چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ فال حافظ امروز آماده است · بخوانید

چرا همه از «توافق‌های پشت پرده» می‌ترسند؟

فبه نقل از فرارو··خبر در فرارو

نشست سه‌جانبه ترامپ، پوتین و شی جین‌پینگ در شنژن، بیش از آنکه به توافق‌های ملموس منجر شود، می‌تواند فرصتی برای نمایش قدرت و بازتعریف روابط میان قدرت‌های بزرگ باشد. پوتین به دنبال تثبیت جایگاه جهانی روسیه و افزایش فشار بر اوکراین، شی جین‌پینگ در پی نمایش قدرت دیپلماتیک چین و مدیریت رقابت با آمریکا، و ترامپ در تلاش برای طرح موضوعاتی چون ایران، اوکراین و کنترل تسلیحات هسته‌ای است. با وجود احتمال گفت‌وگو درباره جنگ اوکراین و ایران، اختلاف منافع سه کشور و مخالفت چین با محدودیت‌های هسته‌ای، دستیابی به توافق‌های الزام‌آور را بعید می‌کند.

چرا همه از «توافق‌های پشت پرده» می‌ترسند؟
عکس: فرارو

فرارو– ریک هوهنه، پژوهشگر ارشد غیرمقیم در ابتکار امنیت هند و اقیانوس آرامِ مرکز راهبرد و امنیت اسکراوکرافتِ شورای آتلانتیک

به گزارش فرارو به نقل از شورای آتلانتیک، نشست سه‌جانبه دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ در شنژن چین، در شرایطی برگزار می‌شود که دستورکار آن از کنترل تسلیحات هسته‌ای و تجارت گرفته تا جنگ اوکراین و تحولات خاورمیانه را دربرمی‌گیرد. اگرچه پکن این دیدار را دارای «اهمیت تاریخی» توصیف کرده، اما گستردگی موضوعات و اختلاف منافع سه قدرت، احتمال دستیابی به توافق‌های ملموس را کاهش داده است.

در چنین شرایطی، اهمیت اصلی نشست ممکن است نه در نتایج رسمی، بلکه در پیام‌های سیاسی، نمایش قدرت و شکل‌دهی به روابط میان قدرت‌های بزرگ باشد.

پوتین به دنبال بازگشت به جایگاه قدرت جهانی

ولادیمیر پوتین با انگیزه‌های سیاسی و راهبردی قابل‌توجهی وارد این نشست می‌شود. در مسکو، برخی تحلیلگران معتقدند دولت ترامپ عملاً با توافق‌های مربوط به صادرات سوخت روسیه، کاهش برخی فشارهای تحریمی، محدود شدن قابلیت‌های ماهواره‌ای استارلینک و استارشلید برای کی‌یف و پذیرش پیشنهاد نشست سه‌جانبه با چین به تسهیل جنگ روسیه علیه اوکراین کمک کرده است.

پوتین از این نشست به دنبال ایجاد فضایی مشابه کنفرانس یالتا است؛ فضایی که در آن قدرت‌های بزرگ درباره سرنوشت کشورهای کوچک‌تر تصمیم‌گیری کنند.

در این چارچوب، روسیه امیدوار است شی جین‌پینگ از مواضع مسکو حمایت کند و ترامپ را به ادامه فشار بر اوکراین سوق دهد. جان هرست، سفیر سابق آمریکا در اوکراین معتقد است پوتین از این نشست برای تثبیت جایگاه روسیه به‌عنوان یک قدرت جهانی استفاده خواهد کرد و در شرایط کنونی دلایل زیادی برای رضایت از روند سیاست خارجی آمریکا دارد.

شی جین‌پینگ؛ نمایش قدرت و جلوگیری از غافلگیری

هدف اصلی شی جین‌پینگ از نشست شنژن، نمایش توانایی چین در گردهم آوردن رهبران بزرگ جهان و جلوگیری از هرگونه اتفاق غیرقابل‌پیش‌بینی است. برگزاری نشست ترامپ و پوتین در خاک چین، به پکن امکان می‌دهد خود را در مرکز دیپلماسی جهانی نشان دهد؛ موضوعی که در آستانه کنگره حزب کمونیست چین در سال ۲۰۲۷ و احتمال تمدید دوره رهبری شی، اهمیت سیاسی ویژه‌ای دارد.

با این حال، پکن نگران آن است که ترامپ و پوتین در جریان نشست، با اظهارات یا توافق‌های غیرمنتظره، موقعیت شی را تحت‌تأثیر قرار دهند. چین تلاش خواهد کرد جزئیات نشست را به‌دقت مدیریت کند و از هرگونه اتفاقی که اعتبار سیاسی رئیس‌جمهور این کشور را خدشه‌دار کند، جلوگیری شود.

ملانی هارت، مدیر ارشد مرکز چین در شورای آتلانتیک معتقد است چین بیش از آنکه به دنبال توافق‌های ماهوی باشد، خواهان یک نمایش سیاسی کنترل‌شده است؛ نمایشی که توانایی شی در مدیریت روابط قدرت‌های بزرگ را به تصویر بکشد.

ترامپ؛ ایران، اوکراین و کنترل تسلیحات هسته‌ای

ترامپ احتمالاً از نشست شنژن برای طرح موضوع ایران نیز استفاده خواهد کرد. حتی بدون دستیابی به توافق، گفت‌وگوی ترامپ، شی و پوتین درباره ایران می‌تواند در تهران نگرانی‌هایی درباره روابط با مسکو و پکن ایجاد کند. چین نیز به دلایلی مانند بازگشایی تنگه هرمز و کاهش قیمت انرژی  ممکن است با بخشی از این گفت‌وگوها همراهی کند.

ترامپ همچنین ممکن است مذاکرات سه‌جانبه درباره کنترل تسلیحات هسته‌ای را مطرح کند. چین تاکنون از پیوستن به توافق‌های گسترده کنترل تسلیحات از جمله چارچوب‌های مشابه پیمان استارت جدید، خودداری کرده است. با این حال، طرح موضوع در قالب سه‌جانبه می‌تواند زمینه گفت‌وگوهای آینده را فراهم کند.

اوکراین نیز یکی از موضوعات احتمالی نشست خواهد بود. چین در این پرونده بیشتر به روسیه نزدیک است، اما ممکن است در آینده برای کمک به پیشبرد مذاکرات، از مسکو بخواهد مواضع خود درباره دونباس یا امنیت اروپا را تعدیل کند. در چنین شرایطی، پکن احتمالاً در مقابل هرگونه همکاری، خواستار امتیازاتی خواهد شد؛ به همین دلیل، حضور اروپا در مذاکرات احتمالی اهمیت دارد.

کنترل تسلیحات هسته‌ای؛ توافقی دور از دسترس

کاخ سفید اعلام کرده کاهش تسلیحات هسته‌ای جهان یکی از موضوعات نشست خواهد بود. ترامپ احتمالاً به دنبال ایجاد چارچوبی برای مذاکرات سه‌جانبه کنترل تسلیحات است، اما چین بارها تأکید کرده که پیوستن به چنین مذاکراتی در شرایط فعلی منصفانه یا واقع‌بینانه نیست. پکن با اشاره به تفاوت گسترده زرادخانه هسته‌ای خود با آمریکا و روسیه، از پذیرش محدودیت‌های مشابه خودداری می‌کند. با این حال، چین در حال گسترش سریع توان هسته‌ای خود است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ بیش از هزار کلاهک هسته‌ای در اختیار داشته باشد.

روسیه نیز احتمالاً خواستار مشارکت بریتانیا و فرانسه در هر چارچوب چندجانبه کنترل تسلیحات خواهد شد و ممکن است مذاکرات هسته‌ای را به امتیازات آمریکا در پرونده اوکراین مرتبط کند. در نتیجه، احتمال دستیابی به توافق الزام‌آور در شنژن بسیار پایین است و حتی توافق‌های محدود مانند اطلاع‌رسانی درباره آزمایش‌های موشکی یا تعهد مشترک به عدم انجام آزمایش‌های هسته‌ای نیز بعید به نظر می‌رسد.

اوکراین؛ نگرانی از تکرار یالتا

برای اوکراین، نشست شنژن یادآور نظم جهانی قدرت‌های بزرگ است؛ نظمی که در آن کشورهای قدرتمند ممکن است درباره سرنوشت کشورهای کوچک‌تر بدون مشارکت آنها تصمیم بگیرند. کی‌یف نگران است که بار دیگر به موضوع معامله میان واشنگتن، مسکو و پکن تبدیل شود.

پوتین به دنبال به‌رسمیت‌شناخته‌شدن روسیه به‌عنوان یک قدرت بزرگ و تثبیت حوزه نفوذ خود است. ترامپ نیز به توافق میان قدرت‌های بزرگ علاقه دارد، حتی اگر بهای آن امتیاز دادن به اوکراین باشد. در مقابل، چین از ادامه جنگ نیز منافع راهبردی دارد؛ زیرا این جنگ روسیه را وابسته‌تر به پکن، اروپا را فرسوده‌تر و توجه آمریکا را از منطقه هند و اقیانوس آرام منحرف می‌کند.

نگرانی اروپا و متحدان آسیایی آمریکا

اروپایی‌ها نگران آن هستند که توافق‌های احتمالی درباره اوکراین بدون مشارکت آنها شکل بگیرد. با وجود این، برخی دولت‌های اروپایی ممکن است از هرگونه توافق محدود در زمینه کنترل تسلیحات استقبال کنند؛ هرچند رفتار ترامپ و پوتین در نشست، نگرانی‌هایی درباره امنیت اروپا و بازگشت سیاست قدرت‌محور ایجاد کرده است.

در نهایت، نشست شنژن احتمالاً توافق‌های بزرگ و فوری به همراه نخواهد داشت، اما می‌تواند بر محاسبات قدرت‌های جهانی اثر بگذارد. مهم‌ترین پیامد آن شاید نه آنچه در بیانیه‌های رسمی اعلام می‌شود، بلکه آن چیزی باشد که در گفت‌وگوهای پشت درهای بسته درباره اوکراین، ایران، امنیت اروپا و آینده نظم جهانی شکل می‌گیرد.

ولادیمیر پوتین

ولادیمیر پوتین

ولادیمیر پوتین سیاستمدار روس و افسر پیشین کاگ‌ب است که از ۱۹۹۹ در رأس قدرت روسیه بوده و از ۲۰۱۲ دوباره رئیس‌جمهور است؛ حملهٔ روسیه به اوکراین در ۲۰۲۲ و پیمان مشارکت راهبردی جامع با ایران در ۲۰۲۵ از رویدادهای مهم دوران اوست.

همهٔ ۵۰۸ خبر ولادیمیر پوتین ←
دونالد ترامپ

دونالد ترامپ

دونالد ترامپ سیاستمدار و بازرگان آمریکایی و چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده است؛ خروج از برجام، دستور حمله به قاسم سلیمانی، بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران در ۱۴۰۴ و آغاز جنگ ۲۰۲۶ با ایران از تصمیم‌های مهم او دربارهٔ ایران است.

همهٔ ۳٬۳۱۶ خبر دونالد ترامپ ←

نظرات

نظرها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً از توهین، تهمت و لینک تبلیغاتی پرهیز کنید.

هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.