امامی رئوف : صنعت نساجی زیر فشار مواد اولیه، انرژی و افت تقاضا
سید شجاع‌الدین امامی‌رئوف، دبیر انجمن صنایع نساجی ایران، درباره وضعیت صنعت نساجی در شرایط پس از جنگ، مشکلات تأمین مواد اولیه، نقدینگی، انرژی، صادرات و وضعیت
سید شجاع‌الدین امامی‌رئوف، دبیر انجمن صنایع نساجی ایران، درباره وضعیت صنعت نساجی در شرایط پس از جنگ، مشکلات تأمین مواد اولیه، نقدینگی، انرژی، صادرات و وضعیت زنجیره تولید توضیح داد.
شرایط امروز صنعت نساجی
بسم الله الرحمن الرحیم. در ارتباط با وضعیت صنعت نساجی در دوران در واقع پسا جنگ رمضان پرسیدیم، اون چیزی که در واقع امروز باهاش مواجه هستیم شاید یکی از پیچیده‌ترین شرایطی باشه که ما توی سال‌های اخیر باهاش مواجه شدیم، از نظر در واقع عدم پیش‌بینی‌پذیری شرایط.
و متاسفانه ما در بخش‌های مختلفی دچار مشکلاتی شدیم؛ از جمله در بخش تولید، تامین مواد اولیه‌مون و مجموعه در واقع تخصیص ارزهایی که در ارتباط با تامین مواد اولیه صورت می‌گیره.
خود تامین مواد اولیه با آسیب‌هایی که در واقع ما در جنگ رمضان توی بحث پتروشیمی‌ها و زیرساخت‌ها داشتیم، تقریبا تامین چیپس پلی‌استر به نسبت به سال گذشته بخواهیم نگاه کنیم، تقریبا بسیار کمتر شده و این مشکلاتی رو برای ما توی زنجیره صنعت نساجی ایجاد کرده.
ناترازی‌های انرژی که ما سال گذشته هم باهاش دست و پنجه نرم می‌کردیم، امسال به دلیل مشکلات متاثر از شرایط جنگی بسیار پیچیده‌تر و سخت‌تر شده.
و مجموعه در واقع اون عواملی که ما برای بهش نگاه می‌کنیم، مجموعه مشکلات تامین مالی، مشکلات نقدینگی واحدها و در واقع خود این کاهش ارزش پول ملی ما در سال گذشته، مجموعاً شرایط بسیار سختی را برای تولید ایجاد کرده.
افت فروش و تغییر اولویت‌های خانوار
از یه طرف دیگه ما تو بخش فروش هم با مشکلاتی مواجه شدیم. تاثیرات جنگ، هم جنگ ۱۲ روزه، هم جنگ رمضان و هم سیاست‌های تعدیل اقتصادی دولت در زمینه تک‌نرخی شدن نرخ ارز، افت شدید ارزش پول ملی کشور، مجموعه در واقع شرایط پیچیده اقتصادی که برای جامعه ما ایجاد کرده باعث شده که در واقع اولویت‌ها در سبد خرید خانوار تغییر کرده.
شاید به هر حال برای صنعتی مثل صنعت نساجی و پوشاک که خیلی ذوق به خرید بسته به خوب جامعه داره، توی این شرایطی که در ماه‌های گذشته ما پشت سر گذاشتیم با افت شدید مواجه بوده و طبیعتا این مشکل فروش ما در بازار، به مشکل مجموعه مشکلات تولید اگر اضافه کنیم، به هر حال طبیعیه که شرایط، شرایط سختیه.
البته این موضوع قابل پیش‌بینی بوده و ما خود ما هم در شاید هفته‌های ابتدایی جنگ، در اواخر اسفند دیگه برآورد کلی‌مون بر این بود که در واقع با شرایط بسیار سختی مواجه خواهیم بود.
و مجموعه در واقع جلساتی که با اعضای انجمن داشتیم، حالا تو کارگروه‌های مختلف، نگاهمون این بود که باید برای شرایط سختی آماده بشیم.
هرچند که به هر حال همیشه ما توی سال‌های اخیر این شرایط سخت رو به انحای مختلف تجربه کردیم و یه تاب‌آوری نسبی توی صنعت و تولید کشورمون وجود داره، اما به هر حال این شرایطی که امروز مواجه هستیم طبیعتاً شرایط جدیدی هست و باید برای این شرایط آماده باشیم.
نیاز به همگرایی در زنجیره صنعت
خب طبیعتاً حالا با مجموعه این اتفاقاتی که افتاده نیاز به یک همگرایی بیشتر بین واحدهای تولیدی در زنجیره صنعت داریم. اینه که بتونیم با تعامل با همدیگه از این شرایط سخت گذر کنیم.
شاید یکی از بحث‌هایی که خیلی توی این ایام جنگ باهاش مواجه بودیم پذیرش این واقعیتی که به هر حال شرایط امروز جامعه ما شرایط دشواری هست، شرایط قابل پیش‌بینی و پیش‌بینی‌ناپذیری هست و مجموع عدم قطعیت‌هایی که امروز باهاش مواجه هستیم شاید تصویر خیلی مه‌آلودی رو از آینده صنعت ما حداقل در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به ما می‌ده.
و این گذر از این شرایط در واقع خیلی بسته به پذیرش وضعیت فعلیمون هم داره.
مجموعه در واقع حالا داکیومنت‌هایی که ما، مستنداتی که ما در انجمن از واحدهای تولیدی داشتیم، در ارتباط با در واقع موجودی‌های مواد اولیه صنعت نساجی تو کشور، موجودی‌های محصول‌مون، روند در واقع تولید در کشور در زنجیره‌های حلقه‌های مختلف زنجیره ارزش و مجموع فروشی که در واقع تو کشور داریم، اگه یه برآورد کلی داشته باشیم به هر حال شرایط، شرایط خوبی نیست و همه واحدها هم با این موضوع دست و پنجه نرم می‌کنن.
خوب چاره‌ای هم نیست جز اینکه ما با امید و انگیزه و در واقع خستگی‌ناپذیری بتونیم پیگیری کنیم، حداقل یه فضاهایی رو ایجاد کنیم که بتونیم این شرایط تداوم تولید و به هر حال یه حدودی حفظ اشتغال با یه سطحی از در واقع اشتغال قابل قبول رو بتونیم ادامه بدیم تا این شرایط رو پشت سر بگذاریم.
صادرات؛ راه جبران بخشی از کاهش بازار داخلی
حالا شاید مثلا تو صنعت فرش ماشینی و موکت و کفپوش ما که در واقع یکی از صنایع صادرات‌محور در صنعت نساجی بوده، حوزه صادرات بتونه در واقع این بخش از کاهش سهم بازار داخلی ما رو در واقع پر کنه.
اما خود اون هم با چالش‌های جدی مواجه شده. به هر حال امروز که داریم ما صحبت می‌کنیم تو بحث حمل و نقل و لجستیک برای تامین مواد اولیه، هم تامین مواد اولیه هم تو بحث صادرات با مشکل جدی مواجه هستیم.
به هر حال این بی‌ثباتی و ناامنی که متاثر از شرایط جنگ هست حتماً صادرات ما رو تحت تاثیر قرار می‌ده و به هر حال نیازمند این هست که ما یک تعامل خیلی جدی‌تری هم با صادرکننده‌های محترم‌مون، اعضای صادرکننده، داشته باشیم، هم با مجموعه دستگاه‌های متولی در دولت و حاکمیت داشته باشیم که بتونیم در واقع از فرصت‌های پیش رومون استفاده کنیم و یه حداقل‌هایی رو در واقع حفظ کنیم تا این شرایط سخت رو پشت سر بگذاریم.
به هر حال واحدهای مختلف صادرکننده با ما در ارتباط هستند. مجموعه مسائل و مشکلاتی که در ارتباط با رفع تعهد ارزی، در ارتباط با به هر حال مشوق‌های مالیاتی‌شون یا به هر حال مجموعه دشواری‌هایی که در تامین مواد اولیه خودشون دارند، به انحای مختلف و تولید با قیمت رقابتی، حمل و نقلش، تحویلش، در جریان هستیم و سعی می‌کنیم در واقع از کانال‌های مختلف اینها رو پیگیری کنیم.
پایش زنجیره ارزش و قوانین مزاحم تولید
تو انجمن هم به هر حال متناسب با این شرایط متاثر از جنگ سعی کردیم کمیسیون‌هایی رو برای پایش زنجیره ارزش، از در واقع حلقه‌های مختلف تهیه کنیم، تدارک ببینیم و بتونیم با مشارکت در واقع کارگروه‌ها و اعضامون بتونیم یه شرایطی رو ایجاد کنیم که یه مقداری حداقل در حوزه‌ای که در خودمون بیشتر در اختیار خودمون هست بتونیم یه برنامه‌ریزی رو انجام بدیم که این شرایط سخت رو پشت سر بگذاریم.
حالا یکی از کمیسیون‌هایی که در واقع کنار همین کمیسیون زنجیره ارزش، پایش زنجیره ارزش صنعت، فعالیت می‌کنه در ارتباط با قوانین و مقررات مزاحم تولید یا در واقع بهبود فضای کسب و کار هست.
سعی کردیم در واقع توی موضوعاتی که در حوزه قوانین و مقررات واحدها باهاش مواجه هستند و احتمالاً اصلاح یک مقرر یا یک دستورالعمل یا حذف یک قانون مزاحم می‌تونه کمک کنه استفاده بکنیم که به هر حال حداقل تو حوزه‌هایی مثل فرش و موکت که ما پتانسیل صادراتی داشتیم، بتونیم روند سابق‌مون رو حفظ کنیم و اگه امکانش باشه یه مقداری این رو بهبود بدیم تا این شرایطی که احتمالاً تا ماه‌های پیش رو هم همچنان ادامه‌دار خواهد بود رو پشت سر بگذاریم.
تامین مالی و مشکلات بانکی
حالا تو همین حوزه مثلا کمیسیون تامین مالی ما و امور بانکیمون هست. شاید مثلا خیلی از واحدها امروز که داریم صحبت می‌کنیم به دلیل در واقع سیاست‌های کلان اقتصادی و مشکلاتی که ما در ساختار کلان اقتصاد داریم، با مشکلات تامین مالیشون، مشکلات در واقع بانکیشون مواجه هستند.
و همه اینها را سعی می‌کنیم در واقع حالا در حد خودمون بتونیم یه کانال ارتباطی باشیم و از این جایگاهی که انجمن صنایع نساجی ایران در بین تشکل‌های اقتصادی و دستگاه‌های متولی دولتی داره بتونیم استفاده بکنیم که مشکلات رو حالا چه به صورت موردی چه به صورت در واقع کلان پیگیری بکنیم.
مجموعه مشکلاتی که حالا به ما مراجعه می‌شه یا واحدها اقدام می‌کنند، مشکل موردی دارن، حالا یا توی حوزه مثلا ثبت سفارش‌هاشون هست، بحث‌های تخصیص ارزشون هست یا مثلا بحث‌های خاصی دارن، مثلا قوانین مقررات با تاخیرهای جرایمی بهشون مترتب شده یا اتفاقاتی به این شکل هست که معمولاً ما سعی می‌کنیم با در واقع دستگاه متولی و مربوطش پیگیری کنیم موضوع رو و به صورت موردی موضوعات رو پیگیری می‌کنیم.
یه بخشی هم هست به هر حال موضوعات کلان‌تری هست. مثلا فرض کنید تو بحث تامین مالی سیاست‌های کلی وزارت اقتصاد و بانک مرکزی تغییر جهت از تامین مالی‌های سابق به صورت وام‌ها تغییر جهت داده به سمت مثلا گواهی‌های اعتبار مولد یا تامین مالی زنجیره‌ای، یعنی سیستم‌های دیگه رو جایگزین کرده.
خب طبیعتاً ما هم به عنوان یکی از تشکل‌های اقتصادی که تو زنجیره کار می‌کنیم و این زنجیره حالا تو فرش ماشینی و موکت ما ممکنه یه زنجیره کوتاه‌تری باشه از الیاف، ریسنده، بافنده، تکمیل و بازار، اما توی صنایعی مثل مثلا پوشاک ممکنه این صنعت خیلی طولانی‌تر باشه؛ یعنی از الیاف، ریسندگی، بافندگی، رنگرزی، چاپ، تکمیل و پوشاک و توزیع در بازار.
توی این حوزه‌ها کارهایی انجام دادیم، اصلاحاتی رو انجام دادیم، اما هنوز اون جذابیتی که در واقع واحدهای تولیدی به دنبالش هستن و شاید شرایط کلان اقتصاد ما هم ایجاد نمی‌کنه که در واقع واحدهای تولیدی بتونن سودهای در واقع نجومی دریافت کنند که بتونن از پس تسهیلات امروز بانکی بر بیان، شاید مثلا یه مقدار این مشکلات هست و طبیعتا جذابیت‌ها پایینه.
تمام پیگیری‌ها منوط به این هست. حالا اخیراً در ارتباط با گواهی اعتبار مولد یه اصلاحاتی انجام شده. یه بخشی از در واقع سازمان‌ها مثل سازمان تامین اجتماعی، امور مالیاتی، پتروشیمی‌ها اینو موظف به پذیرش اوراق شدن. مثلا این به هر حال یه گامی به جلو هست، اما خب اونجوری که بخوایم مشکلات رو برطرف کنه هنوز به اون نتیجه نرسیدیم.
با بانک تجارت یه تفاهم‌نامه‌ای رو امضا کردیم در زمینه برات الکترونیک. باز در ارتباط با زنجیره تامین در بانک تجارت مذاکراتی رو کردیم و ان‌شاءالله امیدوار هستیم که حالا یه مقداری شرایط کلی کشور هم از نظر سیاسی، اجتماعی یکم باثبات‌تر بشه، شاید نتیجه‌گیری از این موضوعات تو اون شرایط یه مقداری سهل‌الوصول‌تر باشد.
وضعیت مواد اولیه صنعت نساجی
نگاه کنید، ما توی صنعت نساجی عموما اگر تمرکزمون رو بذاریم برای اینکه ما مواد اولیه خام پایه‌مون الیاف پنبه هست، الیاف اکریلیک هست، الیاف ویسکوز هست و چیپس پلی‌استر و پلی‌پروپیلن، یعنی این بخش رو بگیریم به عنوان مواد اولیه خام ما تو ابتدای زنجیره.
توی جنگ اخیر به دلیل در واقع صدماتی که به زیرساخت‌ها تو پتروشیمی وارد شد، شاید مثلا در همون ایام جنگ و فروردین‌ماه عرضه گرانول پلی‌پروپیلن و چیپس پلی‌استر با مشکل جدی مواجه شد.
به مرور زمان به هر حال تولید پلی‌پروپیلن، بخشیش به چرخه برگشت، تولیدش انجام شد، عرضه‌هاش سر و سامون بیشتری گرفت.
علیرغم اینکه ما تو هفته‌های ابتدایی عرضه‌ها شاهد رقابت‌های بالا بودیم و قیمت‌ها اصلا قابل پذیرش نبود، اما به هر حال با مرور زمان و تداوم عرضه‌ها به یه تعادلی در رقابت‌ها و عرضه‌های پلی‌پروپیلن رسیدیم.
البته یه بخشی از این میزان عرضه نسبت به سال‌های گذشته کاهش داشته، اما به لحاظ اینکه مجموع بازار مصرف هم یه کاهشی را تجربه کرده، به هر حال به یه تعادلی در حوزه پلی‌پروپیلن رسیدیم.
هرچند که ما از همون در واقع ابتدای آسیب‌های پتروشیمی پیگیر بودیم که هم پلی‌استر، چیپس پلی‌استر، هم پلی‌پروپیلن، مجوز بگیریم که بدون انتقال ارز وارداتش مجاز باشه از شورای عالی امنیت ملی و هم اینکه به هر حال پیگیر بودیم که این دو قلم رو بتونیم به هر نحوی روی وارداتش برنامه‌ریزی کنیم که ابتدای خط تولید واحدها با کمبود مواد اولیه چیپس پلی‌استر و پلی‌پروپیلن مواجه نشن.
حالا به هر حال دفتر صنایع پوشاک وزارت صمت خیلی همراهی کرد. بردن در واقع کد تعرفه‌های گرانول و توی اقلام کولبری و ملوانی و تجارت مرزی و بازارچه‌ها خودش یه در واقع حرکت خوبی بود.
این مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای واردات بدون انتقال ارز یا از سپرده خود و دیگران گام خیلی خیلی موثری بود تو این قضیه.
خود اینکه ما با اعضامون بتونیم در واقع همفکری بکنیم برای اینکه ما تو شرایط جنگی قرار داریم و احتمالات آینده برای کمبود مواد اولیه‌مون به چه شکل است و باید حتما برای تامین مواد اولیه اقدام بشود، گام بسیار مهمی بود.
خود ما به هر حال تلاش کردیم با دو سه تا مجموعه از جمله بازرگانی پتروشیمی تفاهم‌نامه را امضا کردیم که بتونیم اگر شرایط سخت شد با تجمیع سفارش‌ها روی واردات کار کنیم که بتونیم در واقع یه حداقلی از تداوم روند تامین مواد اولیه رو برنامه‌ریزی کرده باشیم.
نیاز هفتگی ۵ تا ۷ هزار تن چیپس پلی‌استر
خب طبیعتا تو پلی‌پروپیلن با یک گذر زمانی یک بهتر شد. تو چیپس پلی‌استر این نیاز حالا ما بخصوص توی نیمه دوم سال پررنگ‌تر می‌شه و معمولا التهاب اون تو نیمه دوم سال هست که یه مقدار هم شاید شرایط تولید و بازار هم به ثبات بیشتری برسه، احتمالاً ما توی اون مقطع احساس نیاز بیشتری رو خواهیم داشت.
شاید نیاز صنعت نساجی به چیپس پلی‌استر به صورت هفتگی بین ۵ تا ۷۰۰۰ تن نیازمون باشه. اون چیزی که امروز عرضه می‌شه در حدود ۱۵۰۰ تن عرضه سوپربرایت داریم.
که این سوپربرایتی که توسط پتروشیمی تندگویان عرضه می‌شه هم کمتر از تقاضای واقعی بازار هست، همین که یه بخشش توسط شرکت‌های فیلمی تهیه می‌شه که شاید مثلا مستقیما توی صنعت نساجی فعال نیستند و یعنی بگم که میزان کمتری از همین ۱۵۰۰ تن به واحدهای نساجی می‌رسه.
اما خب به هر حال خوشبختانه خیلی از واحدهای بزرگ ما تو تولید الیاف و ذوب‌ریستی اقدام کردن و محموله‌هایی رو خرید کردن، واردات انجام دادند، هرچند که با قیمت بالاتری به دستشون رسیده مواد اولیه، اما به هر حال این در واقع امیدواری و اطمینان رو می‌تونیم داشته باشیم که روند تولیدمون توی زنجیره با اختلال جدی مواجه نشود.
افزایش قیمت تمام‌شده در زنجیره
حالا میزان آسیب اگه بخوایم ببینیم که به چه شکلی هست، حالا من فارغ از اون بخش محرمانگی اطلاعات آسیب‌های پتروشیمی‌ها بخوام خدمت شما عرض کنم، به هر حال یه بخش بزرگی از مصرف مواد اولیه صنعت نساجی توی همین اقلام پتروشیمیایی هست؛ از جمله پلی‌پروپیلن و پلی‌استر.
تقریبا با یه کاهش عرضه به روال برگشته. تو پلی‌استر این نیاز حالا ما بخصوص توی نیمه دوم سال پررنگ‌تر می‌شه و معمولا التهاب اون تو نیمه دوم سال هست که یه مقدار هم شاید شرایط تولید و بازار هم به ثبات بیشتری برسه، احتمالاً ما توی اون مقطع احساس نیاز بیشتری رو خواهیم داشت.
قیمت‌های جهانی چیپس پلی‌استر و پلی‌پروپیلن متناسب با افزایش قیمت نفت، مشتقات نفتی افزایش پیدا کرده؛ یعنی خود قیمت‌های جهانی افزایش داشته.
حمل و نقلش برای کشور ما به دلیل محاسبه اقتصادی و مشکلاتی که در بنادر و دریایی داریم به شدت افزایش پیدا کرده.
در نتیجه قیمت تمام‌شده، قیمت تموم‌شده مواد اولیه خام پایه ما تو ابتدای زنجیره یه مقدار بالاتر تموم می‌شه و طبیعتاً این در طول زنجیره تسری پیدا می‌کنه.
احتمالاً ما اگر حلقه‌های مختلف زنجیره نسبت به موضوع قیمت تموم‌شده و رقابتی بودن قیمت همکاری و مشارکت نکنند، شاید در ماه‌های آینده ما با انبوهی از محصولاتی مواجه باشیم که با قیمت تموم‌شده بالا تولید شده و توان اقتصادی مصرف‌کننده‌مون شاید جوابگوی تامین اون نباشه.
حالا تو بعضی از زیرمجموعه‌های صنعت نساجی مثل پوشاک و کالای خواب ممکنه که کالای قاچاق در واقع صرفه بیشتری داشته باشه و به دلیل از بین رفتن توان رقابت، یه مقداری ما مشکل در فروش محصولات نهاییمون هم داشته باشیم.
«یکی از بزرگ‌ترین موضوعات، صادرات است»
البته عرض کردم که یکی از بزرگ‌ترین موضوعاتی که باید تو این ایام بهش توجه کنیم موضوع صادرات هست و حتماً باید دولت تسهیل کنه، تشویق کنه که ما بتونیم یه بخشی از محصولات‌مون رو به روش‌های مختلف صادرات انجام بدیم.
و این صادرات می‌تونه ضمن اینکه در واقع ارزآوری برای کشور داشته باشه و اون بازارهای سابق ما رو حفظ کنه، حداقل می‌تونه روند تولید و اشتغال در کشور رو زنده نگه داره تا ان‌شاءالله این شرایط رو پشت سر بگذاریم.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.