سورگوم و کینوا جایگزین محصولات پر آب‌بر می‌شوند

 مجید ملاعلیپور در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی  پايگاه خبری تحليلی قم فردا، اظهار کرد: بحران آب یکی از جدی‌ترین چالش‌های پیش روی بخش کشاورزی است و ادامه روند فعلی بدون اصلاح الگوی کشت و روش‌های آبیاری می‌تواند تولید و امنیت غذایی را با تهدیدهای جدی مواجه کند.

وی افزود: آب قابل‌برنامه‌ریزی در استان پاسخگوی سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی استان نیست؛ بنابراین افزایش بهره‌وری و تولید بیشتر با مصرف آب کمتر باید در اولویت قرار گیرد.

دبیر ستاد اجرایی الگوی کشت استان قم ادامه داد: یکی از محورهای مهم برنامه الگوی کشت، کاهش سطح زیر کشت محصولات پر آب‌بر و حرکت به سمت محصولاتی است که با شرایط اقلیمی و منابع آبی استان سازگاری بیشتری دارند.

علیپور گفت: یونجه از جمله محصولات علوفه‌ای با نیاز آبی بالاست و باید با برنامه‌ریزی مناسب، گونه‌های کم آب‌بر جایگزین آن شوند. همچنین سورگوم می‌تواند گزینه مناسبی برای جایگزینی ذرت علوفه‌ای باشد، چرا که نیاز آبی کمتری دارد.

وی افزود: کینوا نیز به دلیل تحمل نسبتاً مناسب در برابر خشکی و شوری، ظرفیت توسعه در مناطقی را دارد که منابع آب آنها شور یا لب‌شور است و می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های الگوی کشت متناسب با شرایط استان موردتوجه قرار گیرد.

آبیاری سنتی؛ یکی از عوامل هدررفت آب

دبیر ستاد اجرایی الگوی کشت استان قم با اشاره به سهم بالای بخش کشاورزی از مصرف آب گفت: بیش از ۸۵ درصد آب مصرفی کشور در بخش کشاورزی استفاده می‌شود و بخشی از این منابع در روش‌های سنتی آبیاری به دلیل نفوذ عمقی و توزیع نامناسب آب، عملاً در اختیار ریشه گیاه قرار نمی‌گیرد.

علیپور افزود: برای نمونه، ریشه گندم عمدتاً در عمق ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متری خاک توسعه پیدا می‌کند، اما در روش‌های سنتی ممکن است آب تا عمق حدود ۷۰ سانتی‌متری خاک نفوذ کند؛ در نتیجه‌بخشی از آب مصرفی خارج از محدوده مؤثر ریشه قرار گرفته و بهره‌وری کاهش می‌یابد.

وی استفاده از سامانه‌های آبیاری هوشمند را یکی از راهکارهای مؤثر برای حل این مشکل دانست و گفت: این سامانه‌ها با استفاده از اطلاعات رطوبت خاک و داده‌های هواشناسی، زمان و میزان آبیاری را متناسب با نیاز واقعی گیاه تنظیم می‌کنند.

سه راهکار برای مقابله با خشکسالی

دبیر ستاد اجرایی الگوی کشت استان قم همچنین سه راهکار اصلی برای کاهش آثار خشکسالی بر تولیدات کشاورزی را تشریح کرد و گفت: نخستین راهکار، استفاده از ارقام مقاوم به خشکی است که می‌تواند عملکرد محصولات را در شرایط کم‌آبی حفظ کند.

وی افزود: در این زمینه، ارقام متحمل به خشکی گندم و جو به بهره‌برداران معرفی شده و توسعه استفاده از این ارقام می‌تواند به افزایش بهره‌وری آب کمک کند.

علیپور تغذیه مناسب گیاه را دومین راهکار عنوان کرد و گفت: استفاده صحیح از عناصر غذایی از جمله پتاسیم و برخی ترکیبات مؤثر در افزایش تحمل گیاه نسبت به تنش‌های محیطی می‌تواند مقاومت محصولات را در برابر خشکی افزایش دهد.

وی اصلاح روش‌های آبیاری را سومین راهکار دانست و اظهار کرد: توسعه آبیاری هوشمند، کم آبیاری کنترل‌شده، استفاده از حسگرهای رطوبتی و بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی می‌تواند مدیریت مصرف آب را دقیق‌تر کند.

وی با تأکید بر ضرورت بازچرخانی آب گفت: استفاده اصولی از پساب‌های تصفیه‌شده می‌تواند بخشی از نیاز آبی بخش کشاورزی را تأمین و فشار بر منابع آب موجود را کاهش دهد، البته این اقدام باید با رعایت کامل الزامات فنی و بهداشتی انجام شود.

وی همچنین خاطرنشان کرد: کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، تشدید خشکسالی، فرونشست زمین و افزایش تنش آبی، ضرورت تغییر در شیوه تولید را بیش از گذشته نشان می‌دهد و بدون اصلاح الگوی کشت، بهبود روش‌های آبیاری و استفاده از فناوری‌های نوین، آینده کشاورزی و امنیت غذایی با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

انتهای خبر/170