نشر وزن دنیا کتاب «بهجت‌الروح» را با پیشگفتار کیهان کلهر منتشر کرد/ رساله‌ای کهن درباره موسیقی ایرانی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین براساس خبر دریافت‌شده، «بهجت‌الروح» از متون شناخته‌شده و تأثیرگذار در تاریخ مکتوب موسیقی ایران است که نسخه‌های خطی متعددی از آن در کتابخانه‌های عمومی و مجموعه‌های شخصی نگهداری می‌شود.

کیهان کلهر، موسیقیدان و آهنگساز، در پیشگفتار این کتاب نوشته است اهمیت این رساله به اندازه‌ای بوده که نویسنده‌ای دیگر بعدها کتاب «بهجت‌القلوب» را با بهره‌گیری از مطالب آن تألیف کرده است. جایگاه این اثر در میان متون قدیمی موسیقی سبب شد در سال ۱۳۴۶ نیز در شمار نخستین رساله‌هایی قرار بگیرد که با رعایت اصول تصحیح انتقادی متون کهن منتشر شدند.

از پیدایش موسیقی تا پیوند آن با اجرام آسمانی

این رساله موضوعات گوناگونی را دربرمی‌گیرد؛ از چگونگی پیدایش موسیقی و ارتباط آن با بیماری‌ها گرفته تا پیوند موسیقی با اجرام آسمانی، فصل‌های سال، اوقات شبانه‌روز و طبقات مختلف مردم. بخشی از این مطالب ماهیتی نمادین و افسانه‌ای دارند، اما در کنار آن‌ها اطلاعاتی نیز دیده می‌شود که در دیگر متون موسیقی کمتر به چشم می‌خورد.

درباره هویت نویسنده نیز ابهام‌هایی وجود دارد. او خود را از نوادگان قابوس بن وشمگیر معرفی می‌کند، اما کتاب را به سلطان محمود غزنوی تقدیم کرده است. همچنین در بخش‌هایی از رساله به عبدالقادر مراغی و شخصیت‌هایی اشاره می‌شود که قرن‌ها پس از دوره مورد ادعای نویسنده زندگی می‌کرده‌اند. از سوی دیگر، محتوای کتاب شباهت‌هایی با مطالب متون دوره صفوی دارد.

اطلاعات موسیقایی این کتاب شامل نام‌های معمول مقام‌ها، شعبه‌ها و گوشه‌ها و اصول ایقاعی است. همچنین این متن حاوی تعدادی تصنیف است که پژوهشگران هنوز موفق به رمزگشایی آن‌ها نشده‌اند.

ترجمه انگلیسی رساله به قلم نایب‌کنسول بریتانیا در رشت

متن «بهجت‌الروح» را یاسنت لویی رابینو دی بورگوماله، نایب‌کنسول بریتانیا در رشت که زاده فرانسه و از تبار ایتالیایی بود، در اختیار داشت و به انگلیسی نیز ترجمه کرد. دست‌نوشته ترجمه انگلیسی او در کتابخانه مجلس نگهداری می‌شود.

نشر وزن دنیا کتاب «بهجت‌الروح» را با تصویرگری فرشید پارسی‌کیا، به‌صورت رنگی و با جلد سخت، در ۱۶۰ صفحه و با قیمت یک میلیون تومان منتشر کرده است. این کتاب در دسترس علاقه‌مندان به موسیقی قرار دارد.

۲۴۲۲۴۲