موافقت پوتین با حضور اروپا در مذاکرات صلح اوکراین/ اروپا نگران معامله ترامپ و پوتین بر سر آینده ناتو و امنیت قاره سبز است

به گزارش خبرآنلاین از رویترز، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با مشارکت نمایندگان کشورهای اروپایی در دور بعدی مذاکرات صلح اوکراین موافقت کرده است؛ موضوعی که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، پس از دیدار با رئیس‌جمهور روسیه در کرملین اعلام کرد.

ویتکاف پس از این دیدار که روز پنجشنبه برگزار شد، به تلویزیون دولتی روسیه گفت: «اروپایی‌ها در نشست بعدی حضور خواهند داشت. ما این اتفاق را بسیار مهم می‌دانیم، زیرا آنها شرکای ما هستند و مشارکتشان اهمیت دارد.»

جرد کوشنر، داماد ترامپ و دیگر فرستاده آمریکا، نیز در این دیدار به پوتین گفت که واشنگتن تغییر بزرگی را در مواضع اروپایی‌ها مشاهده کرده و معتقد است گسترش مذاکرات با حضور کشورهای اروپایی مانعی بر سر راه پیشرفت گفت‌وگوها نخواهد بود.

پوتین نیز با بیان اینکه مسکو همواره برای گفت‌وگو با اتحادیه اروپا آمادگی داشته است، کشورهای اروپایی را به قطع روابط دیپلماتیک با روسیه متهم کرد و گفت این طرف اروپایی بوده که گفت‌وگوها با مسکو را متوقف کرده است.

رئیس‌جمهور روسیه در عین حال درباره استقرار نیروهای نظامی غربی در خاک اوکراین پس از توافق احتمالی صلح هشدار داد و تاکید کرد چنین اقدامی از نظر مسکو تهدیدی علیه امنیت روسیه محسوب می‌شود و به ازسرگیری فوری جنگ منجر خواهد شد.

وی از فرستادگان آمریکایی خواست با متحدان اروپایی خود همکاری کنند تا آنها سرانجام مشخص کنند که خواهان صلح هستند یا ادامه جنگ در اوکراین.

با این حال، یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، پس از پایان مذاکرات، حضور قطعی اروپایی‌ها در دور بعدی گفت‌وگوها را تایید نکرد و مواضع کنونی کشورهای اروپایی درباره اوکراین را «دستورالعملی برای جنگی بی‌پایان» توصیف کرد.

پس از دیدار فرستادگان آمریکایی با پوتین، ویتکاف و کوشنر راهی ایرلند شدند و با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، دیدار کردند.

زلنسکی از احتمال حضور کشورهای اروپایی در دور بعدی مذاکرات استقبال کرد و گفت امیدوار است دستورکار نشست‌های آینده شامل اقداماتی برای کاهش تنش و برقراری آتش‌بس باشد.

وی تاکید کرد: «مهم است که همه موانع برطرف شوند. ما تصمیم گرفتیم درباره دستورکاری برای کاهش تنش و برقراری نوعی آتش‌بس کار کنیم.»

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مذاکرات سه‌جانبه روسیه، اوکراین و آمریکا در ابوظبی طی هفته جاری، نخستین دور مذاکرات مستقیم با میانجیگری واشنگتن طی ۹ ماه گذشته بود. دو طرف از پیشرفت‌هایی در این گفت‌وگوها خبر داده‌اند، اما اختلافات اساسی، به‌ویژه درباره مسائل سرزمینی، همچنان پابرجاست.

روسیه حدود یک‌پنجم خاک اوکراین را در کنترل دارد و کی‌یف با واگذاری بخش‌های باقی‌مانده منطقه دونباس در شرق این کشور مخالفت می‌کند. پوتین نیز تاکنون نشانه‌ای از عقب‌نشینی از مطالبات ارضی خود نشان نداده و همچنان بر کنترل کامل مناطقی که مسکو در سال ۲۰۲۲ مدعی الحاق آنها شده است، تاکید دارد.

در همین حال، موافقت با حضور اروپا در مذاکرات، اختلافات داخلی کشورهای اروپایی بر سر تعیین نماینده این قاره را تشدید کرده است.

رهبران اروپایی اکنون با این پرسش روبه‌رو هستند که چه کسی باید به نمایندگی از اتحادیه اروپا در مذاکرات صلح حضور پیدا کند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، از گزینه‌های احتمالی برای این ماموریت هستند، اما کشورهای عضو هنوز نتوانسته‌اند بر سر یک نماینده مشترک به توافق برسند.

کالاس در حاشیه نشست جامعه سیاسی اروپا در دوبلین، در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا اروپا تنها یک کرسی در مذاکرات دارد، در حالی که آمریکا دو نماینده اعزام کرده است، با لحنی کنایه‌آمیز واکنش نشان داد؛ واکنشی که بازتاب‌دهنده نارضایتی رهبران اروپایی از کنار گذاشته شدن آنها از روند مذاکرات تا این مرحله بود.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز تاکید کرد که اوکراین، اروپا، آمریکا و روسیه باید همگی در میز مذاکرات حضور داشته باشند، اما همزمان با طرح تعیین یک فرستاده ویژه برای این مذاکرات مخالفت کرد.

جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، نیز هفته گذشته در نامه‌ای انتقادی به آنتونیو کوستا، نبود وحدت میان کشورهای اروپایی را مورد اعتراض قرار داد و هشدار داد که نمایش اختلافات داخلی اروپا تنها به نفع کسانی است که خواهان تداوم جنگ هستند.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های رهبران اروپایی این است که دولت ترامپ در ازای مشارکت دادن اروپا در مذاکرات، با مطالبات روسیه درباره تغییر ساختار امنیتی این قاره و نقش ناتو موافقت کند.

پوتین پیش‌تر خواستار تضمین عدم عضویت اوکراین در ناتو شده و حتی احتمال عقب‌نشینی این ائتلاف از گسترش خود و خارج شدن کشورهای تازه‌عضو، از جمله فنلاند و سوئد، را مطرح کرده است.

اظهارات پوتین درباره احتمال ازسرگیری جنگ در صورت استقرار نیروهای غربی در اوکراین نیز نگرانی کشورهای اروپایی، به‌ویژه همسایگان روسیه، را افزایش داده است.

دونالد ترامپ نیز پیش‌تر از امیدواری خود برای دستیابی به یک توافق بزرگ و جامع سخن گفته و احتمال مشارکت همه کشورهای اروپایی در آن را مطرح کرده بود؛ رویکردی که زلنسکی آن را «تا حدی عجیب» توصیف کرده است.

در بخش دیگری از مذاکرات کرملین، پوتین پیشنهاد تشکیل یک ماموریت بشردوستانه مشترک روسیه و اوکراین در شهر کنستانتینوفکا در شرق اوکراین را مطرح کرد؛ شهری که مسکو کنترل آن را در دست خود می‌داند، اما کی‌یف آن را رد می‌کند.

315