریم و خط آسمان حرم مطهر رضوی اظهار کرد: طرح قبلی بازسازی، بهسازی و نوسازی بافت اطراف حرم رضوی با ایراداتی همراه بود که مورد بازنگری قرار گرفت و طرح جدیدی با همین رویکرد تهیه شد.

محمدرضا قلندر شریف افزود: چند سالی است که طرح جدید اجرا می‌شود و در آن، ارتفاع ساختمان‌ها کاهش یافته و حفظ دید منظر حرم و گنبد مطهر مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، هرچه به سمت حرم حرکت می‌کنیم، ارتفاع ساختمان‌ها کمتر می‌شود و حالت بازشوندگی در بافت اطراف ایجاد شده تا دید حرم بهبود پیدا کند.

وی با بیان اینکه طرح جدید نیز با مشکلاتی همراه است و برخی اقدامات اجرایی نیازمند بازنگری هستند، ادامه داد: در این طرح، به موضوع دسترسی‌ها تا حدودی کم‌توجهی شده که مشکلاتی را ایجاد کرده است. رئیس‌جمهور در این خصوص دستور داده و نماینده ویژه‌ای تعیین کرده است. همچنین به وزارت راه و شهرسازی ابلاغ شده تا با همکاری همه بخش‌های مرتبط، اصلاحات مناسبی در این طرح انجام شود.

شهردار مشهد مقدس با اشاره به انتقال پادگان از مرکز شهر مشهد تصریح کرد: انتقال پادگان یکی از اتفاقات خوب این دوره بود که با پیگیری‌های انجام‌شده رقم خورد. در اینجا از ارتش جمهوری اسلامی ایران که همکاری بسیار خوبی داشت، تشکر می‌کنم.

قلندر شریف ادامه داد: بخش عمومی و خدماتی پادگان به شهرداری تحویل داده شد، بخش‌های انتفاعی به ارتش واگذار شد و سهم آستان قدس رضوی نیز در نظر گرفته شد. این اقدام حاصل همکاری جمعی در سطح استان بود و در نهایت پادگان از شهر خارج شد.

وی با بیان اینکه حدود ۱۲۰ هکتار از اراضی باقی‌مانده برای شهر و شهرداری مشهد به کاربری فضای سبز اختصاص یافته است، گفت: در این محدوده بوستان مناسبی احداث خواهد شد. فاز نخست این مجموعه، یعنی بوستان جهانشهر، به مساحت ۲۷ هکتار، ماه گذشته به بهره‌برداری رسید و فضای جنگلی زیبایی در مرکز شهر ایجاد شده است.

قلندر شریف در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت پروژه متروی مشهد اظهار کرد: خط سوم متروی مشهد یک ابرپروژه ایرانی است که مایه افتخار جامعه مهندسی و متخصصان کشور محسوب می‌شود و همه باید به آن افتخار کنیم.

وی تأکید کرد: دولت باید در تأمین واگن‌های خط سه مترو و همچنین هزینه‌های تأمین واگن‌های خط یک به مدیریت شهری مشهد کمک کند.

شهردار مشهد مقدس در ادامه با اشاره به اقدامات مدیریت شهری در حوزه بانوان خاطرنشان کرد: توجه ویژه‌ای به بانوان در شهر مشهد داشته‌ایم و بوستان‌های بانوان مشهد از ظرفیت‌های قابل‌توجه شهر هستند. در حال حاضر ۱۷ بوستان بانوان در مشهد وجود دارد.

وی افزود: در این دوره، مساحت بوستان‌های بانوان از کمتر از ۵۰ هکتار به ۸۵ هکتار افزایش یافته است.