نماینده مشهد در مجلس: پس از گذشت یک سال از مهلت مورد بحث در کنوانسیون‌های مرتبط با FATF حتی در یکی از ۴۱ بند نیز وضعیت ایران تغییری نکرده است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، میثم ظهوریان، نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی، در نشست صلاح هسته ای که به همت بسیج دانشجویی برگزار شد، با اشاره به نقش نهاد علم و دانشگاه‌ها در مواجهه با تهدیدهای دشمن، گفت: در جنگ ۱۲ روزه، دشمن حملات خود را با هدف قرار دادن دانشمندان آغاز کرد و این موضوع نشان می‌دهد که نهاد علم تا چه اندازه توانسته است در برابر دشمن سنگر ایجاد کند. دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه صنعتی شریف، از جمله سنگرهای مهم کشور در این عرصه هستند.

وی با اشاره به ضرورت بررسی موضوع تغییر دکترین هسته‌ای از منظر عقلانی، گفت: انسان عاقل، فارغ از هر ایدئولوژی، در رفتار و کنش خود به دنبال تأمین منافع است. اساس شکل‌گیری کنوانسیون‌های بین‌المللی نیز بر همین منطق استوار است؛ به این معنا که میان تعهدات و تکالیف اعضا از یک سو و حقوق و امتیازاتی که در مقابل دریافت می‌کنند، باید توازن وجود داشته باشد.

ظهوریان افزود: ایران در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، تعهداتی از جمله عدم اشاعه، خودداری از ساخت سلاح هسته‌ای و پذیرش بازرسی‌ها را پذیرفته است. در مقابل نیز قرار بوده از حقوقی مانند همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هسته‌ای و امنیت تأسیسات برخوردار شود. بنابراین، اگر یک طرف به تعهدات خود عمل کند، اما از حقوق پیش‌بینی‌شده بهره‌مند نشود، ادامه پذیرش آن تعهدات منطقی نیست و رفتار عقلانی اقتضا می‌کند در عضویت و تعهدات خود بازنگری کند.

وی با انتقاد از رویکرد مسئولان در مواجهه با کنوانسیون‌های بین‌المللی، تصریح کرد: مواجهه ما با این معاهدات بیشتر مبتنی بر نگاه غیرعقلانی بوده است. ایران پیش از انقلاب به پیمان NPT پیوست و در سال ۱۳۹۵ نیز در شرایطی که با محدودیت‌ها و موانعی در مسیر اجرای پروژه هسته‌ای بوشهر مواجه بود، عضویت خود را به‌صورت نامحدود تمدید کرد در حالی که می‌توانست تمدید عضویت را به تضمین همکاری‌های بین‌المللی هسته‌ای مشروط کند. علاوه بر این، به کنوانسیون‌های مکمل نیز بدون در نظر گرفتن تعهدات متقابل طرف مقابل پیوستیم.

نماینده مجلس با اشاره به تجربه پیوستن ایران به کنوانسیون‌های مرتبط با FATF از جمله سی‌اف‌تی و پالرمو، اظهار کرد: در زمان تصویب این کنوانسیون‌ها، وعده‌هایی مانند رفع تحریم‌ها، برقراری روابط تجاری و امکان افتتاح حساب بانکی برای دانشجویان ایرانی در کشورهای دیگر مطرح می‌شد اما پس از گذشت یک سال از مهلت مورد بحث، حتی در یکی از ۴۱ بند FATF نیز وضعیت ایران تغییری نکرده است. ما در همان زمان پیشنهاد دادیم که پذیرش این کنوانسیون‌ها به خروج ایران از فهرست سیاه FATF مشروط شود، اما این پیشنهاد با وجود کسب ۶۳ درصد آرای مجلس، به دلیل نیاز به رأی دوسوم، به تصویب نرسید و دولت نیز با آن مخالفت کرد.

ظهوریان در ادامه، با انتقاد از عملکرد بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: یکی از ابزارهای پیش‌بینی‌شده در NPT، بازرسی از فعالیت‌های هسته‌ای کشورها برای اطمینان از صلح‌آمیز بودن آن‌هاست؛ اما در مورد ایران، این بازرسی‌ها نه‌تنها به تأمین امنیت و بهره‌مندی از مزایای همکاری‌های هسته‌ای منجر نشده، بلکه به گفته وی، بیش از ۷۰ درصد هزینه‌های بازرسی آژانس به ایران اختصاص داشته و اطلاعات حاصل از این بازرسی‌ها در مواردی برای جاسوسی صنعتی و جمع‌آوری اطلاعات درباره دانشمندان و تأسیسات هسته‌ای کشور مورد استفاده قرار گرفته است.

وی افزود: بازرسی‌ها در عمل به عاملی تبدیل شده‌اند که حتی زیرساخت حمله به دانشمندان و مراکز هسته‌ای کشور را فراهم کرده‌اند و به‌جای افزایش امنیت تأسیسات، آثار معکوسی داشته‌اند. همچنین در ماده ۱۰ این پیمان، امکان خروج کشورها در شرایطی که اجرای مفاد آن با منافع عالی یا امنیت ملی‌شان در تعارض قرار گیرد، پیش‌بینی شده است.

این نماینده مجلس با اشاره به تجربه سایر کشورها در مواجهه با تحریم‌های مرتبط با اشاعه هسته‌ای، گفت: ایران نخستین کشوری نیست که به دلیل موضوع هسته‌ای با تحریم مواجه شده است؛ کشورهایی مانند چین، پاکستان، هند، لیبی، عراق و کره شمالی نیز چنین تجربه‌ای داشته‌اند. از میان این کشورها، عراق و لیبی پیش از دستیابی به سلاح هسته‌ای وارد مذاکره و پذیرش تعهدات شدند، اما در نهایت مورد حمله قرار گرفتند. در مقابل، کشورهایی مانند چین، هند و پاکستان ابتدا توانمندی هسته‌ای خود را ایجاد کردند و سپس وارد مذاکره شدند و تحریم‌های مرتبط با اشاعه علیه آن‌ها نیز رفع شد.

ظهوریان تأکید کرد: حتی اگر هدف اصلی کشور صرفاً رفع تحریم‌ها باشد، تجربه نشان می‌دهد که این هدف از مسیر ایجاد ابزارهای قدرت و توانمندی‌های مؤثر محقق می‌شود، نه صرفاً مذاکره.

۳۱۲۱۶