۲۸ ماه بعد از شکواییه جنجالی؛/ پرونده باز پرسپولیس، بیرانوند، تراکتور!

به گزارش "ورزش سه"، علیرضا بیرانوند اردوی تراکتور را برای آغاز خدمت سربازی ترک کرد و خود را به پادگان آباده معرفی کرد، در حالی که پرونده‌ای که از زمان جدایی او از پرسپولیس شکل گرفته بود، هنوز به پایان نرسیده است. در این فاصله، تراکتور نخستین قهرمانی لیگ برتر خود را با حضور این دروازه‌بان به دست آورده و استفاده از او تا هفته‌های ابتدایی سومین فصل نیز ادامه پیدا کرده است.

ماجرا از ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ آغاز شد، زمانی که بیرانوند با وجود داشتن قرارداد برای فصل بعد، قراردادش با پرسپولیس را یک‌طرفه فسخ کرد. حالا حدود ۲۸ ماه از آن روز گذشته است. کمیته تعیین وضعیت، این فسخ را غیرموجه تشخیص داد و چهار ماه محرومیت تعلیقی و غرامت تعیین کرد. سپس کمیته استیناف در رأی اعلام‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۴، تعلیق محرومیت را برداشت و مبلغ غرامت را به ۲۷ میلیارد و ۴۳۷ میلیون تومان افزایش داد. بیرانوند و تراکتور نیز به‌صورت تضامنی مسئول پرداخت این مبلغ و هزینه‌های دادرسی شناخته شدند.

با این حال، مهم‌ترین اتفاق فوتبالی این پرونده پیش از اعلام رأی استیناف رخ داده بود. تراکتور در همان نخستین فصل حضور بیرانوند، فصل ۱۴۰۳–۱۴۰۴، قهرمان لیگ شد. او در ۲۹ مسابقه به میدان رفت و با ثبت ۱۶ کلین‌شیت، یکی از مهره‌های مؤثر تیم قهرمان بود. این همان فصلی بود که پرسپولیس درباره فسخ قرارداد دروازه‌بانش شکایت داشت و تراکتور از توانایی فنی او در رقابت برای جام استفاده می‌کرد.

البته برای روایت دقیق، باید یک نکته را هم در نظر گرفت. محرومیت بیرانوند مدتی اجرا شد و او از جمله دیدار سوپرجام را از دست داد. سپس در ۲۲ شهریور ۱۴۰۴، دادگاه داوری ورزش با درخواست توقف اجرای محرومیت تا تعیین تکلیف نهایی پرونده موافقت کرد و امکان بازگشتش به مسابقات فراهم شد. بنابراین تراکتور بخشی از هزینه غیبت دروازه‌بانش را پرداخت، اما محرومیت چهارماهه تا زمان خروج بیرانوند از اردوی این تیم، به‌طور کامل اجرا نشد.

از آن زمان، دستور موقت فرصت ادامه بازی را برای بیرانوند فراهم کرد و رسیدگی به اصل اختلاف ادامه یافت. پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، نیز در مهرماه اعلام کرد که پس از پیگیری باشگاه، برای پایان اکتبر جلسه ویدیوکنفرانسی در نظر گرفته شده تا طرفین دفاعیات خود را ارائه کنند. به این ترتیب، زمان رسیدگی نهایی به مقطعی رسیده که بیرانوند برای سربازی از جمع تراکتوری‌ها جدا شده است.

پرونده در این مسیر با اختلاف درباره هزینه‌های دادرسی و رد درخواست افزایش غرامت پرسپولیس هم همراه شد. باشگاه پرسپولیس در اطلاعیه تیرماه خود تأکید کرده بود که رد آن درخواست، به معنای مختومه‌شدن کامل اختلاف یا از بین رفتن حکم قبلی نیست. این جزئیات نشان می‌دهد چرا باید میان رأی صادرشده در ایران، اعتراض‌های مطرح‌شده در CAS و اجرای مجازات تفاوت گذاشت.

از منظر رقابت ورزشی، مسئله اصلی همین فاصله زمانی است. اگر رأی استیناف در CAS تأیید شود، تراکتور پیش از پایان رسیدگی، از خدمات بازیکنی استفاده کرده که فسخ قراردادش در مراجع داخلی غیرموجه تشخیص داده شده بود. مهم‌ترین منفعت این انتقال هم در همان فصل نخست به دست آمد، قهرمانی‌ای که بیرانوند در آن سهم داشت. اجرای دیرهنگام ادامه محرومیت، در هر مقطعی که اتفاق بیفتد، فرصت استفاده از او در آن فصل را پس نمی‌گیرد.

این به معنای از بین رفتن مسئولیت مالی تراکتور نیست. مسئولیت تضامنی این باشگاه در رأی استیناف تصریح شده و تعیین تکلیف نهایی آن به نتیجه رسیدگی بستگی دارد. اما غرامت مالی و پیامد ورزشی، دو اثر متفاوت دارند. پرداخت پول در آینده، غیبت احتمالی یک دروازه‌بان اصلی در مسابقات گذشته را بازسازی نمی‌کند و به رقابت پایان‌یافته برنمی‌گردد.

در بخش مالی نیز گذشت زمان اهمیت دارد. بر اساس گزارش‌های شاخص قیمت مصرف‌کننده، عدد شاخص از ۲۶۴.۷ در شهریور ۱۴۰۳ به ۷۲۹.۸ در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است، یعنی سطح عمومی قیمت‌ها در این مقایسه دوساله حدود ۲.۷۶ برابر شده است.

محاسبه با این دو شاخص نشان می‌دهد غرامت حدود ۲۷.۴ میلیارد تومانی، با قدرت خرید شهریور امسال، معادل نزدیک به ۱۰ میلیارد تومانِ شهریور ۱۴۰۳ بوده است. این مقایسه بر مبنای شاخص عمومی قیمت‌ها انجام می‌شود و قیمت‌گذاری بازیکن فوتبال نیست، اما کاهش قدرت خرید مبلغ مورد مطالبه را نشان می‌دهد. بنابراین اگر همان مبلغ اسمی، بدون تعدیل یا جبران جداگانه تأخیر، وصول شود، ارزش اقتصادی آن با دو سال قبل فاصله زیادی خواهد داشت.

پرسپولیس در همان فصل جدایی بیرانوند، برای پر کردن جای او سراغ الکسیس گندوز رفت و هزینه فنی تغییر دروازه‌بان را همان زمان پذیرفت. در سوی دیگر، تراکتور از خرید تازه‌اش استفاده کرد و به قهرمانی رسید. حالا رسیدگی همچنان ادامه دارد، در حالی که منفعت فوتبالی انتقال، مدت‌ها پیش در زمین مسابقه به دست آمده است.

حتی پیروزی احتمالی پرسپولیس در پایان این مسیر نیز تمام آثار این فاصله را جبران نخواهد کرد. این باشگاه ممکن است به تأیید حق قراردادی و دریافت غرامت برسد، اما فصل ازدست‌رفته، رقابت تمام‌شده و قدرت خرید پول، همگی در طول رسیدگی تغییر کرده‌اند. بیرانوند اکنون سرباز شده و تراکتور جام آن فصل را در کارنامه دارد، پرسپولیس هنوز منتظر پایان پرونده است.

به عبارتی علیرضا بیرانوند با پرسپولیس فسخ کرد و در حالی به تراکتور پیوست که قرمزها امیدوار بودند با محرومیت او بتوانند جلوی قهرمانی تراکتور را بگیرند اما نه تنها تراکتور قهرمان شد و فصل هم به پایان رسید که بلکه تا پایان دوره حضور او در جمع سرخپوشان تبریزی هم حکم نهایی برای پرونده او صادر نشد.