مهتاب بر تالاب عینک رشت؛ آیا یک شناور آغازگر زنجیره گردشگری می‌شود؟
بهره‌برداری از شناور مهتاب، فرصتی برای فعال‌سازی ظرفیت گردشگری تالاب عینک و جذب سرمایه‌گذاری جدید است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از رشت، شهر رشت در حالی به استقبال توسعه گردشگری می‌رود که یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های طبیعی آن یعنی تالاب عینک پس از سال‌ها رهاشدگی در مسیر تازه‌ای قرار گرفته است. بهره‌برداری از شناور تفریحی «مهتاب» اگر چه در ظاهر یک پروژه گردشگری است، اما اهمیت آن فراتر از یک قایق تفریحی است.
پروژه‌ای که می‌تواند آزمونی برای سنجش توان مدیریت شهری در تبدیل ظرفیت‌های طبیعی به منبع درآمد پایدار، اشتغال و نشاط اجتماعی باشد. مسئله اصلی اما این است که آیا «مهتاب» می‌تواند آغاز یک جریان پایدار در تالاب عینک باشد یا تنها به یک افتتاح محدود خواهد ماند؟
تالاب عینک؛ ظرفیتی که سال‌ها منتظر مانده بود
تالاب عینک یکی از ظرفیت‌های طبیعی رشت است که سال‌ها میان مشکلات مدیریتی، اختلاف‌های نهادی و کمبود سرمایه‌گذاری گرفتار مانده بود اکنون با ورود مدیریت شهری و فراهم‌شدن زمینه سرمایه‌گذاری، این پهنه آبی در حال تجربه مسیر متفاوتی است.
مسئولان شهری، بهره‌برداری از شناور «مهتاب» را نخستین گام برای فعال‌سازی ظرفیت گردشگری تالاب می‌دانند، مسیری که قرار است با استقرار قایق‌های پدالی، خدمات پذیرایی و پروژه‌های مکمل ادامه پیدا کند.
در کنار این طرح، پروژه گردشگری علمی و نجومی «کوشیار گیلانی» نیز برای این محدوده تعریف شده است، موضوعی که نشان می‌دهد هدف صرفاً ایجاد یک تفریح آبی نیست بلکه تلاش برای شکل‌دادن به مجموعه‌ای متنوع از خدمات گردشگری در اطراف تالاب دنبال می‌شود.
سرمایه‌گذاری خصوصی؛ نسخه‌ای برای درآمدهای پایدار
یکی از محورهای اصلی سخنان مدیران شهری رشت در آیین افتتاحیه تغییر مدل تأمین مالی پروژه‌های شهری است. ناصر عطایی، رئیس سازمان سرمایه‌گذاری و گردشگری شهرداری رشت با تأکید بر دشواری اداره شهر با درآمدهای ناپایدار بر نقش بخش خصوصی در توسعه پروژه‌های گردشگری تأکید کرده است.
در همین چارچوب، شهرداری از تدوین اطلس سرمایه‌گذاری، ارائه مشوق‌های سرمایه‌گذاری و تسهیل حضور بخش خصوصی سخن گفته است؛ سیاستی که پروژه «مهتاب» نیز یکی از نمونه‌های آن محسوب می‌شود.
بر اساس اعلام مسئولان، علاوه بر شناور مهتاب، چند پروژه گردشگری دیگر نیز با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در رشت تعریف شده و برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری، ظرفیت‌هایی در نقاط مختلف شهر در نظر گرفته شده است که اگر این روند ادامه پیدا کند، گردشگری می‌تواند از یک فعالیت صرفاً تفریحی به یکی از ابزارهای تنوع‌بخشی به منابع درآمدی شهر تبدیل شود.
پروژه تا زنجیره گردشگری
نکته مهم در مورد تالاب عینک این است که یک شناور به‌تنهایی نمی‌تواند اقتصاد گردشگری ایجاد کند، اثرگذاری واقعی زمانی شکل می‌گیرد که مجموعه‌ای از خدمات در کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ از حمل‌ونقل و پارکینگ گرفته تا رستوران، اقامت، تفریحات آبی، رویدادهای فرهنگی، خدمات خانوادگی و فعالیت‌های مرتبط با محیط زیست.
در چنین مدلی، هر گردشگر تنها مشتری یک شناور نخواهد بود بلکه حضور او می‌تواند برای مجموعه‌ای از کسب‌وکارهای محلی درآمد ایجاد کند، از این منظر، «مهتاب» را باید نه به‌عنوان یک پروژه مستقل بلکه به‌عنوان نقطه آغاز یک زنجیره اقتصادی ارزیابی کرد.
گردشگری؛ فرصتی برای اشتغال و نشاط شهری
همچنان که حسین ابراهیمی، معاون گردشگری میراث فرهنگی گیلان بهره‌برداری از این شناور را گامی در مسیر توسعه گردشگری پایدار دانسته و بر ظرفیت‌های طبیعی استان برای جذب گردشگر تأکید کرده است.
رونق یک مجموعه گردشگری می‌تواند برای مشاغل خدماتی، حمل‌ونقل، صنایع‌دستی، غذا، اقامت و فعالیت‌های فرهنگی نیز بازار ایجاد کند، از سوی دیگر، تالاب عینک در صورت مدیریت صحیح می‌تواند به یکی از فضاهای عمومی مهم برای تفریح خانواده‌ها و افزایش نشاط اجتماعی شهر تبدیل شود. اما تحقق چنین اثری به یک شرط اساسی وابسته است، گردشگری نباید به قیمت از بین رفتن همان طبیعتی تمام شود که قرار است گردشگر را جذب کند.
توسعه بدون حفاظت، پایدار نیست
تالاب عینک پیش از آنکه یک فرصت اقتصادی باشد، یک سرمایه طبیعی است بنابراین هرگونه توسعه گردشگری در این محدوده باید با ظرفیت اکولوژیک تالاب هماهنگ باشد.
مدیریت پسماند، کیفیت آب، کنترل ساخت‌وساز، جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی و مدیریت تعداد و نوع فعالیت‌های گردشگری، بخشی از الزامات موفقیت این طرح است در غیر این صورت، ممکن است توسعه گردشگری در کوتاه‌مدت درآمد ایجاد کند اما در بلندمدت همان سرمایه طبیعی را فرسوده کند.
رشت و آزمون یک مدل تازه
مسئولان شهری رشت از افزایش ظرفیت سرمایه‌گذاری و حرکت به سمت استفاده بیشتر از سرمایه بخش خصوصی سخن گفته‌اند، ارقامی که درباره بودجه، سرمایه‌گذاری و پروژه‌های گردشگری مطرح شده نشان می‌دهد مدیریت شهری تلاش دارد منابع جدیدی برای توسعه شهر تعریف کند، البته این را باید در نظر داشت که معیار اصلی، ماندگاری سرمایه‌گذاری، ایجاد اشتغال، بازگشت اقتصادی پروژه و رضایت شهروندان خواهد بود و از این منظر، تالاب عینک می‌تواند به یک نمونه آزمایشی برای این سیاست تبدیل شود.
اگر سرمایه‌گذاری خصوصی، مدیریت شهری و حفاظت محیط زیست در کنار یکدیگر قرار بگیرند، تالاب می‌تواند از یک فضای رهاشده به یک مقصد گردشگری شهری تبدیل شود؛ اما اگر یکی از این حلقه‌ها حذف شود، احتمال تکرار تجربه پروژه‌های نیمه‌تمام یا کم‌اثر وجود خواهد داشت.
مهتاب باید بیش از یک افتتاح باشد
«مهتاب» امروز بر آب‌های تالاب عینک شناور شده است اما اهمیت واقعی آن نه در نخستین روز بهره‌برداری بلکه در ماه‌ها و سال‌های آینده مشخص خواهد شد و پرسش اینجاست؛ آیا این شناور می‌تواند گردشگر بیشتری به تالاب بیاورد؟ آیا کسب‌وکارهای محلی از این جریان منتفع خواهند شد؟ آیا سرمایه‌گذاری‌های بعدی شکل خواهد گرفت؟و مهم‌تر از همه آیا توسعه گردشگری همزمان با حفاظت از تالاب پیش خواهد رفت؟
پاسخ این پرسش‌هاست که مشخص می‌کند «مهتاب» صرفاً یک شناور تفریحی بوده یا آغاز یک مسیر تازه برای اقتصاد گردشگری رشت که باید در ادامه راه منتظر ماند تا پاسخ عینی و عملی آن را مشاهده کنیم.
رشت، شهر اولین‌ها امروز با یک فرصت تازه روبه‌روست؛ فرصتی برای آنکه یکی از ظرفیت‌های طبیعی فراموش‌شده خود را به سرمایه‌ای برای آینده تبدیل کند، مهتاب بر عینک تابیده است اما اینکه این نور ماندگار باشدبه مدیریت، سرمایه‌گذاری، نظارت و حفاظت از خود تالاب بستگی دارد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.