روایت تاریخ و هویت بومی گیلان در نشست نقد و بررسی «فرار ماردوش»
رشت- همزمان با سی و چهارمین دوره هفته کتاب، نشست نقد و بررسی رمان نوجوان «فرار ماردوش» با حضور نویسنده اثر، پژوهشگران و فعالان فرهنگی و ادبی در رشت برگزار شد.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست نقد و بررسی رمان نوجوان «فرار ماردوش» نوشته سمیه سلیمانی شیجانی صبح شنبه با حضور نویسنده اثر، محمد پرحلم پژوهشگر و فعال عرصه فرهنگ و هنر، سجاد کوچکنژاد مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان گیلان، جمعی از فعالان حوزه ترویج کتابخوانی، اعضای کارگاههای ادبی کانون و خانوادهها برگزار شد.
این نشست همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران و با هدف آشنایی نوجوانان با فرایند شکلگیری آثار ادبی، انتقال تجربه نویسندگان و ایجاد فرصت گفتوگوی مستقیم میان نوقلمان و فعالان عرصه ادبیات برگزار شد.
در این برنامه، ابعاد داستانی، تاریخی و فرهنگی رمان «فرار ماردوش» مورد نقد و بررسی قرار گرفت؛ اثری که با بهرهگیری از ظرفیتهای تاریخ معاصر و فرهنگ بومی گیلان، روایتی نوجوانمحور از روزگار پرالتهاب انقلاب اسلامی ارائه میکند.
نویسنده رمان «فرار ماردوش»؛ ادای دین به زادگاه در قالب داستان
سمیه سلیمانی شیجانی، نویسنده رمان «فرار ماردوش» در این نشست با ابراز خرسندی از حضور در جمع اعضای نوجوان کانون، این دیدار را فرصتی ارزشمند برای گفتوگو درباره دنیای نوجوانان و ظرفیتهای ادبیات داستانی دانست.
وی با اشاره به علاقه خود به نوشتن و مسیری که به فعالیت حرفهای در عرصه ادبیات منجر شد، اظهار کرد: خواندن و نوشتن از نعمتهای الهی است و انسان در جریان مطالعه و نویسندگی، جهانهای تازهای را تجربه و خلق میکند؛ از همین رو، نوشتن برای من پناهگاهی برای کشف دنیاهای جدید و بیان تجربههای درونی بوده است.
نویسنده «فرار ماردوش» با بیان اینکه فعالیت جدی خود در داستاننویسی را از سال ۱۳۹۸ و همزمان با دوران همهگیری کرونا آغاز کرده است، افزود: «فرار ماردوش» نخستین کتاب منتشرشده من است و در واقع ادای دینی به زادگاه و شهرم، بندرانزلی، محسوب میشود؛ شهری که تاریخ، فرهنگ، دریا و زندگی مردمان آن ظرفیتهای فراوانی برای روایت داستانی دارد.
سلیمانی شیجانی درباره شکلگیری ایده اصلی این کتاب گفت: روایت انقلاب اسلامی از زاویه دید یک نوجوان ۱۳ ساله، از تجربههای درونی و دغدغههای شخصی من سرچشمه گرفت. همچنین وجود خیابانی به نام شهیدان بایندر در بندرانزلی و ناآشنایی بخشی از مردم با پیشینه این شخصیتها، انگیزهای برای معرفی این چهرههای تاریخی در قالب داستان ایجاد کرد.
وی ادامه داد: خبر غرقشدن دو صیاد در دریای خزر و تأمل در دشواریهای زندگی صیادان نیز در تغییر طرح اولیه داستان و توجه بیشتر به زندگی و رنجهای این قشر تأثیرگذار بود.
این نویسنده گیلانی با اشاره به مشخصات کتاب بیان کرد: «فرار ماردوش» در ۲۰۲ صفحه و در سال ۱۴۰۱ از سوی شرکت چاپ و نشر بینالملل منتشر شده و داستان آن به حوادث سال ۱۳۵۷ در یکی از شهرهای گیلان و ماجرای دو نوجوان به نامهای علی و نرگس میپردازد.
سلیمانی شیجانی با تأکید بر ماهیت خلاقانه داستاننویسی و نقش شخصیتها در پیشبرد روایت تصریح کرد: طرح اولیه تا مرحلهای در اختیار نویسنده است، اما از جایی به بعد، شخصیتهای داستان مسیر روایت را شکل میدهند و نویسنده را با خود همراه میکنند.
وی همچنین با اشاره به استفاده از واژههای گیلکی در کنار زبان فارسی و تلاش برای بازتاب فرهنگ بومی در این اثر گفت: یکی از اهداف من معرفی بندرانزلی و ظرفیتهای فرهنگی و اقلیمی گیلان به مخاطبان سراسر کشور بود؛ از این رو تلاش کردم بدون نیاز به استفاده گسترده از پانوشت برای توضیح واژههای بومی، فضای فرهنگی و زیستی منطقه در متن داستان جریان داشته باشد.
نویسنده «فرار ماردوش» افزود: شرجی دریا، عطر باران، غذاهای محلی و ویژگیهای زندگی مردم این خطه باید بهگونهای در اثر احساس شود که مخاطب هنگام مطالعه با فضای گیلان ارتباط برقرار کند. معتقدم یک اثر ادبی زمانی میتواند در معرفی فرهنگ بومی موفق باشد که این فرهنگ به شکلی طبیعی در تار و پود روایت آن جای بگیرد.
وی درباره انتخاب عنوان کتاب نیز اظهار کرد: انتخاب نام برای یک اثر از دشوارترین مراحل نویسندگی است. برای نامگذاری این کتاب حدود ۲۵ عنوان را بررسی کردم و در نهایت با بهرهگیری از راهنمایی صاحبنظران، عنوان «فرار ماردوش» انتخاب شد.
سلیمانی شیجانی که آثاری همچون «بانگ آزادی»، «یلدای اردیبهشت» و «مثل نور» را در کارنامه خود دارد، با تأکید بر اهمیت پرداختن به دنیای نوجوانان در ادبیات داستانی، نوجوانی را دورهای سرشار از تجربه، آزمون و خطا دانست و گفت: انتخاب شخصیت نوجوان برای این داستان نیز با هدف توجه به ویژگیها، دغدغهها و تجربههای این دوره از زندگی صورت گرفته است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.