آرزوی ما برای شهرهای ایران، تحقق شهر شناختی است

به گزارش خبرگزاری ایمنا، حسین افشین امروز _پنجشنبه بیست‌وسوم مهر_ در نشست «تحول مفاهیم شهری و مسیر حرکت به سوی شهرهای دانش‌بنیان، هوشمند و شناختی» اظهار کرد: هم‌زمان با بیستمین سال تأسیس معاونت علمی و فناوری، پارادایم جدیدی در حکمرانی علم و فناوری کشور پیاده‌سازی کردیم. این سیاست از آغاز فعالیت دولت چهاردهم در دستور کار قرار گرفت و مقرر شد نتایج آن در دو سالگی این رویکرد اعلام شود تا مسیر پیش‌رو برای همه روشن باشد.

وی افزود: در این مسیر، مفاهیم مختلفی را با نگاه به گذشته و آینده بررسی کردیم و با احصای مدل‌های موفق جهانی، تلاش کردیم رویکرد تازه‌ای برای توسعه علم و فناوری کشور شکل دهیم.

پیوستگی زنجیره علم تا محصول؛ حلقه مفقوده توسعه فناوری

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز و پارک‌های فناوری در کشور گفت: با وجود اقدامات انجام‌شده، به نظر می‌رسد حلقه‌ای در این فرایند مفقود است و آن، پراکندگی ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها است؛ به‌گونه‌ای که مجموعه‌ای از قابلیت‌های ارزشمند در کنار یکدیگر قرار دارند، اما در مجموع به قدرتی یکپارچه تبدیل نمی‌شوند.

افشین ادامه داد: دانشگاه‌های توانمند، نیروی انسانی متخصص، شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع خوبی در کشور داریم، اما ارتباط مؤثر میان آن‌ها به اندازه کافی شکل نگرفته است. برای تکمیل این زنجیره، باید فرایند تبدیل ایده به محصول به‌صورت پیوسته دنبال شود.

وی با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری مفهوم «قدرت‌بنیان» بیان کرد: هدف این است که ظرفیت‌های علمی و فناورانه به ارزش اقتصادی تبدیل شوند و شرکت‌هایی داشته باشیم که بتوانند فناوری را به نوآوری و قابلیت تبدیل کنند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور افزود: محصول فناورانه به‌تنهایی کافی نیست، بلکه باید به ارزش افزوده منجر شود. نوآوری زمانی اثرگذار خواهد بود که به قابلیت تبدیل شود و توانمندی‌ها به‌صورت مستمر ارتقا پیدا کنند.

شرکت‌های دانش‌بنیان باید در زندگی شهری اثرگذار باشند

افشین با اشاره به نقش شهرها در مسیر تحول فناوری تصریح کرد: محیط فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، از جمله شهرها، باید تغییر کند و این شرکت‌ها در زندگی شهری اثرگذار باشند؛ به‌گونه‌ای که شهروندان نیز آثار این تأثیرگذاری را به‌طور ملموس احساس کنند.

وی با طرح این پرسش که شهر پیشرفته چه ویژگی‌هایی دارد، گفت: شهر پیشرفته شهری است که بتواند بیاموزد، پیش‌بینی کند و تصمیم‌های بهتری بگیرد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به دسته‌بندی شهرها در قالب شهرهای سنتی، دیجیتال، هوشمند، دانش‌بنیان، خلاق و نوآور و شناختی اظهار کرد: اگر شهرها هوشمند نشوند و مسیر پیشرفت را طی نکنند، زمینه لازم برای رشد آن‌ها فراهم نخواهد شد. البته هدف، صرفاً نام‌گذاری شهرها نیست، بلکه باید مسیر تحول و آمادگی شهرها برای ورود به مراحل پیشرفته‌تر فراهم شود.

شهر شناختی؛ الگوی مطلوب برای آینده شهرهای ایران

افشین با اشاره به استانداردهای بین‌المللی ارزیابی شهرهای هوشمند، از جمله استانداردهای سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO)، اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU)، مؤسسه توسعه مدیریت (IMD) و اتحادیه اروپا (EU) خاطرنشان کرد: شهرهای آینده باید موضوعاتی همچون انرژی پاک، بهره‌وری صنعتی، تاب‌آوری در بحران‌ها، کاهش انتشار آلاینده‌ها، دسترسی برابر به امکانات، سلامت و ایمنی، عدالت قضایی و مشارکت شهروندی را دنبال کنند.

وی «شهر شناختی» را بالغ‌ترین سطح در تقسیم‌بندی انواع شهرها دانست و افزود: در این الگو، شهر به سامانه‌ای یادگیرنده و پیش‌بین تبدیل می‌شود که توانایی یادگیری، پیش‌بینی، اصلاح و تصمیم‌گیری بهتر را دارد. تحقق شهر شناختی، آرزوی ما برای شهرهای ایران است.

۱۰ محور برای ارزیابی شهرهای آینده

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر چندبعدی بودن شهرهای آینده گفت: ارزیابی این شهرها بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌ها انجام می‌شود که در آن، ابعاد مختلف فناوری، اقتصاد، محیط زیست و کیفیت زندگی مورد توجه قرار می‌گیرد.

افشین ۱۰ محور اصلی ارزیابی شهرهای آینده را شامل نوآوری و خلاقیت، اکوسیستم فناوری، اقتصاد دانش‌بنیان، سرمایه انسانی و مهارت دیجیتال، زیرساخت دیجیتال و اتصال‌پذیری، حکمرانی هوشمند و مشارکتی، کیفیت زندگی شهری، پایداری محیط زیست، انرژی هوشمند و تجدیدپذیر، شناخت شهری و فناوری‌های نوظهور و همچنین امنیت سایبری و تاب‌آوری برشمرد.

وی در پایان تأکید کرد: تحول شهرها بیش از آنکه به فناوری نیاز داشته باشد، به تحول نگرش و تغییر نگاه مدیران شهری وابسته است. به نظر می‌رسد بیشتر شهرهای ایران همچنان در سطح شهرهای سنتی یا دیجیتال قرار دارند و حرکت به سمت مراحل پیشرفته‌تر، نیازمند تغییر رویکرد در مدیریت شهری است.