منبع نزدیک به یکی از متحدان عرب آمریکا می‌گوید: «ایران در آمریکا تغییر رژیم ایجاد کرد»/ دو منبع نزدیک به محافل دولتی عرب گفتند اوضاع جدید کنگره، انگیزه ترامپ را برای توافق با تهران افزایش می‌دهد/ احتمال یک حمله تمام عیار به ایران اکنون کمتر به نظر می‌رسد، اما حملات محدودتر به تأسیسات هسته‌ای ممکن اس

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

رویترز نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، وارد جنگ شد تا در ایران تغییر رژیم ایجاد کند. اما در نهایت، این جایگاه سیاسی خود او در واشنگتن بود که متزلزل شد؛ زیرا رأی‌دهندگانی که از جنگ خسته شده بودند و افزایش سرسام‌آور قیمت سوخت به آن‌ها فشار وارد می‌کرد، کنترل کنگره را به دموکرات‌ها سپردند.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: این نتیجه، رئیس‌جمهوری تضعیف‌شده را در برابر انتخابی دشوار قرار داده است: خروج از جنگ از طریق مذاکره، یا تشدید تنش با خطراتی بیشتر.

در تهران و میان متحدان ایران، نتیجه انتخابات به‌سرعت به‌عنوان داوری مردم درباره این درگیری تعبیر شد. در سراسر منطقه خلیج فارس نیز مقام‌ها در این فکر بودند که ترامپ کدام مسیر را انتخاب خواهد کرد.

یکی از منابع نزدیک به یکی از متحدان آمریکا در خلیج فارس، در نخستین واکنش خود گفت: «ایران در آمریکا تغییر رژیم ایجاد کرد.»

این منبع گفت مقام‌های کشورهای خلیج فارس از گستردگی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه آمریکا چنان شگفت‌زده شده بودند که در سکوت فرو رفتند.

جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد، در سراسر منطقه گسترش یافت؛ زیرا تهران در پاسخ، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی اهدافی در کشورهای خلیج فارس و کشتی‌رانی در تنگه هرمز شلیک کرد و عرضه جهانی انرژی را مختل ساخت.

کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل به توانایی‌های نظامی ایران آسیب شدیدی وارد کرد، اما نتوانست به نتیجه‌ای قاطع دست یابد؛ در نتیجه، مسئله برنامه هسته‌ای ایران همچنان حل‌نشده باقی ماند.

دو منبع نزدیک به محافل دولتی کشورهای خلیج فارس گفتند ترامپِ تضعیف‌شده، اکنون با کنگره‌ای تحت کنترل دموکرات‌ها روبه‌روست که می‌تواند گزینه‌های نظامی او را محدود کند؛ وضعیتی که انگیزه او را برای دستیابی به توافق افزایش می‌دهد.

به گفته این دو منبع، احتمال یک حمله تمام‌عیار به ایران اکنون کمتر به نظر می‌رسد. آن‌ها افزودند که حملات محدودتر و بیشتر به تأسیسات هسته‌ای ممکن است راهی برای آمریکا فراهم کند تا ادعا کند به اهداف خود دست یافته و به درگیری پایان دهد؛ آن هم در شرایطی که چین تلاش‌های خود را برای میانجی‌گری و دستیابی به توافق افزایش داده است.

با این حال، تحلیلگران خلیج فارس می‌گویند توافقی که به ایران اجازه دهد پیروزی آشکاری را به نام خود ثبت کند و در مقابل، ترامپ را شکست‌خورده نشان دهد، ممکن است به همان اندازه که خویشتن‌داری را تقویت می‌کند، بی‌پروایی را نیز برانگیزد.

این ضربه از سوی رأی‌دهندگان آمریکایی، یک هفته پس از آن وارد شد که رأی‌دهندگان اسرائیلی نیز ضربه‌ای به معمار دیگر جنگ، یعنی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، وارد کردند.

بلوک راست‌گرای او در انتخابات ۲۷ اکتبر، ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورد؛ هشت کرسی کمتر از حد نصاب اکثریت. این نتیجه، نتانیاهو را برای حفظ قدرت با دشواری روبه‌رو کرده است.

این دو رهبر که هر دو با مشکلات جدی سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و آینده سیاسی‌شان بیش از پیش به نتیجه جنگ گره خورده است، ممکن است تشدید درگیری را نه یک خطر، بلکه راهی برای خروج از بن‌بست سیاسی خود ببینند.

چنین محاسبه‌ای ممکن است غیرعقلانی باشد، اما به همان اندازه خطرناک است.

خطر محاسبه اشتباه

ابتسام الکتبی، رئیس مرکز سیاست‌گذاری امارات در ابوظبی، گفت: «نتایج انتخابات آمریکا، دستیابی به توافق را برای ترامپ ضروری‌تر کرده است، اما کار ایران را برای رسیدن به توافق آسان‌تر نکرده است.»

او گفت که بسیاری از مسائل به نحوه برداشت تهران از شرایط کنونی بستگی دارد.

الکتبی افزود: «اگر تهران تشخیص دهد که ترامپ به توافق نیاز دارد، اما نه هر توافقی، ممکن است فرصتی واقعی برای پایان دادن به جنگ ایجاد شود. اما اگر تهران نتایج انتخابات را نشانه‌ای از تضعیف اراده آمریکا تلقی کند، این برداشت ممکن است در عوض ترامپ را به آغاز تشدید نظامی جدیدی ترغیب کند.»

کشورهای خلیج فارس امیدوارند انتخابات آمریکا راهی برای پایان دادن به جنگ باز کند، اما به گفته الکتبی، این کشورها حاضر نیستند پایان جنگ را به هر قیمتی بپذیرند.

او گفت هر توافقی که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را نادیده بگیرد، به ایران اجازه دهد برای عبور کشتی‌ها عوارض دریافت کند یا شروط سیاسی بر کشتیرانی تحمیل کند، یا کشورهای خلیج فارس را همچنان در معرض تهدیدهای نظامی قرار دهد، توافقی موقت خواهد بود که زمینه را برای بحرانی دیگر فراهم می‌کند.

در تهران، مقامات ایران از تحقیر ترامپ ابراز خرسندی کردند، اما سطح هوشیاری خود را پایین نیاوردند. مذاکره‌کننده ارشد ایران نیز نتیجه انتخابات را رأیی با مضمون «نه به جنگ» توصیف کرد.

دو منبع ارشد ایرانی گفتند تهران همچنان در وضعیت آماده‌باش بالا قرار دارد؛ زیرا نگران است ترامپ برای جبران شکست انتخاباتی خود، دست به حمله نظامی بزند.

عبدالخالق عبدالله، تحلیلگر سیاسی اماراتی، استدلال کرد که اکنون خطر بزرگ‌تر از جانب ایران ناشی می‌شود، نه آمریکا یا اسرائیل.

او گفت مقامات ایران مدت‌هاست که «مغرور» بوده‌اند؛ این طرز فکر همچنان پابرجاست و همین مسئله دلایل زیادی برای منتفی ندانستن دور تازه‌ای از درگیری فراهم می‌کند.

 نگرانی درباره حملات احتمالی

عبدالعزیز صاغر، رئیس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس مستقر در عربستان سعودی، هشدار داد که شکست انتخاباتی ممکن است ترامپ را به حمله نظامی، نه کمتر، بلکه بیشتر ترغیب کند.

به گفته او، با پایان یافتن انتخابات میان‌دوره‌ای و منتفی بودن امکان انتخاب مجدد برای دوره سوم، ملاحظات انتخاباتی‌ای که پیش‌تر ترامپ را به خویشتن‌داری تشویق می‌کردند، اهمیت خود را از دست داده‌اند.

این وضعیت، رئیس‌جمهوری را باقی می‌گذارد که چیزهای کمتری برای از دست دادن دارد و در عین حال می‌خواهد میراث سیاسی خود را تثبیت کند.

صاغر گفت ترامپ ممکن است رویارویی با ایران را فرصتی برای «تمام کردن کار» پیش از ترک قدرت ببیند.

او افزود: «اگر ایران به مقاومت ادامه دهد و در نهایت مدعی پیروزی شود، ترامپ ممکن است احساس کند برای جلوگیری از چنین نتیجه‌ای و ثبت یک موفقیت روشن به نام ریاست‌جمهوری خود، ناچار به اقدام است.»

سارکیس نعوم، مفسر سیاسی لبنانی، گفت شکست ترامپ، موقعیت او را در برابر ایران تضعیف کرده است؛ زیرا قدرت چانه‌زنی او در میز مذاکره کاهش یافته و گزینه‌های کمتری برای دستیابی به توافق در اختیار دارد.

یک مقام حزب‌الله، گروه مورد حمایت ایران در لبنان، گفت تهدید جنگ لزوماً کاهش نیافته است و همچنان احتمال «اقدامات بی‌پروا» وجود دارد.

او گفت: «در این مقطع، احتمال تشدید تنش و کاهش تنش ممکن است برابر باشد.»

انتظار می‌رود دموکرات‌ها پس از آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، از قدرت خود برای تحقیق درباره دولت ترامپ، خانواده و متحدان او استفاده کنند و در مذاکرات بر سر قوانین مهم، خواستار امتیازگیری شوند.

برای متحدان آمریکا در خلیج فارس، این تغییر سیاسی در واشنگتن خطراتی به همراه دارد که بسیار فراتر از خود جنگ است.

منبعی نزدیک به محافل تصمیم‌گیری دولتی گفت کشورهای خلیج فارس نگران تحقیقاتی هستند که انتظار دارند درباره فعالیت‌های تجاری نهادهای وابسته به خودشان با خانواده ترامپ آغاز شود.