طاهری: شناخت صفات الهی با تدبر در آیات قرآن امکانپذیر است
گرگان- نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر تدبر در آیات قرآن، شناخت صفات و معارف الهی را از رهگذر فهم عمیق کلام وحی امکانپذیر دانست.

به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله سیدمحسن طاهری ظهر شنبه در ادامه جلسات تفسیر سوره مبارکه حمد، با اشاره به مباحث مطرحشده در جلسه گذشته درباره عبارت «بسمالله الرحمن الرحیم» اظهار کرد: در مباحث پیشین بیشتر به نکات ادبی، متعلق عبارت بسمالله و فضیلت آن پرداخته شد و در این جلسه تلاش میکنیم وارد مفاهیم و معانی این آیه شریفه شویم.
آغاز قرائت قرآن با نام خداوند
وی با اشاره به اینکه عبارت بسمالله الرحمن الرحیم در ابتدای سخن و کارهای مهم مورد توجه قرار میگیرد، افزود: در عبارت بسمالله، فعل «ابتدأ» به معنای آغاز کردن در تقدیر گرفته شده است؛ بنابراین مفهوم آن این است که قرائت سوره را با نام خداوند رحمان و رحیم آغاز میکنم.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: از آنجا که بسمالله الرحمن الرحیم جزئی از سورههای قرآن است، کسی که قصد قرائت کامل یک سوره را دارد باید این عبارت را نیز در ابتدای آن بخواند.
طاهری با اشاره به جایگاه بسمالله در نماز نیز اظهار کرد: در نمازهای واجب، قرائت کامل سوره حمد ضرورت دارد و از آنجا که بسمالله بخشی از این سوره است، باید در ابتدای آن خوانده شود. همچنین در مواردی که پس از حمد، قرائت یک سوره کامل واجب یا وارد شده باشد، آن سوره نیز با بسمالله آغاز میشود.
اسم؛ نشانهای برای معرفی مسما
وی در ادامه به تشریح معنای واژه اسم پرداخت و گفت: اسم در حقیقت یک علامت و نشانه است که مفهوم یا موجودی را به ذهن مخاطب منتقل میکند. علامت بهتنهایی موضوعیت ندارد، بلکه وسیلهای برای معرفی چیزی است که به آن اشاره میکند.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه الفاظ نیز نقش نشانه و علامت را دارند، افزود: هنگامی که از یک شخص یا موضوع سخن میگوییم، واژههایی که به کار میبریم مفاهیمی را به ذهن مخاطب منتقل میکنند؛ بنابراین اسم نیز لفظی است که بر مسمای خود دلالت دارد.
طاهری با اشاره به اقسام نامها در ادبیات عرب خاطرنشان کرد: اسمها میتوانند در قالبهای مختلفی مانند عَلَم، کنیه و لقب به کار بروند؛ برای نمونه، جعفر نام امام صادق(ع)، اباعبدالله کنیه و صادق لقب آن حضرت است. هرکدام از این واژهها به نوعی معرف شخصیت مورد نظر هستند.
الله؛ نام اختصاصی ذات اقدس الهی
وی با اشاره به جایگاه واژه الله در عبارت بسمالله الرحمن الرحیم اظهار کرد: الله اسم خاص ذات اقدس الهی و در واقع عَلُم برای وی است و برای هیچ موجود دیگری به این معنا به کار نمیرود.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به ریشه واژه الله گفت: این واژه را عمدتاً برگرفته از کلمه «اله» به معنای معبود میدانند و در عبارت «لا اله الا الله» نیز بر این حقیقت تأکید میشود که هیچ معبودی جز خداوند وجود ندارد.
طاهری ادامه داد: الله نام ذاتی است که واجبالوجود و جامع همه صفات کمال است. واجبالوجود به معنای موجودی است که هستی وی وابسته به موجود دیگری نیست و مستجمع جمیع صفات کمال بودن نیز به این معناست که همه ویژگیهای کمالی در ذات اقدس الهی وجود دارد.
وی با اشاره به دیدگاه علامه طباطبایی درباره این موضوع افزود: هنگامی که برای معرفی خداوند از این نام استفاده میکنیم، در واقع میخواهیم آن ذات مقدسی را معرفی کنیم که دارای همه صفات کمال است؛ چراکه خداوند با چشم ظاهری قابل مشاهده نیست و برای شناخت وی باید از صفات و ویژگیهایش سخن گفت.
رحمت الهی به معنای عطا و رفع نیاز مخلوقات است
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح معنای واژههای رحمان و رحیم پرداخت و گفت: هر دو واژه از ریشه رحمت گرفته شدهاند که در زبان فارسی میتوان آن را به مهر و مهربانی نزدیک دانست.
طاهری با توضیح مفهوم رحمت در میان انسانها اظهار کرد: هنگامی که انسان با موجودی روبهرو میشود که دارای ضعف، نقص یا نیازی است و امکان برطرف کردن آن نیاز را دارد، نوعی تأثر و حالت درونی در قلب وی ایجاد میشود که زمینهساز توجه و کمک به آن موجود خواهد بود.
وی با اشاره به نمونه رفتار مادر در برابر فرزند خردسال خود افزود: هنگامی که کودکی گرسنه است و گریه میکند، مادر با مشاهده وضعیت فرزندش تحت تأثیر قرار میگیرد و برای رفع نیاز وی اقدام میکند. این حالت درونی و تأثر قلبی که به دنبال آن اقدام برای کمک شکل میگیرد، از مصادیق رحمت در میان انسانهاست.
تفاوت رحمت خداوند با رحمت انسان
طاهری با تأکید بر تفاوت مفهوم رحمت درباره انسان و خداوند اظهار کرد: ذات اقدس الهی در معرض تغییرات و عوارض قرار نمیگیرد؛ بنابراین نمیتوان رحمت خداوند را به معنای تأثر قلبی و ایجاد حالت جدید در ذات وی دانست.
وی ادامه داد: رحمت در مورد خداوند متعال به این معناست که پروردگار با توجه به شرایط و استعدادهای تکوینی مخلوقات، به آنها توجه میکند و نیازها، ضعفها و کاستیهای آنان را برطرف میسازد.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: بنابراین هنگامی که از رحمت خداوند سخن میگوییم، منظور عطا و بخشش الهی است؛ یعنی خداوند متناسب با شرایط و نیازهای مخلوقات به آنان عنایت میکند و آنچه را برای رفع نیازشان لازم است، در اختیارشان قرار میدهد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.