چراغ کتاب‌فروشی‌های بیرجند کم‌سو شده است؛ حال ناخوش کتاب‌فروشان شهر
بیرجند- افزایش قیمت کتاب، کاهش استقبال مردم از مطالعه، چراغ کتاب‌فروشی‌های بیرجند را کم‌سو کرده و فعالان این عرصه فرهنگی را با دشواری‌های بسیاری روبه‌رو کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: گرانی کتاب، کم‌رغبتی نسل جدید به مطالعه، چالش‌هایی است که کتاب‌فروشی‌ها با آن روبه‌رو هستند.
به بهانه هفته کتاب و کتاب‌خوانی، با چند نفر از کتاب‌فروشان بیرجندی گفتگو کردیم و از حال‌وهوای این روزهای کتاب پرسیدیم.
حتی اساتید هم حق کپی‌رایت را رعایت نمی‌کنند
محمد جوان، از کتاب‌فروشان جوان بیرجندی که کتاب‌فروشی‌اش در خیابان معلم قرار دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مشکل اصلی ما دو چیز است. نخست اینکه آموزشگاه‌های علمی که مجوز فروش کتاب ندارند، اقدام به فروش کتاب می‌کنند. این اقدام به کتاب‌فروشانی که عمده فروش آنان کتب درسی و دانشگاهی است، آسیب وارد می‌کند.
وی بیان کرد: مسئله بعدی این است که حق کپی‌رایت را حتی اساتید دانشگاه رعایت نمی‌کنند و برای منبع درسی، یک PDF به دانشجویان می‌دهند که این عدم مراعات‌ها هم از نظر قانونی و هم از نظر شرعی مشکل دارد.
این کتاب‌فروش بیرجندی با اشاره به اینکه منابع دانشگاهی گاه هر ترم مرتب عوض می‌شود، گفت: این موضوع باعث می‌شود که ما بسیاری از کتاب‌های نو را که دیگر منبع درس دانشجو نیستند، بازیافت کنیم؛ در حالی که اگر با دقت، منبعی به‌عنوان درس معرفی شود، باید چند ترم منبع بماند.
جوان با اشاره به افزایش فوق‌العاده قیمت کتاب اظهار کرد: ما چاپ جدید کتاب را می‌آوریم که طبیعتاً قیمت روز است و افراد می‌روند و در اینترنت، کتاب چاپ قدیم را می‌بینند، سفارش می‌دهند و تصور می‌کنند که ما گران می‌دهیم.
فعال حوزه کتاب و کتاب‌خوانی بیان کرد: من بر اساس علاقه شخصی، از سه چهار سال قبل وارد حوزه کتاب شدم و علی‌رغم سختی‌ها پای کار کتاب ماندم.
از ۶۰ سال قبل کتاب‌فروشم
سید غلامرضا ابطحی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به آغاز فعالیت خود در حوزه کتاب‌فروشی از سال ۱۳۴۳ اظهار کرد: فعالیت ما از آن سال در میدان شهدا آغاز شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در سال ۱۳۵۸ به محل فعلی در خیابان حکیم نزاری منتقل شدیم و بیش از ۴۰ سال است که در این مکان به فعالیت ادامه می‌دهیم.
وی با بیان اینکه خانواده‌اش از ابتدا با علم و کتاب مأنوس بوده‌اند، افزود: از دوران نوجوانی به کتاب علاقه داشتم و مطالعه بخش مهمی از زندگی‌ام بود.
ابطحی ادامه داد: در دوران تحصیل نیز کتاب‌های متعددی مطالعه می‌کردم؛ از جمله مجموعه کتاب‌های شهید پاک‌نژاد که چندین جلد آن را خوانده‌ام.
این کتاب‌فروش قدیمی بیرجند با ابراز تأسف از وضعیت کنونی بازار کتاب بیان کرد: در گذشته مردم برای خرید کتاب مراجعه زیادی داشتند، اما امروز تعداد مراجعان به‌شدت کاهش یافته و در برخی روزها تقریباً به صفر می‌رسد.
وی گفت: حتی در دو سال اخیر، بعضی کتاب‌ها هیچ جابه‌جایی و فروشی نداشته‌اند.
گرانی کتاب و تغییر ذائقه مخاطب
ابطحی گرانی را یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش خرید کتاب دانست و گفت: قیمت کتاب در سال‌های اخیر افزایش داشته و البته تنها مسئله، گرانی نیست.
ابطحی تصریح کرد: تغییر عادت‌های مطالعاتی و گرایش مردم به تلفن همراه و فضای مجازی نیز در این وضعیت تأثیرگذار بوده است.
وی با تأکید بر اینکه هیچ‌چیز جای کتاب را نمی‌گیرد، ادامه داد: کتاب با مطالعه مطالب پراکنده در فضای مجازی تفاوت دارد؛ چراکه کتاب حاصل تلاش، تحقیق و دانش نویسنده است و مطالعه آن در رشد فکری افراد و پیشرفت جامعه نقش اساسی دارد.
یکی دیگر از کتاب‌فروشان بیرجندی که در خیابان طالقانی به این حرفه مشغول است، در مواجهه با درخواست خبرنگار مهر برای مصاحبه تأکید کرد: من تصمیم گرفته‌ام که با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نکنم؛ چراکه بارها و بارها خواسته‌هایمان را مطرح کردیم، ولی به سرانجام نرسیده است.
محمد خادم، از دیگر کتاب‌فروشان شهر بیرجند که در مجموعه کتاب‌فروشی «فیضیه» مشغول فعالیت است، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: به نظرم در مرکز استان باید پاساژی مشخص در نظر گرفته شود که کتاب‌فروشی‌ها در آنجا مستقر باشند.
وی بیان کرد: در حال حاضر، چون نمی‌توانیم هزینه اجاره در مرکز شهر را بپردازیم، باید در کوچه‌پس‌کوچه‌ها مغازه‌ای اجاره کنیم که در معرض دید هم نیست.
اجاره‌بها مشکل اصلی کتاب‌فروشی‌های شهر
این کتاب‌فروش بیرجندی با اشاره به اینکه قیمت یک مغازه در نزدیکی میدان ابوذر (شهید خامنه‌ای) ۲۰ میلیون تومان است، گفت: ما مجبوریم به نقطه‌ای برویم که ۷ تا ۸ میلیون تومان اجاره بدهیم.
خادم ادامه داد: متأسفانه ادارات نیز وقتی می‌خواهند کتابی را در برنامه ها هدیه بدهند، از مشهد یا قم سفارش می‌دهند و فعالان فرهنگی و کتاب‌فروشی‌های شهر بیرجند را در نظر نگرفته و از آنان حمایت نمی‌کنند.
وی تصریح کرد: قیمت کتاب به‌شدت بالا رفته است، ولی با این وجود، همچنان کتب مرتبط با شهدا مورد استقبال مردم است و از این دست کتاب‌ها خرید می‌کنند.
روزی در این شهر، «پاتوق کتاب»، «شهر کتاب» و «کتاب شهر» چراغ دانایی را روشن نگه داشته بودند و محفل کتاب‌دوستان بودند، اما سختی و مصائب کار فرهنگی و عدم همراهی‌ها و... کار این مجموعه‌ها را به تعطیلی کشاند.
نگذاریم که باقی‌مانده پاتوق‌های کتاب‌خوانی شهر خاموش شوند چراکه کتاب‌فروشی‌ها تنها محل خرید و فروش کتاب نیستند، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و حافظه دانایی هر شهر به شمار می‌روند.
خاموشی چراغ این مغازه‌ها، تنها به معنای تعطیلی یک کسب‌وکار نیست، بلکه خاموش شدن چراغ بخشی از فرهنگ و دانایی جامعه است.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگری، کتاب‌فروشان به حمایت مردم، مسئولان و نهادهای فرهنگی نیاز دارند تا چراغ این خانه‌های دانایی همچنان روشن بماند؛ پیش از آنکه آخرین پاتوق‌های کتاب‌خوانی شهر نیز به خاطره‌ها بپیوندند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.