نشست‌های نقد کتاب راهی برای مقابله با سهل‌انگاری در مطالعه است

به گزارش خبرگزاری مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر ابراهیم کلانتری، عصر یکشنبه در آیین رونمایی از کتاب «خونی که از چراغ می‌چکید» در حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)، با اشاره به ظرفیت‌های ادبیات داستانی در انتقال مفاهیم عمیق فرهنگی و تاریخی گفت: رمان صرفاً قصه و سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند بستری برای بیان حکمت، فلسفه، عرفان، درس‌های زندگی و واقعیت‌های تاریخی باشد.

وی با تقدیر از نویسنده این اثر برای پرداختن به زندگی حضرت احمدبن موسی الکاظم(ع)، افزود: حضرت شاهچراغ(ع) جایگاهی کم‌نظیر در تاریخ اسلام و تشیع، به‌ویژه در میان ایرانیان دارند و استفاده از ابزارهای هنری همچون رمان برای معرفی شخصیت این امامزاده جلیل‌القدر، اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر است.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) با بیان اینکه رمان می‌تواند بر نگرش و بینش مخاطب تأثیر بگذارد، ادامه داد: زمانی که واقعیت‌های اجتماعی و تاریخی از دریچه نگاه نویسنده در قالب یک اثر داستانی بیان می‌شود، مخاطب به‌صورت ناخودآگاه با آن جهان‌بینی ارتباط برقرار می‌کند و همین ویژگی، ظرفیت اثرگذاری رمان را افزایش می‌دهد.

کلانتری با اشاره به نمونه‌هایی از آثار برجسته ادبیات جهان بیان کرد: کتاب «دنیای سوفی» نوشته یوستین گردر، نمونه‌ای از انتقال مفاهیم پیچیده فلسفی در قالب رمان است که تاریخ فلسفه غرب را با زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطبان روایت می‌کند و توانسته است توجه نوجوانان و بزرگسالان را به خود جلب کند.

وی همچنین با اشاره به آثاری همچون «تهوع» اثر ژان پل سارتر و «بینوایان» نوشته ویکتور هوگو، خاطرنشان کرد: برخی رمان‌ها فراتر از یک اثر ادبی هستند و می‌توانند حامل مفاهیم فلسفی، اجتماعی، تاریخی و انسانی باشند.

رئیس انجمن انقلاب اسلامی با اشاره به جایگاه رمان «بینوایان» در ادبیات جهان گفت: این اثر از نگاه رهبر شهید انقلاب، یکی از برجسته‌ترین آثار تاریخ رمان‌نویسی است و ایشان ویکتور هوگو را نویسنده‌ای معمولی نمی‌دانستند، بلکه او را حکیمی می‌دانستند که عمیق‌ترین مسائل انسانی همچون عدالت، ظلم، محبت و فداکاری را در قالب داستان بیان کرده است.

وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر مطالعه کتاب «بینوایان» افزود: این اثر را نمی‌توان صرفاً یک رمان دانست، چراکه در کنار روایت داستانی، حاوی مفاهیم جامعه‌شناختی، تاریخی، انتقادی، الهی و عاطفی است.

تخیل نباید واقعیت تاریخی را تحت‌الشعاع قرار دهد

تولیت آستان حضرت شاهچراغ (ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کتاب «ریشه‌ها» نوشته آلکس هیلی گفت: این اثر با روایت زندگی یک خانواده آفریقایی‌تبار، تصویری از واقعیت‌های تاریخی آمریکا، برده‌داری، تبعیض نژادی و رنج‌های انسان‌های تحت ستم ارائه می‌دهد.

کلانتری ادامه داد: مطالعه چنین آثاری به مخاطب کمک می‌کند تا با بخشی از واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی جوامع آشنا شود و ریشه‌های شکل‌گیری مناسبات قدرت و تبعیض را بهتر درک کند.

وی در ارزیابی رمان «خونی که از چراغ می‌چکید» نیز گفت: استفاده از ادبیات روان و قابل فهم برای نسل جدید، از ویژگی‌های مهم این اثر است. کتاب از نظر حجم و تعداد صفحات نیز مناسب بوده و نویسنده در چهره‌پردازی شخصیت حضرت احمدبن موسی(ع) تلاش قابل توجهی داشته است.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) با اشاره به برخی ملاحظات محتوایی این اثر گفت: در بخش‌هایی از کتاب، تخیل بر واقعیت پیشی گرفته است؛ هرچند تخیل یکی از عناصر اصلی رمان‌نویسی به شمار می‌رود، اما نباید به گونه‌ای باشد که واقعیت تاریخی در سایه آن قرار گیرد.

وی افزود: شاید یکی از دلایل این مسئله، کمبود اسناد تاریخی درباره زندگی حضرت احمدبن موسی الکاظم(ع) باشد که نویسنده را به استفاده از استنباط‌ها و داستان‌پردازی برای تکمیل روایت سوق داده است.

استمرار نشست‌های نقد کتاب یک ضرورت فرهنگی است

کلانتری در پایان با تأکید بر ضرورت تداوم نشست‌های نقد و بررسی آثار مکتوب گفت: امیدواریم به‌زودی نشستی با محوریت کتاب «آرزو شدی»، روایت مستند زندگی شهیده کرباسی، برگزار شود.

وی با اشاره به اینکه این کتاب نوشته طاهره کوه‌کن و منتشرشده از سوی انتشارات سوره مهر است، افزود: با توجه به اینکه مدفن این بانوی شهیده راه قدس در حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) قرار دارد، برگزاری نشستی برای معرفی و بررسی این اثر می‌تواند فرصتی برای بازخوانی زندگی و گرامیداشت یاد و خاطره ایشان باشد.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) تأکید کرد: برگزاری برنامه‌هایی از این دست، خدمتی فرهنگی به جامعه و یکی از راه‌های مقابله با سهل‌انگاری در مطالعه و ترویج فرهنگ کتابخوانی است.

گفتنی است آیین رونمایی از کتاب «خونی که از چراغ می‌چکید»، نخستین رمان درباره دوران حیات حضرت احمدبن موسی الکاظم(ع)، همزمان با روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار با حضور سیدمحمدامین آل‌یاس، نویسنده اثر و جمعی از علاقه‌مندان به ادبیات و معارف اهل‌بیت(ع) در تالار شهید آیت‌الله دستغیب حرم مطهر برگزار شد.