روایت شب‌ های فاطمی در دیار میرزا؛ وقتی شهدا میهمان دل‌های مردم شدند

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- کوثر اشرافی: «شهید گمنام آوردند»؛ همین چند کلمه کافی است تا رهگذران لحظه‌ای بایستند، نگاه‌ها به سمت کاروانی برگردد که در راه است و چشم‌هایی که شاید تا چند لحظه پیش آرام بودند، بارانی شوند. رشت در شب وداع با شهدای گمنام، میزبان پیکرهایی شد که نام و نشانی ندارند، اما یاد و راهشان برای مردم این شهر آشناست؛ شهیدانی که تابوت‌های پرچم‌پوششان بر شانه‌های کسبه و مردم، به سوی میدان اصلی شهر تشییع شد.

این روزها حال و هوای شهر رنگ دیگری دارد؛ گویی غبار غربت بر چهره خیابان‌ها نشسته است. غربتی که در روزهای منتهی به سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، ذهن را به خانه‌ای می‌برد که روایت مظلومیت و داغ مادر در آن برای همیشه ماندگار شده است؛ خانه‌ای که نام در، هیزم و آتش، یادآور غربت بانویی است که در دفاع از ولایت، رنجی بزرگ را به جان خرید.

حالا در شب وداع، رشت میزبان فرزندانی است که سال‌ها پس از شهادت، همچنان بی‌نام و نشان مانده‌اند؛ جوانانی که پیکرهایشان بر دستان مردم شهر تشییع می‌شود و هر قدم این همراهی، روایت تازه‌ای از پیوند مردم با شهداست.

نامش چیست؟

نامش چیست؟ اهل کجاست؟ چند سال داشته؟ آیا پدر و مادری دارد که سال‌ها چشم‌انتظار بازگشتش مانده باشند؟ هیچ‌کس نمی‌داند. هویت این شهیدان هنوز برای مردم آشکار نشده است؛ اما مگر برای دوست داشتن و احترام گذاشتن به یک شهید، باید نام و نشانش را دانست؟

جمعیت پشت سر تابوت‌ها به حرکت درآمده است. عده‌ای اشک می‌ریزند، برخی دست بر تابوت‌ها می‌کشند و گروهی نیز آرام و بی‌صدا قدم برمی‌دارند. هرکدام شاید در دل خود تصویری از مادری چشم‌انتظار، پدری نگران یا خانه‌ای را مجسم می‌کنند که سال‌ها پیش فرزندش را بدرقه کرده و هنوز خبری از او ندارد.

شهید گمنام است، اما غربتش برای مردم غریبه نیست؛ نامش را نمی‌دانند، اما برای وداع با او آمده‌اند. همین حضور، گویاترین نشانه پیوندی است که میان مردم و فرزندان این سرزمین شکل گرفته است.

کسبه رشت؛ میزبانان شهدا بر شانه‌های خود

در میان جمعیت، گروهی از کسبه و دستفروشان رشتی پیشقدم شده‌اند تا تابوت شهدا را بر دوش بگیرند. همان مردانی که تا ساعتی پیش درگیر کار و زندگی روزمره بودند، حالا شانه‌هایشان را زیر تابوت‌های پرچم‌پوش قرار داده‌اند و هم‌قدم با کاروان شهدا به سوی میدان حرکت می‌کنند.

صحنه ساده اما تأثیرگذار است؛ مردمی از مشاغل و قشرهای مختلف که بی‌آنکه نام شهید را بدانند، برای بدرقه‌اش پیشقدم شده‌اند. زمزمه «یا زهرا(س)» در فضا می‌پیچد و تابوت‌ها آرام‌آرام بر دستان مردم حرکت می‌کنند.

اینجا دیگر خبری از فاصله‌ های معمول زندگی روزمره نیست؛ همه برای چند لحظه در یک مسیر قرار گرفته‌اند؛ مسیری که به احترام کسانی شکل گرفته که روزگاری برای حفظ همین مردم و همین سرزمین از جان خود گذشتند.

اینجا چه خبر است؟

کنار آمبولانس‌هایی ایستاده‌ایم که برای انتقال پیکر شهدا در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. هنوز کاروان نرسیده، اما رفت‌وآمد مردم و توقف‌های گاه‌وبیگاه رهگذران، توجه‌ها را به این نقطه جلب کرده است.

یکی از کنارمان می‌گذرد، لحظه‌ای مکث می‌کند و می‌پرسد: اینجا چه خبر است؟

پاسخ کوتاه است: شهید گمنام آوردند.

مردی با سیگاری در دست، پس از شنیدن این جمله، قدم‌هایش را کند می‌کند. شاید ظاهرش با فضای مراسم و حال‌ و هوای آن چندان همخوان نباشد، اما نگاهش چیز دیگری می‌گوید. چشم‌هایش خیس شده و به انتظار ایستاده است.

چند دقیقه‌ای با او هم‌صحبت می‌شویم. از شهدا می‌گوید و از حقی که بر گردن مردم دارند؛ از جوانانی که جانشان را برای این سرزمین فدا کردند و از مسئولیتی که امروز بر دوش بازماندگان است.

می‌گوید: شهدا حق بزرگی به گردن ما دارند. جانشان را برای این مردم و کشور فدا کردند و امروز وظیفه ماست که در مسیر آنان بایستیم.

کمی آن‌طرف‌ تر، بانویی میانسال نیز برای گفتگو درباره حس و حالش در کنار شهدا ایستاده است. او لحظه‌ای از کنار آمبولانس‌ها دور نمی‌شود؛ گویی می‌خواهد در همین فرصت کوتاه، برای جوان بی‌نشانی که پیکرش به شهر آمده، مادری کند. شاید در دلش به یاد مادرانی است که سال‌ها پیش فرزندانشان را بدرقه کردند و هیچ‌گاه فرصت در آغوش کشیدن دوباره آنان را نیافتند.

شهیدان گمنام؛ غریب در نام، آشنا در دل مردم

سرانجام کاروان از راه می‌رسد. تابوت‌های پرچم‌پوش بر دوش کسبه و مردم قرار می‌گیرد و در میان ندای «یا زهرا(س)» به سوی میدان حرکت می‌کند. جمعیت پشت سر شهدا به راه می‌افتد؛ قدم‌هایی که هرچه به میدان نزدیک‌تر می‌شوند، بر شمار همراهانشان افزوده می‌شود.

میدانی که طی بیش از ۲۰۰ شب گذشته محل حضور و اجتماع مردم رشت بوده، این بار عطر حضور شهدا را به خود گرفته است. پیکرهایی که نامشان برای مردم ناشناخته است، اما مسیرشان همان راهی است که این مردم بارها بر ادامه آن تأکید کرده‌اند.

امشب شهدا آمده‌اند تا بار دیگر یادآور شوند امنیت و آرامش این سرزمین، آسان به دست نیامده است؛ پشتوانه آن، جان‌هایی است که بی‌هیچ چشمداشتی در راه دفاع از وطن فدا شدند.

کاروان به میدان می‌رسد و مردم همچنان همراهند. شاید هیچ‌یک از حاضران نداند این شهید اهل کدام شهر و روستاست، چند سال داشته یا چه کسانی چشم‌انتظار بازگشتش بوده‌اند؛ اما یک چیز روشن است: او در این شهر تنها نیست.

«شهید گمنام آوردند»؛ جمله‌ای که در آغاز شاید تنها خبری برای رهگذران بود، حالا به روایتی از دلدادگی مردم تبدیل شده است. شهیدانی که در نام گمنام‌اند، اما در دل مردم این سرزمین جایگاهی آشنا و ماندگار دارند.