افت سالانه ۷۳ سانتیمتری آبخوانهای زنجان
زنجان- مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان گفت: طی یک دوره ۲۴ ساله، حجم مخازن آب زیرزمینی استان حدود سه میلیارد مترمکعب کاهش یافته و متوسط افت سطح آبخوانها به سالانه ۷۳ سانتیمتر رسیده است.

به گزارش خبرنگار مهر، سعید صنعتیمنفرد ظهر چهارشنبه در آیین افتتاحیه بیستوپنجمین کنفرانس ملی هیدرولیک ایران در دانشگاه زنجان، با اشاره به وضعیت منابع آب استان زنجان، گفت: تغییرات اقلیمی، افزایش تقاضا، کاهش روانآبها و تداوم برداشت از منابع زیرزمینی، ضرورت مدیریت هوشمندانه منابع آب و استفاده از دانش روز را بیش از گذشته آشکار کرده است.
وی با تشریح وضعیت منابع آبی استان افزود: زنجان با وسعتی حدود ۲۲ هزار کیلومترمربع و برخورداری از هشت شهرستان، بهطور متوسط سالانه ۳۱۱ میلیمتر بارندگی دارد. حجم متوسط بارش سالانه استان حدود هفت میلیارد مترمکعب و میزان تبخیر حدود پنجونیم میلیارد مترمکعب برآورد میشود و حجم منابع آب تجدیدپذیر نیز حدود یکونیم میلیارد مترمکعب است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با بیان اینکه از هفت دشت و محدوده مطالعاتی استان، تنها دو دشت آزاد هستند، ادامه داد: این دو دشت نیز فاقد آبخوان بوده و سایر دشتهای استان با کسری متوسط سالانه منابع آب زیرزمینی مواجهاند و در زمره دشتهای ممنوعه قرار دارند.
کاهش سه میلیارد مترمکعبی ذخایر آب زیرزمینی زنجان
صنعتیمنفرد با اشاره به روند نگرانکننده افت سطح آبهای زیرزمینی در استان تصریح کرد: طی یک دوره ۲۴ ساله، حجم مخازن آب زیرزمینی زنجان حدود سه میلیارد مترمکعب کاهش یافته و متوسط افت سطح آبخوانها به سالانه ۷۳ سانتیمتر رسیده است.
وی با بیان اینکه میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی استان حدود یک میلیارد مترمکعب است، گفت: از حدود ۲۰ هزار حلقه چاه موجود در استان، ۱۶ هزار حلقه دارای مجوز و چهار هزار حلقه فاقد پروانه بهرهبرداری هستند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با اشاره به سهم بخشهای مختلف در مصرف منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: حدود ۸۱ درصد برداشتها در بخش کشاورزی انجام میشود و سهم صنعت و خدمات در مجموع حدود ۶.۵ درصد و سهم بخش شرب نیز حدود ۳.۷ درصد است.
وی مجموع مصارف سالانه آب استان از منابع سطحی و زیرزمینی را حدود یک میلیارد و ۷۲۹ میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود: در حال حاضر حدود ۹۰ درصد آب شرب استان از منابع زیرزمینی تأمین میشود که این میزان وابستگی، نگرانیهایی درباره پایداری تأمین آب در سالهای آینده ایجاد کرده است.
افزایش تعداد چاههای تأمین آب زنجان از ۱۸ به ۸۰ حلقه
صنعتیمنفرد با اشاره به وضعیت تأمین آب شرب شهر زنجان گفت: حدود ۱۰ سال پیش، آب شرب این شهر از طریق ۱۸ حلقه چاه با آبدهی مجموع حدود یکهزار لیتر در ثانیه تأمین میشد، اما اکنون تعداد چاهها به حدود ۷۹ تا ۸۰ حلقه رسیده و با وجود افزایش تعداد چاهها، مجموع آبدهی آنها به حدود ۸۶۰ لیتر در ثانیه کاهش یافته است.
وی سد تهم را تنها منبع تأمین آب سطحی شهر زنجان دانست و اظهار کرد: این سد با ظرفیت مخزن ۸۴ میلیون مترمکعب، در زمان ارائه گزارش حدود ۱۸ میلیون مترمکعب ذخیره آب داشت.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با اشاره به اهمیت ورودی آب به سد تهم افزود: ورودی این سد در سال گذشته حدود ۲۱ میلیون مترمکعب بود و اگر این میزان ورودی محقق نمیشد، تأمین آب شرب شهر زنجان با تنش مواجه میشد.
صنعتیمنفرد با تشریح اقدامات انجامشده برای کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی گفت: تشکیل گروههای حفاظت و نظارت بر منابع آب، انسداد چاههای غیرمجاز، نصب کنتور روی چاههای دارای پروانه، اصلاح و تعدیل پروانههای بهرهبرداری، توقیف دستگاههای حفاری غیرمجاز و حفاظت از طرحهای تغذیه مصنوعی از جمله اقدامات در حال اجرا است.
وی افزود: طی حدود ۱۰ سال گذشته، از محل اجرای این اقدامات نزدیک به ۴۰۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در منابع آب انجام شده است؛ با این حال، افزایش تقاضا و تداوم کسری مخزن نشان میدهد که مدیریت مصرف و اجرای طرحهای تأمین آب باید بهصورت همزمان دنبال شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان همچنین با اشاره به پدیده فرونشست زمین در استان اظهار کرد: شهرستان خرمدره از مناطق دارای بیشترین میزان فرونشست در استان است و نرخ فرونشست در این منطقه حدود ۱۳ سانتیمتر در سال گزارش شده است.
افزایش بارندگیها در کنار کاهش روانآبها
صنعتیمنفرد با اشاره به وضعیت بارندگی استان در سال آبی گذشته گفت: میزان بارندگی زنجان در این سال به ۳۲۸ میلیمتر رسید که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۳۱۱ میلیمتری، حدود پنج درصد افزایش نشان میدهد.
وی ادامه داد: در سال آبی جاری نیز تاکنون ۷۶ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به دوره آماری مشابه افزایش داشته است، البته تا پایان سال آبی نمیتوان ارزیابی نهایی از وضعیت بارندگی ارائه کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با تأکید بر اینکه افزایش بارندگی لزوماً به معنای بهبود وضعیت منابع آب نیست، تصریح کرد: بررسی آمار ایستگاههای هیدرومتری نشان میدهد میزان روانآبها در برخی حوضهها، بهویژه در محدوده فلات مرکزی، حتی نسبت به سال قبل نیز کاهش داشته است.
وی خردشدگی بارشها، تغییر اقلیم و افزایش تقاضا را از جمله عوامل مؤثر در کاهش روانآبها عنوان کرد.
صنعتیمنفرد با اشاره به ظرفیتهای منابع آب سطحی استان گفت: زنجان دارای ۱۱۶ رشته رودخانه و مسیر آب به طول مجموع ۲ هزار و ۶۵۵ کیلومتر است که از این تعداد، ۹۰ رودخانه دائمی و ۲۶ رودخانه فصلی هستند و چهار رودخانه نیز از مسیرهای شهری عبور میکنند.
وی رودخانه قزلاوزن را مهمترین شریان آبی استان دانست و افزود: حدود ۳۶۰ کیلومتر از طول این رودخانه در محدوده استان زنجان قرار دارد. قزلاوزن پس از ورود از جنوب غربی استان و پیوستن به زنجانرود، از استان خارج میشود و پس از عبور از استانهای دیگر، از محدوده شهرستان طارم دوباره وارد زنجان شده و در ادامه به سمت استان گیلان جریان مییابد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان در ادامه به طرحهای مهم سدسازی استان اشاره کرد و گفت: سد مشمّا روی رودخانه قزلاوزن، در فاصله حدود ۱۱۶ کیلومتری زنجان، با ظرفیت مخزن ۳۵۰ میلیون مترمکعب و ارتفاع حدود ۱۱۱ متر در دست اجرا است.
وی تأمین ۳۲.۵ میلیون مترمکعب آب شرب شهر زنجان و ایفای نقش رسوبگیر برای افزایش عمر مفید سدهای پاییندست را از اهداف اجرای این طرح عنوان کرد.
صنعتیمنفرد سد بلوبین در شهرستان ایجرود را از دیگر طرحهای مهم آبی استان برشمرد و اظهار کرد: این سد با ظرفیت مخزن ۳۰ میلیون مترمکعب برای تأمین آب شرب شهرهای منطقه پیشبینی شده و قرار است سالانه سهونیم میلیون مترمکعب آب تأمین کند.
وی افزود: خط انتقال آب این طرح به طول ۴۶ کیلومتر برای آبرسانی به شهرهای حلب و زرینآباد در نظر گرفته شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان همچنین درباره سد مراش در شهرستان ماهنشان گفت: این سد با ظرفیت مخزن ۴۰ میلیون مترمکعب برای تأمین آب شرب شهرها و روستاهای منطقه پیشبینی شده و خط انتقال آن نیز تأمین آب ۲۹ روستا را هدفگذاری کرده است.
صنعتیمنفرد با اشاره به سد تالوار اظهار کرد: این سد در شهرستان بیجار استان کردستان، توسط شرکت آب منطقهای زنجان احداث شده و در حال حاضر آب شرب شهر همدان را تأمین میکند.
وی افزود: همچنین طرح آبرسانی از این سد برای تأمین آب ۲۲۲ روستا و پنج شهر در شهرستان خدابنده در حال اجرا است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با تأکید بر ضرورت مدیریت همزمان منابع آب سطحی و زیرزمینی خاطرنشان کرد: با توجه به کاهش ذخایر آبخوانها، افزایش برداشتها و وابستگی بالای تأمین آب شرب استان به منابع زیرزمینی، اجرای طرحهای زیرساختی، کنترل برداشتها و اصلاح الگوی مصرف باید با جدیت دنبال شود تا امکان تأمین پایدار آب برای جمعیت و بخشهای مختلف اقتصادی استان در سالهای آینده فراهم شود.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.