کودک؛ دنیایی که باید آن را فهمید

به گزارش پايگاه خبری تحليلی قم فردا علی محبی روانشاس در یادداشتی نوشت: کودک فقط با کلمات ما تربیت نمی‌شود؛ او رفتار ما را می‌بیند، لحن صحبت کردنمان را می‌شنود و حتی واکنش‌های ما در شرایط مختلف را یاد می‌گیرد. به همین دلیل، والدین باید بدانند که فرزندشان بیش از آنکه به گفته‌های آنان توجه کند، از عملکرد آنها الگوبرداری می‌کند.

یکی از نیازهای اساسی کودکان، احساس امنیت روانی است. کودکی که بداند در خانه شنیده می‌شود، مورد احترام قرار می‌گیرد و در صورت اشتباه همچنان دوست داشته خواهد شد، اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا می‌کند. در مقابل، سرزنش مداوم، مقایسه با دیگران، تحقیر و تهدید می‌تواند به مرور احساس ارزشمندی کودک را کاهش دهد و زمینه‌ساز اضطراب، ترس و گوشه‌گیری او شود.

والدین باید به احساسات کودک نیز توجه کنند. گاهی کودک عصبانی، پرخاشگر یا لجباز نیست؛ بلکه ممکن است خسته، نگران، ترسیده یا نیازمند توجه باشد. پیش از آنکه رفتار کودک را قضاوت کنیم، بهتر است از خود بپرسیم پشت این رفتار چه احساسی وجود دارد. شنیدن جمله ساده‌ای مانند «می‌فهمم ناراحتی» می‌تواند برای کودک بسیار آرامش‌بخش باشد.

بازی نیز زبان طبیعی کودک است. کودکان بسیاری از احساسات و نگرانی‌های خود را در بازی نشان می‌دهند. بنابراین والدین نباید بازی را صرفاً سرگرمی بدانند. چند دقیقه بازی کردن با کودک، بدون تلفن همراه و بدون حواس‌پرتی، می‌تواند تأثیر زیادی بر رابطه عاطفی میان والد و فرزند داشته باشد.

همچنین نباید از کودکان انتظار داشت مانند بزرگسالان فکر کنند. مغز و مهارت‌های شناختی کودک هنوز در حال رشد است و طبیعی است که گاهی تصمیم‌های عجولانه بگیرد، اشتباه کند یا نتواند احساسات خود را کنترل کند. وظیفه والدین این نیست که کودک را از هر اشتباهی دور کنند، بلکه باید به او کمک کنند از اشتباهات خود یاد بگیرد.

در نهایت باید به یاد داشته باشیم که دوران کودکی تکرارشدنی نیست. ممکن است اسباب‌بازی، لباس یا امکانات بیشتری برای فرزندمان فراهم کنیم، اما هیچ‌کدام جایگزین محبت، گفت‌وگو، توجه و زمانی که با او می‌گذرانیم نمی‌شود.

کودک امروز، بزرگسال فرداست؛ نوع برخورد ما با او می‌تواند در شکل‌گیری انسانی بااعتمادبه‌نفس، مسئولیت‌پذیر و سالم نقش مهمی داشته باشد. بنابراین به جای اینکه فقط از کودک بخواهیم «خوب باشد»، بهتر است خودمان محیطی فراهم کنیم که در آن فرصت رشد، تجربه، اشتباه کردن و دوباره تلاش کردن را داشته باشد.