صبا: مدیریت بحران آب نیازمند بهرهگیری از دستاوردهای علمی است
زنجان- رئیس دانشگاه زنجان با بیان اینکه مسائل مرتبط با آب و مدیریت منابع آبی از مهمترین چالشهای امروز کشور است، گفت: مدیریت بحران آب نیازمند بهرهگیری از دستاوردهای علمی است.

به گزارش خبرنگار مهر، جلال صبا روز چهارشنبه در آیین افتتاحیه بیستوپنجمین کنفرانس ملی هیدرولیک ایران در دانشگاه زنجان، با تأکید بر ضرورت پیوند میان پژوهشهای دانشگاهی و نیازهای اجرایی کشور گفت: مسائل مرتبط با آب و مدیریت منابع آبی از مهمترین چالشهای امروز کشور است و در شرایطی که تغییرات اقلیمی و کمآبی بر بخشهای مختلف اثر گذاشته، استفاده از ظرفیت علمی دانشگاهها برای مواجهه با این چالشها ضرورت دارد.
وی افزود: مباحث و دستاوردهای این کنفرانس نباید صرفاً در چارچوب ارائه مقالات و تبادل نظرهای تخصصی باقی بماند، بلکه انتظار میرود نتایج آن بتواند در مدیریت منابع آب، حفاظت از محیط زیست و برنامهریزی برای تحقق توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس دانشگاه زنجان با اشاره به میزبانی این دانشگاه از بیستوپنجمین دوره کنفرانس ملی هیدرولیک ایران، گفت: برگزاری چنین رویدادی فرصتی برای گردهمایی استادان، پژوهشگران و متخصصان این حوزه و تبادل تجربیات و دستاوردهای علمی است و دانشگاه زنجان از میزبانی این جمع فرهیخته خرسند است.
صبا در ادامه به ظرفیتهای علمی دانشگاه زنجان اشاره کرد و افزود: این دانشگاه با حدود پنج دهه سابقه فعالیت، دانشگاه معین استان محسوب میشود و در حال حاضر حدود ۱۰ هزار دانشجو و ۴۰۰ عضو هیئت علمی در چهار دانشکده فنی و مهندسی، کشاورزی، علوم پایه و علوم انسانی دارد.
وی با بیان اینکه پردیس دانشگاه زنجان حدود ۴۰۰ هکتار وسعت دارد، تصریح کرد: تمامی امکانات و زیرساختهای دانشگاه در این مجموعه متمرکز شده و از نظر وسعت پردیس، پس از دانشگاه صنعتی اصفهان، در زمره بزرگترین دانشگاههای کشور قرار دارد.
رئیس دانشگاه زنجان همچنین به عملکرد این مجموعه در حوزه محیط زیست و توسعه پایدار اشاره کرد و گفت: دانشگاه زنجان بر اساس ارزیابیهای بینالمللی گرینمتریک، در میان ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان و در جایگاه پنجم دانشگاههای سبز کشور قرار گرفته است.
صبا ادامه داد: شاخصهای این رتبهبندی عمدتاً بر مبنای مؤلفههای توسعه پایدار تعریف شدهاند و به همین دلیل، فعالیتهای دانشگاه زنجان در این زمینه با موضوعات و محورهای کنفرانس ملی هیدرولیک ایران ارتباط مستقیمی دارد.
وی با اشاره به سابقه کسب رتبه نخست کشور در این رتبهبندی توسط دانشگاه زنجان، ابراز امیدواری کرد این دانشگاه با تداوم برنامههای زیستمحیطی و تقویت رویکرد توسعه پایدار، بار دیگر به جایگاه برتر دست یابد.
صبا تأکید کرد: مواجهه با چالشهای آبی کشور نیازمند نگاه علمی، برنامهریزی بلندمدت و استفاده از ظرفیت متخصصان است و کنفرانسهایی از این دست میتوانند زمینه انتقال دانش و تبدیل یافتههای پژوهشی به راهکارهای کاربردی را فراهم کنند.
پژوهشهای دانشگاهی باید به سیاستگذاری و مدیریت منابع آب کشور منجر شود
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران با تأکید بر ضرورت پیوند میان دانشگاه و عرصه اجرا گفت: انجمنهای علمی و دانشگاهها باید علاوه بر تولید دانش و انتشار مقالات علمی، در تصمیمسازی و سیاستگذاری کلان حوزه آب کشور نقش مؤثرتری ایفا کنند.
اتابک جعفری با اشاره به مسئولیت جامعه علمی در مواجهه با چالشهای منابع آب کشور، اظهار کرد: یکی از مأموریتهای مهم انجمنهای علمی و دانشگاهها، مشارکت مؤثر در سیاستگذاریهای کلان حوزه آب است و فعالیتهای پژوهشی نباید صرفاً به انتشار مقاله و انجام تحقیقات دانشگاهی محدود شود.
وی با انتقاد از گردش ناکافی نخبگان در ساختار تصمیمگیری بخش آب کشور افزود: به نظر میرسد طی بیش از سه دهه گذشته، تغییر و گردش جدی در نسل تصمیمگیران و سیاستگذاران کلان آب کشور اتفاق نیفتاده است؛ در حالی که تصمیمگیریها باید بر اساس چارچوبهای علمی، دانش روز و تجربیات جهانی صورت گیرد.
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران با اشاره به اصلاح ساختار مدیریت آب کشور در سال ۱۴۰۰، تصریح کرد: اصلاح ساختار در این حوزه اقدامی پیچیده است و به مطالعات دقیق علمی نیاز دارد؛ با این وجود، کمتر از پنج سال پس از اجرای ساختار جدید، مباحثی درباره اصلاح مجدد آن و بازگشت به ساختار پیشین مطرح شده است.
جعفری، مدیریت یکپارچه و تقویت مدیریت حوضهای را از اصول اساسی مدیریت منابع آب دانست و گفت: انجمنهای علمی و دانشگاهها باید برای تقویت این رویکرد و فراهم کردن زمینه بهرهگیری از ظرفیت نخبگان در تصمیمگیریهای کلان کشور تلاش کنند.
اقتصاد آب فراتر از افزایش تعرفههاست
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به اقتصاد آب بیان کرد: در بخشهای مختلف مدیریت منابع آب، از جمله کنترل منابع، آمار، مدیریت آبهای سطحی و زیرزمینی، تعریف پروژهها و تعرفهگذاری، به برنامهریزی اقتصادی نیاز داریم؛ اما در بسیاری از این حوزهها هنوز برنامه مشخص و جامعی وجود ندارد.
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران با بیان اینکه اقتصاد آب صرفاً به معنای افزایش قیمت آب نیست، افزود: باید برای ابعاد مختلف مدیریت منابع آبی، سازوکارهای اقتصادی مشخصی تعریف شود؛ چراکه اقتصاد آب میتواند یکی از راهکارهای مهم برای بهبود وضعیت مدیریت منابع آبی کشور باشد و باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
جعفری با اشاره به شرایط اقلیمی ایران و وابستگی قابل توجه کشور به منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: ایران با میانگین بارندگی حدود ۲۵۰ میلیمتر در منطقهای گرم و خشک قرار گرفته و بیش از نیمی از منابع آبی مورد استفاده کشور از منابع زیرزمینی تأمین میشود؛ بنابراین این منابع به توجه، حفاظت و مدیریت ویژه نیاز دارند.
وی با هشدار نسبت به روند برداشت و تخریب منابع آب زیرزمینی خاطرنشان کرد: در ارزیابی عملکرد مدیریت آب نباید صرفاً تعداد سدهای احداثشده، شبکههای آبیاری اجراشده یا خطوط انتقال آب را ملاک قرار دهیم، بلکه باید بررسی کنیم چه میراثی برای نسلهای آینده باقی گذاشتهایم و چه نظام مدیریتی پایداری برای آنان فراهم کردهایم.
پیشنهاد تشکیل مجموعه تخصصی برای بررسی مسائل حوضه سفیدرود
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران در بخش دیگری از سخنان خود، همکاری دانشگاهها، دستگاههای اجرایی و انجمنهای علمی را برای حل چالشهای منابع آب ضروری دانست و پیشنهاد تشکیل مجموعهای مشترک برای بررسی مسائل حوضه سفیدرود را مطرح کرد.
جعفری گفت: پیشنهاد میکنم دانشگاه زنجان، شرکت آب منطقهای، انجمن هیدرولیک ایران و سایر مجموعههای علمی مرتبط با همکاری یکدیگر، مجموعهای تخصصی برای بررسی مسائل حوضه سفیدرود تشکیل دهند.
وی افزود: این مجموعه میتواند موضوعاتی همچون فرسایش، رسوب، ورودی و خروجی منابع آب و سایر مسائل مرتبط با این حوضه را بهصورت علمی و عملیاتی بررسی کرده و راهکارهای کارشناسی برای اجرای آنها ارائه دهد.
وی با اشاره به تأثیر فعالیتهای بالادست بر مناطق پاییندست حوضه تصریح کرد: هرگونه تغییر در وضعیت منابع آب، فرسایش و رسوب در بالادست حوضه زنجان میتواند آثار قابل توجهی بر مناطق پاییندست داشته باشد. حتی بخش مهمی از تولید محصولات کشاورزی و برنج کشور به منابع آبی این حوضه وابسته است؛ ازاینرو مدیریت صحیح آن اهمیت ویژهای دارد.
جعفری همچنین با اشاره به اینکه زنجان در سال جاری نیز به اندازه برخی مناطق دیگر از بارندگیهای اخیر بهرهمند نشده است، بر ضرورت توجه بیشتر به مسائل منابع آب این منطقه تأکید کرد.
ارزش دانش هیدرولیک در انتقال از آزمایشگاه به میدان عمل است
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران با تأکید بر ضرورت کاربردی شدن دستاوردهای علمی گفت: دانش هیدرولیک زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که از آزمایشگاه به پروژه و از دانشگاه به عرصه اجرا منتقل شود و نتایج آن در مدیریت منابع آب کشور مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به برگزاری بیستوپنجمین دوره کنفرانس ملی هیدرولیک ایران اظهار کرد: استمرار برگزاری این رویداد نشاندهنده تلاش جامعه علمی کشور برای گفتوگو، تبادل نظر و ارائه پژوهشها در زمینه مدیریت و مصرف صحیح منابع آب است.
جعفری ادامه داد: پژوهشها و تحقیقاتی که به نتیجه و اقدام عملی منجر نشوند، بخش مهمی از اثربخشی خود را از دست میدهند؛ بنابراین باید تلاش کنیم هر کنفرانس، همایش، مقاله و پژوهشی در نهایت به نتیجهای مشخص در میدان عمل منتهی شود.
وی با اشاره به نگاه انجمن هیدرولیک ایران در زمینه توسعه و انتقال دانش افزود: دانش هیدرولیک زمانی ارزشمند خواهد بود که از آزمایشگاه به پروژه، از پروژه به دانشگاه و از دانشگاه به عرصه اجرا منتقل شود و در نهایت از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا کند.
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران همچنین با قدردانی از تلاشهای اعضای پیشین انجمن و جامعه علمی کشور برای استمرار برگزاری این رویداد علمی خاطرنشان کرد: تداوم کنفرانس ملی هیدرولیک در ۲۵ دوره گذشته، بهجز دوره کرونا و برخی سالهای دارای محدودیت، حاصل تلاش و ممارست اعضای انجمن و جامعه علمی کشور است و باید از زحمات آنان قدردانی کرد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.