تکدیگری در شهرکرد؛ چرخهای که همچنان ادامه دارد
شهرکرد- ساماندهی متکدیان در شهرکرد، با وجود اقدامات شهرداری و نیروی انتظامی، همچنان با چالشهایی از جمله بازگشت متکدیان غیربومی و کمبود امکانات حمایتی مواجه است.

خبرگزاری مهر-گروه استانها؛ تکدیگری یکی از آسیبهای اجتماعی است که علاوه بر تأثیر بر چهره و سیمای شهری، میتواند نشانهای از مسائل عمیقتر اقتصادی و اجتماعی در جامعه باشد. حضور افرادی که در معابر، چهارراهها و نقاط پرتردد شهر اقدام به درخواست کمک مالی میکنند، اگرچه در نگاه نخست ممکن است صرفاً یک مسئله شهری به نظر برسد، اما در واقع ابعاد مختلفی از جمله فقر، آسیبهای اجتماعی، مسائل معیشتی و ضرورت حمایتهای اجتماعی را در بر میگیرد.
شهرکرد به عنوان مرکز استان چهارمحال و بختیاری نیز از این مسئله مستثنا نیست. حضور متکدیان در برخی نقاط شهر، بهویژه محدودههای پرتردد و معابر عمومی، طی سالهای اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه مدیریت شهری و دستگاههای مسئول تبدیل شده است. مسئلهای که ساماندهی آن صرفاً با اقدامات مقطعی و جمعآوری افراد از سطح خیابانها به نتیجه نخواهد رسید و نیازمند برنامهای مستمر و هماهنگ است.
در همین راستا، پویش «نه به تکدیگری» با هدف افزایش آگاهی عمومی و اصلاح نگاه شهروندان نسبت به کمکهای خیابانی از سوی شهرداری شهرکرد آغاز شده است. این پویش بر این موضوع تأکید دارد که مقابله با تکدیگری تنها وظیفه دستگاههای اجرایی و انتظامی نیست، بلکه همراهی مردم و رسانهها نیز میتواند نقش مهمی در کاهش زمینههای تداوم این پدیده داشته باشد.
با این حال، یکی از چالشهای اصلی در مسیر ساماندهی متکدیان، نبود هماهنگی کافی میان دستگاههای مسئول و بازگشت دوباره برخی افراد پس از جمعآوری به سطح شهر است. بهویژه حضور متکدیان غیربومی که پس از صرف هزینه و نیروی انسانی برای ساماندهی، بار دیگر با وسایل نقلیه متفاوت به شهرکرد بازمیگردند، نشان میدهد که اقدامات مقطعی بهتنهایی پاسخگوی این مسئله نیست.
ساماندهی متکدیان در شهرکرد نیازمند تعامل و هماهنگی بینبخشی دستگاههای اجرایی است
سپنتا حبیبی، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی استانداری چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر ضرورت همکاری و هماهنگی میان دستگاههای مسئول اظهار کرد: ساماندهی متکدیان در شهرکرد به عنوان مرکز استان، نیازمند تعامل و هماهنگی بینبخشی دستگاههای اجرایی، انتظامی و قضایی است و هیچ دستگاهی بهتنهایی نمیتواند این مسئله را به شکل کامل مدیریت کند.
وی با قدردانی از اقدامات شهرداری و نیروی انتظامی در زمینه ساماندهی متکدیان افزود: انتظار میرود فرمانداری شهرستان شهرکرد مسائل و موارد مرتبط با این شهرستان، بهویژه در محدوده شهری را در سطح شهرستان بررسی و تعیین تکلیف کند تا موضوعاتی که قابلیت رسیدگی در همین سطح را دارند، مجدداً در جلسات استانی مطرح نشوند.
حبیبی با اشاره به آغاز پویش «نه به تکدیگری» از سوی شهرداری شهرکرد، نقش رسانهها را در آگاهیبخشی و فرهنگسازی اجتماعی مهم دانست و گفت: مقرر شده بود رسانههای استان، بهویژه صدا و سیمای چهارمحال و بختیاری، در زمینه اطلاعرسانی، آموزش و فرهنگسازی این پویش همکاری کنند، اما مکاتبات انجامشده با این سازمان تاکنون بیپاسخ مانده و پیگیریهای صورتگرفته نیز به نتیجه نرسیده است.
مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی استانداری چهارمحال و بختیاری همچنین بر ضرورت هماهنگی با کلانتری ۱۱ برای جمعآوری متکدیان در ساعات شب تأکید کرد و خواستار ارائه اطلاعات مکتوب خودروهای مرتبط با این پدیده به نیروی انتظامی و استانداری شد.
وی با اشاره به فرارسیدن فصل سرما، راهاندازی موقت گرمخانه برای متکدیان را از دیگر ضرورتهای ساماندهی این افراد برشمرد و بر لزوم توجه به شرایط افرادی که به دلایل مختلف در معرض آسیبهای اجتماعی قرار دارند، تأکید کرد.
حبیبی در ادامه به موضوع متکدیان غیربومی و بازگشت مجدد آنان به شهرکرد اشاره کرد و گفت: برای جمعآوری این افراد، نیرو و هزینه زیادی صرف میشود، اما برخی از آنان پس از مدتی با وسایل نقلیه جدید دوباره به شهر بازمیگردند؛ بنابراین باید برای متوقف کردن این چرخه و جلوگیری از تکرار آن چارهاندیشی شود.
وی همچنین با اشاره به مشخص بودن وظایف دستگاههای مسئول در آییننامه ساماندهی متکدیان خاطرنشان کرد: براساس این آییننامه، مسئولیت هر دستگاه بهصورت مشخص تعیین شده است و در صورت کوتاهی هر دستگاه یا مدیر مربوطه، امکان پیگیری موضوع از طریق دستگاه قضایی وجود دارد.
مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی استانداری چهارمحال و بختیاری در بخش دیگری از سخنان خود، به حضور متکدیان در نقاط مختلف شهرکرد از جمله مقابل سینما، چهارراه استانداری و محدوده خیابان کاشانی اشاره کرد و از فرمانداری شهرستان خواست برای رسیدگی و تعیین تکلیف این موارد با جدیت بیشتری وارد عمل شود.
ارائه خدمات حمایتی به کودکان کار و خانوادههای آنان
غلامرضا روحی رئیس اداره فوریتهای اجتماعی بهزیستی چهارمحال و بختیاری نیز در این خصوص با اشاره به فعالیت ۲ مرکز روزانه و شبانهروزی برای کودکان کار در استان گفت: سال گذشته ۱۵ کودک کار شامل ۹ دختر و ۶ پسر و امسال ۹ کودک شامل سه دختر و ۶ پسر شناسایی و ساماندهی شدهاند.
وی افزود: برای این کودکان و خانوادههای آنان خدمات مددکاری، روانشناسی و توانمندسازی ارائه میشود.
روحی با تاکید بر اینکه جمعآوری متکدیان به تنهایی نمیتواند این معضل را برطرف کند، بر ضرورت توانمندسازی و بازتوانی این افراد پس از ساماندهی تاکید کرد.
وی با اشاره به اینکه کمترین آمار متکدیان در استان مربوط به گروه سنی کودکان است اظهار داشت: در صورت شناسایی کودک متکدی در استان، پس از جمعآوری، سازمان بهزیستی حمایتهای لازم از کودک و خانواده او را از جمله در زمینه توانمندسازی و حمایتهای موردی انجام میدهد.
ساماندهی متکدیان بدون حل ریشههای اجتماعی به نتیجه نمیرسد
علی مردادی کارشناس مسائل اجتماعی در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: تکدیگری در شهرها پدیدهای چندبعدی است که نمیتوان آن را صرفاً با جمعآوری افراد از معابر عمومی مدیریت کرد. یک کارشناس مسائل اجتماعی معتقد است تا زمانی که عوامل اقتصادی، معیشتی و اجتماعی مؤثر بر شکلگیری این پدیده شناسایی و برای آنها راهکارهای عملی ارائه نشود، طرحهای جمعآوری متکدیان نمیتوانند به نتایج پایدار منجر شوند.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین چالشها در ساماندهی متکدیان، نبود تفکیک میان افراد نیازمند واقعی و افرادی است که تکدیگری را به فعالیتی مستمر و بعضاً سازمانیافته تبدیل کردهاند. هرکدام از این گروهها شرایط و نیازهای متفاوتی دارند و برخورد یکسان با آنها نهتنها کمکی به حل مسئله نمیکند، بلکه ممکن است زمینه تداوم آسیبهای اجتماعی را نیز فراهم کند.
مرادی با اشاره به بازگشت برخی متکدیان پس از اجرای طرحهای جمعآوری اظهار داشت: زمانی که فردی از سطح خیابان جمعآوری میشود، اما وضعیت اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی او مورد بررسی قرار نمیگیرد، احتمال بازگشت مجدد وی به همان شرایط وجود دارد. در واقع، جمعآوری بدون تعیین تکلیف نهایی افراد، بیشتر به جابهجایی مسئله منجر میشود تا حل آن. از این رو، لازم است پس از شناسایی، افراد بر اساس شرایط خود به نهادهای حمایتی، مراکز درمانی یا مراجع قانونی ارجاع داده شوند.
این کارشناس مسائل اجتماعی، شناسایی دقیق وضعیت متکدیان را از الزامات اجرای برنامههای مؤثر دانست و افزود: افرادی که به دلیل فقر، ناتوانی، بیکاری یا نداشتن سرپناه به تکدیگری روی آوردهاند، به حمایتهای اجتماعی نیاز دارند، در حالی که در مواردی که شواهدی از فعالیت سازمانیافته یا سوءاستفاده از افراد آسیبپذیر وجود دارد، باید موضوع از مسیر قانونی و با همکاری دستگاههای انتظامی و قضایی پیگیری شود.
وی همچنین نقش شهروندان را در کاهش این پدیده مهم ارزیابی کرد و گفت: بسیاری از کمکهای خیابانی با نیت خیرخواهانه انجام میشود، اما در برخی شرایط میتواند به استمرار فعالیت تکدیگری کمک کند. بنابراین ضروری است فرهنگ کمک به نیازمندان به سمت حمایتهای هدفمند و از طریق نهادهای معتبر حمایتی هدایت شود تا کمکهای مردمی به دست افرادی برسد که واقعاً به آن نیاز دارند.
مرادی با تأکید بر اهمیت پویشهای فرهنگی از جمله «نه به تکدیگری» تصریح کرد: چنین پویشهایی زمانی اثربخش خواهند بود که از سطح شعار فراتر بروند و به تغییر رفتار عمومی منجر شوند. اطلاعرسانی مستمر، آموزش شهروندان، همکاری رسانهها و معرفی مسیرهای جایگزین برای حمایت از نیازمندان، از جمله اقداماتی است که میتواند در افزایش اثربخشی این برنامهها نقش داشته باشد.
وی در ادامه، راهاندازی گرمخانه در فصل سرما را یکی از ضرورتهای حمایت از افراد آسیبپذیر دانست و خاطرنشان کرد: گرمخانهها نباید صرفاً محلی برای اسکان موقت باشند، بلکه میتوانند زمینه شناسایی افراد فاقد سرپناه و ارائه خدمات مددکاری، مشاورهای، بهداشتی و حمایتی را فراهم کنند. هدف نهایی باید بازگرداندن این افراد به شرایط زندگی باثبات و کاهش احتمال بازگشت آنان به چرخه آسیبهای اجتماعی باشد.
مرادی در پایان، ایجاد سازوکار هماهنگ میان شهرداری، فرمانداری، نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و نهادهای حمایتی را ضروری دانست و تأکید کرد: ساماندهی پایدار متکدیان در شهرکرد مستلزم تقسیم دقیق وظایف، نظارت مستمر بر عملکرد دستگاهها، تشکیل بانک اطلاعاتی و اجرای برنامههای توانمندسازی است. مقابله با تکدیگری نباید صرفاً به جمعآوری افراد از خیابانها محدود شود، بلکه باید با شناسایی ریشههای این پدیده و حمایت از افراد نیازمند، زمینه کاهش واقعی و ماندگار آن فراهم شود.
به گزارش خبرنگار مهر، آنچه از وضعیت تکدیگری در شهرکرد برمیآید، این است که ساماندهی این پدیده به اقدامات مقطعی و حضور دورهای نیروهای اجرایی در معابر محدود نمیشود. جمعآوری متکدیان از سطح شهر، اگر بدون شناسایی وضعیت اجتماعی و اقتصادی آنان، تعیین تکلیف افراد و نظارت بر روند ساماندهی انجام شود، نمیتواند مانع بازگشت دوباره این افراد به خیابانها شود. از همین رو، ضرورت دارد اقدامات دستگاههای مسئول از مرحله جمعآوری فراتر رفته و به برنامهای جامع و مستمر تبدیل شود.
از سوی دیگر، بازگشت متکدیان غیربومی به شهرکرد پس از جمعآوری، یکی از موضوعاتی است که نیازمند بررسی جدیتر است. شناسایی هویت و وضعیت این افراد، بررسی ارتباط خودروهای مورد استفاده با فعالیتهای مرتبط و هماهنگی میان دستگاههای انتظامی، اجرایی و قضایی میتواند در مدیریت این مسئله مؤثر باشد. البته در کنار برخورد با تخلفات احتمالی، تفکیک افراد نیازمند حمایت اجتماعی از سایر موارد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
در این میان، نقش شهروندان و رسانهها نیز نباید نادیده گرفته شود. فرهنگسازی درباره پیامدهای کمکهای مستقیم خیابانی، معرفی مسیرهای قانونی و مؤثر حمایت از نیازمندان و اطلاعرسانی درباره پویش «نه به تکدیگری» میتواند به کاهش زمینههای تداوم این پدیده کمک کند. همچنین راهاندازی گرمخانه در فصل سرما و فراهم کردن امکان حمایت از افراد آسیبپذیر، ضرورتی است که باید در کنار اقدامات انتظامی و نظارتی دنبال شود.
در نهایت، ساماندهی متکدیان در شهرکرد زمانی میتواند به نتیجهای پایدار برسد که مسئولیتها از مرحله مکاتبه و طرح موضوع در جلسات فراتر رفته و به اقدامات عملی و قابل ارزیابی تبدیل شود. فرمانداری، شهرداری، نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و نهادهای حمایتی هرکدام سهم مشخصی در این مسیر دارند و انتظار میرود با اجرای دقیق وظایف قانونی و تقویت هماهنگی میانبخشی، زمینه کاهش حضور متکدیان در معابر شهری فراهم شود؛ چراکه چهره مطلوب شهر تنها با جمعآوری افراد از خیابانها شکل نمیگیرد، بلکه نیازمند مدیریت ریشهای آسیبهای اجتماعی و حمایت هدفمند از افراد نیازمند است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.