نقش پدافند غیر عامل در بخش کشاورزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه، برای عملیاتی‌سازی آن، باید روی چند محور اصلی و به هم پیوسته تمرکز کرد:

 ۱. پدافند زیستی و مدیریت سلامت گیاهی و دامی

بخش کشاورزی همواره در معرض تهدید آفات، بیماری‌ها و حملات بیوتروریستی است. اقدامات عملیاتی شامل:

· شبکه پایش و هشدار سریع: رصد مستمر آفات و بیماری‌های گیاهی و دامی برای تشخیص زودهنگام عوامل مهاجم.

· مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و قرنطینه: مبارزه علمی با بیماری‌ها و علف‌های هرز، و کنترل ورود و خروج محصولات و نهاده‌ها از مبادی قرنطینه‌ای.

· تیم‌های واکنش سریع زیستی: تشکیل تیم‌های تخصصی در سه حوزه «دام، طیور و آبزیان»، «نباتات و باغات» و «ذخیره‌سازی» برای واکنش فوری به تهدیدات زیستی.

 ۲. تاب‌آوری تولید در برابر تهدیدات اقلیمی و منابع پایه

با توجه به وابستگی شدید کشاورزی به اقلیم، باید تولید را در برابر خشکسالی، سیل و سرمازدگی مقاوم کرد:

· توسعه ارقام مقاوم: استفاده از بذور اصلاح‌شده و سازگار با تنش‌های آبی و دمایی (مانند ارقام مقاوم به سرما یا کم‌آب‌بر).

· حفاظت از منابع آب و خاک: اجرای طرح‌های آبخیزداری، حفاظت از سد‌ها و شبکه‌های آبرسانی، و پیشگیری از فرسایش خاک برای کاهش خسارات طبیعی.

۳. ذخیره‌سازی و زنجیره تأمین پایدار

یکی از مهم‌ترین مصادیق پدافند غیرعامل، تضمین دسترسی به غذا در شرایط بحرانی است:

· توسعه زیرساخت‌های سردخانه‌ای و انباری: ایجاد و تجهیز سردخانه‌ها و انبار‌های استاندارد برای محصولات فسادپذیر و کالا‌های اساسی.

· حفاظت فیزیکی از ذخایر استراتژیک: تأمین نیروی حفاظتی و امنیت انبار‌های ذخیره کالا‌های اساسی و مراکز حساس مانند بانک‌های ژن.

· تأمین به‌موقع نهاده‌ها: برنامه‌ریزی برای تأمین به‌هنگام بذر، کود و سموم مورد نیاز کشاورزان.

 ۴. حفاظت از ذخایر ژنتیکی به عنوان «سپر زیستی»

بانک‌های ژن گیاهی و دامی، پشتوانه اصلاح نژاد و بازسازی تولید پس از بحران هستند:

· تقویت حفاظت فیزیکی و دیجیتال: صیانت از بانک‌های ژن در برابر تهدیدات فیزیکی و سایبری.

· تدوین نقشه ملی پدافند غیرعامل کشاورزی: با در نظر گرفتن تهدیدات اقلیمی و ژئوپلیتیکی برای حفاظت از این منابع.

 ۵. امنیت سایبری و زیرساخت‌های فناورانه

کشاورزی هوشمند و زیرساخت‌های دیجیتال نیز هدف حملات سایبری قرار می‌گیرند:

· صیانت از زیرساخت‌های الکترونیکی: ارتقای امنیت سرورها، سامانه‌های اطلاعاتی و داده‌های بخش کشاورزی.

· تأمین برق اضطراری: استفاده از ژنراتور‌های ویژه برای تداوم فعالیت‌های حیاتی (مانند سردخانه‌ها و سامانه‌های آبیاری) در شرایط قطع برق.

 ۶. ساختاردهی، آموزش و رزمایش

بدون آمادگی نیروی انسانی و ساختار اجرایی، سایر اقدامات بی‌اثر می‌شوند:

· فعالیت کارگروه تخصصی کشاورزی و امنیت غذایی: این کارگروه‌ها در سازمان جهاد کشاورزی استان‌ها مسئول شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و برنامه‌ریزی هستند.

· آموزش مستمر: برگزاری دوره‌های تخصصی برای کارشناسان و کشاورزان در زمینه شناسایی آفات، بیماری‌ها، مدیریت بحران و اصول پدافند زیستی.

· رزمایش‌های سالانه: اجرای رزمایش‌های منظم (برای مثال، ۶ رزمایش در سال در برخی استان‌ها) برای سنجش آمادگی و اصلاح نقاط ضعف.

در عمل، این اقدامات در کنار هم یک سامانه دفاعی غیرنظامی را شکل می‌دهند که هدفش نه فقط مقاومت در برابر بحران، بلکه تداوم تولید و حفظ آرامش روانی جامعه از طریق تضمین دسترسی به غذای کافی و سالم است. تضمین دسترسی به غذای کافی و سالم است.