سه گزینه پیش روی ترامپ در برابر ایران

دونالد ترامپ مدعی شد که برای تصمیم‌گیری در مورد از سرگیری درگیری‌ها در ایران هیچ عجله‌ای ندارد. 

به گزارش فرارو به نقل از آکسیوس، انتخابات میان‌دوره‌ای به عنوان نقطه عطفی برای ترامپ تلقی می‌شد؛ اینکه آیا او دست به یک کارزار بمباران گسترده بزند تا شاید به جنگ پایان دهد یا خیر. 

اما به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور، دست‌کم در حال حاضر، رویکردی دوگانه را دنبال خواهد کرد: اجازه دادن به پیشبرد مذاکرات، و هم‌زمان آماده شدن برای بازگشت به جنگ، در صورتی که به این نتیجه برسد که دستیابی به توافق ممکن نیست. 

ترامپ در این مصاحبه ادعا کرد: به هر حال، ما کاری انجام خواهیم داد، اما عجله‌ای در کار نیست. ما آن‌ها را از نظر مالی فلج کرده‌ایم. آن‌ها نه پولی دارند، نه بنزینی، و مردمشان هم به‌شدت از این وضعیت خسته شده‌اند. 

به گفته منابع منطقه‌ای، میانجی‌های قطری پیش‌نویس توافق‌نامه‌ای را تدوین کرده‌اند که شامل مجموعه‌ای از اقدامات اعتمادساز سه روزه است؛ اقداماتی که با هدف از سرگیری مذاکرات مستقیم میان ایالات متحده و ایران طراحی شده‌اند. 

یک دیپلمات مطلع از اوضاع گفت که میانجی‌های قطری منتظر دریافت بازخورد از سوی ایالات متحده و ایران هستند.

«علی الثوادی»، میانجی قطری، روز گذشته برای ادامه گفتگوها پیرامون این پیش‌نویس به تهران سفر کرد و به گفته این دیپلمات، روند کار رو به پیشرفت است. 

ترامپ به دیپلماسی فرصت می‌دهد، اما نسبت به احتمال دستیابی به توافق، دیدگاهی واقع‌بینانه و هوشیارانه دارد.

ترامپ مدعی شد: ما در حال گفتگو با آن‌ها هستیم. اوضاع خوب پیش می‌رود. مشکل اینجاست که… آن‌ها سعی می‌کنند ما را معطل کنند و کش بدهند. آن‌طور که انتظار می‌رود، در طرف ایرانی احساس فوریتِ چندانی دیده نمی‌شود، اما آن‌ها بیش از هر زمان دیگری خواهان دستیابی به توافق هستند. 

ساعاتی پس از این مصاحبه، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال ادعا کرد: قیمت نفت به‌شدت در حال سقوط است؛ کاهشی نزدیک به ۱۰ دلار در هر بشکه که یک رکورد محسوب می‌شود. دلیلش این است که مردم احساس می‌کنند جنگی با ایران در کار نخواهد بود. ایران خواهان توافق است، آن هم در سریع‌ترین زمان ممکن. این اتفاق ممکن است رخ دهد! 

ترامپ در حال بررسی سه گزینه است که هر کدام از سوی گروهی متفاوت حمایت می‌شوند: 

۱. دستیابی به توافق: جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، به او توصیه می‌کنند که به سمت توافق حرکت کند؛ چرا که از سرگیری جنگ ممکن است وضعیت را بهبود نبخشد. 

به گفته منابع، اکثر کشورهای حوزه خلیج فارس از این رویکرد حمایت می‌کنند و این موضوع را به اطلاع ترامپ رسانده‌اند. 

۲. بازگشت به میدان نبرد: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و همچنین پیت هگست، وزیر دفاع، خواهان از سرگیری درگیری‌ها هستند. استدلال آن‌ها این است که نمی‌توان به ایران برای رسیدن به توافق اعتماد کرد، چه رسد به پایبندی به آن؛ بنابراین ترامپ باید کار را از طریق نظامی یکسره کند. 

۳. اعمال حداکثر فشار اقتصادی: به گفته منابع، اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری، جان رتکلیف رئیس سیا و مارکو روبیو وزیر امور خارجه به ترامپ پیشنهاد می‌دهند که وضعیت موجود — یعنی «نه جنگ، نه توافق» — را حفظ کند و اجازه دهد کارزار فشار اقتصادی ادامه یابد. 

یک منبع گفت که رتکلیف به ترامپ گفته است تداوم فشار اقتصادی می‌تواند ایران را به دادن امتیازات بیشتر وادارد، یا چنان بی‌ثباتی‌ای در داخل کشور ایجاد کند که منجر به شورش شهروندان شود. سازمان سیا از اظهار نظر در این باره خودداری کرد. 

مسعود پزشکیان اظهار داشت که رهبر انقلاب، «اختیاراتی به دولت تفویض کرده است» تا از طریق دیپلماسی برای رسیدن به توافق تلاش کند. 

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز روز گذشته گفت که رایزنی‌های دیپلماتیک بسیار فشرده شده‌اند. 

او افزود: قطر و پاکستان به عنوان میانجی نقش بسیار فعالی ایفا می‌کنند. ما شرایط و پیشنهادهای خود را ارائه کرده‌ایم و همه چیز به عقلانیت سیاسی واشنگتن بستگی دارد. اگر آن‌ها دیپلماسی واقعی را انتخاب کنند، ما آماده تعامل هستیم؛ اما اگر قصد فریب‌کاری یا انجام عملیات نظامی را داشته باشند، با پاسخی بسیار دردناک‌تر و شدیدتر از گذشته مواجه خواهند شد. 

عراقچی گفت اگر ایالات متحده شرایط تهران را برای بازگشایی تنگه هرمز بپذیرد، آنگاه مذاکرات از سر گرفته خواهد شد. 

او تأکید کرد: در غیر این صورت، وضعیت فعلی ادامه خواهد یافت و ایران تسلیم نخواهد شد. 

از بعدی دیگر، روسیه و چین در تلاش‌ها برای دستیابی به توافق، نقشی فعال ایفا می‌کنند. 

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز گذشته به‌صورت تلفنی با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفتگو کرد. طرفین در این گفتگو به بررسی تلاش‌ها برای رسیدن به یک توافق دیپلماتیک پرداختند. 

محسن رضایی همچنین دریافت‌کننده نامه‌ای بود که اخیراً از سوی ونس ارسال شده و در آن پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مطرح شده است. 

روسیه همچنین پیشنهاد داده است که در هرگونه توافق هسته‌ای مشارکت داشته باشد؛ از جمله از طریق تحویل گرفتن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران. 

هم‌زمان، معاون رضایی روز گذشته به پکن سفر کرد و با وزیر امور خارجه چین دیدار داشت. چین نیز از ایالات متحده و ایران می‌خواهد تا برای پایان دادن به جنگ، مذاکرات مستقیم را از سر بگیرند. 

ونس روز گذشته به خبرنگاران گفت که او و ترامپ نسبت به چشم‌انداز دستیابی به یک توافق با ایران «احساس بسیار مثبتی» دارند. 

ونس ادعا کرد: ما پیشرفت‌هایی داشته‌ایم و باید دید آیا می‌توانیم پیشرفت بیشتری حاصل کنیم یا خیر. 

او مدعی شد: ما هیچ‌گونه ضرب‌الاجلی برای از سرگیری حملات تعیین نکرده‌ایم. هدف ما این است که اطمینان حاصل کنیم ایرانی‌ها برنامه هسته‌ای خود را بازسازی نمی‌کنند و تلاشی هم برای انجام این کار صورت نمی‌دهند. به باور ما مسیری برای این منظور وجود دارد، اما لازمه آن تعهدی قاطع و قابل‌راستی‌آزمایی است مبنی بر اینکه آن‌ها برنامه هسته‌ای خود را بازسازی نخواهند کرد.