شهرام ناظری
دربارهٔ شهرام ناظری
شهرام ناظری (زادهٔ ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه) خواننده و موسیقیدان ایرانیِ کُرد و از چهرههای شناختهشدهٔ آواز اصیل ایرانی است. او آواز دستگاهی ایرانی، موسیقی کُردی و موسیقی عرفانی را اجرا میکند و بهویژه بهسبب توجه گسترده به اشعار مولوی و کوشش برای احیای شاهنامهخوانی شناخته میشود. ناظری سهتار نیز مینوازد و از او با لقب «شوالیهٔ آواز ایران» یاد میشود.
کودکی و آموزش
ناظری در خانوادهای آشنا با شعر و موسیقی در کرمانشاه به دنیا آمد و نخستین آموزههای آواز را از مادر و پدرش گرفت. او در کودکی نخستین برنامهٔ خود را در رادیو کرمانشاه اجرا کرد و در یازدهسالگی در تلویزیون ملی ایران آواز خواند. ناظری در سال ۱۳۴۵ برای بهرهگیری از استادانی چون عبدالله دوامی، نورعلی برومند، عبدالعلی وزیری و محمود کریمی به تهران رفت و سهتار را نزد احمد عبادی و جلال ذوالفنون آموخت.
از کانون چاووش تا «گل صدبرگ»
ناظری در سال ۱۳۵۴ به رادیو و تلویزیون ملی ایران پیوست و نخستین برنامهاش را با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی اجرا کرد و سپس با گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان همکاری کرد. او از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ در چند آلبوم از مجموعهٔ «چاووش» خواند که برخی از آنها آلبومهای مشترکی با محمدرضا شجریان بود. تصنیف «ایران ای سرای امید» ساختهٔ محمدرضا لطفی بر شعری از هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه)، که هم شجریان و هم ناظری آن را خواندهاند، از آثار پرآوازهٔ این دوره است.
ناظری در دههٔ ۱۳۶۰ بهطور ویژه به اجرای اشعار مولوی روی آورد. آلبوم «گل صدبرگ» با همراهی جلال ذوالفنون، که تصنیف «اندک اندک» را در بر دارد، از پرفروشترین آلبومهای موسیقی کلاسیک ایرانی به شمار میرود. «آتشی در نیستان»، «شورانگیز» با حسین علیزاده، «یادگار دوست» و «لاله بهار» با گروه عارف از دیگر آثار این دورهاند. همکاری او با پسرعمویش کیخسرو پورناظری و گروه تنبور شمس نیز به آثاری مانند «مهتابرو» انجامید.
تجربههای تازه و شاهنامهخوانی
ناظری در اواخر دههٔ ۱۳۷۰ با آلبومهایی مانند «ساز نو آواز نو» و «سفر به دیگر سو» با گروه دستان و کیهان کلهر مسیر تازهای در کارنامهٔ خود گشود. او از دههٔ ۱۳۸۰ به پژوهش در شیوهٔ اجرای شاهنامهٔ فردوسی پرداخت و آثاری چون «آواز اساطیر»، «لولیان» و «مولویه» را منتشر کرد؛ در برخی از این پروژهها پسرش حافظ ناظری، آهنگساز، همراه او بوده است. ناظری در سال ۱۳۹۰ آلبوم «امیرکبیر» را با آهنگسازی پژمان طاهری منتشر کرد. او در کنسرتهای خیریه، از جمله برای یاری به آسیبدیدگان زمینلرزهٔ بم در تهران و تالار رویال آلبرت هال لندن، نیز خوانده است.
جوایز و افتخارات
ناظری در مهر ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) نشان فرهنگی شوالیه را از دولت فرانسه دریافت کرد و در همان سال انجمن آسیا (Asia Society) از او با جایزهٔ میراث فرهنگی تقدیر کرد. روزنامهٔ نیویورک تایمز او را «بلبل ایرانی» و کریستین ساینس مانیتور او را «پاواروتی ایران» نامیدهاند. او افزون بر اجرا در ایران، در صحنههای بینالمللی مانند جشنوارهٔ آوینیون، تئاتر دو لا ویل پاریس و جشنوارهٔ تابستانی توکیو نیز برنامه اجرا کرده است و بیش از چهل اثر ضبطشده در کارنامه دارد.
اخبار شهرام ناظری
خط زمان
- ۱۳۲۸
تولد
در ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه به دنیا آمد.
- ۱۳۴۵
عزیمت به تهران
برای آموختن آواز نزد استادانی چون عبدالله دوامی و نورعلی برومند به تهران رفت.
- ۱۳۵۴
پیوستن به رادیو و تلویزیون ملی
نخستین برنامهاش را با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی اجرا کرد.
- ۱۳۵۷
همکاری با کانون چاووش
آغاز خوانندگی در مجموعهٔ آلبومهای «چاووش»، از جمله در کنار محمدرضا شجریان.
- ۱۳۷۷
«سفر به دیگر سو»
آلبومی با گروه دستان و نوازندگی کیهان کلهر که مسیر تازهای در کارنامهٔ او بود.
- ۱۳۸۶
نشان فرهنگی شوالیهٔ فرانسه
در مراسمی در پاریس نشان فرهنگی شوالیه را از دولت فرانسه دریافت کرد.
- ۱۳۹۰
آلبوم «امیرکبیر»
آلبومی با آهنگسازی پژمان طاهری که بیشتر بر شعر نو استوار بود.
چهرههای مرتبط
پرسشهای متداول دربارهٔ شهرام ناظری
شهرام ناظری متولد کجاست؟
شهرام ناظری در ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه در خانوادهای کُرد و آشنا با موسیقی به دنیا آمد.
معروفترین آلبوم شهرام ناظری کدام است؟
آلبوم «گل صدبرگ» با همراهی جلال ذوالفنون، که تصنیف «اندک اندک» بر شعر مولوی را در بر دارد، شناختهشدهترین اثر او و از پرفروشترین آلبومهای موسیقی کلاسیک ایرانی است.
نسبت شهرام ناظری و حافظ ناظری چیست؟
حافظ ناظری، آهنگساز و نوازنده، پسر شهرام ناظری است و در چند پروژه با پدرش همکاری کرده است.
آیا شهرام ناظری با محمدرضا شجریان همکاری داشته است؟
بله؛ نخستین آلبومهای ناظری در اواخر دههٔ ۱۳۵۰ در مجموعهٔ «چاووش» منتشر شد که برخی از آنها آلبومهای مشترک با محمدرضا شجریان بود.