آیت‌الله دژکام: پیشگیری از جرم نیازمند حکمرانی پیش‌نگر است

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله لطف‌الله دژکام صبح چهارشنبه در همایش سراسری معاونان پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در شیراز، با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت مسائل اجتماعی گفت: بسیاری از مسائل کشور تنها با تغییر رویکرد قابل حل است و در حوزه پیشگیری از جرم نیز باید از برخورد انفعالی با جرائم به سمت حکمرانی پیش‌نگر حرکت کنیم.

وی با بیان اینکه در حکمرانی، نقش مدیر از «فرمان دادن» به «تسهیل‌گری» تغییر می‌کند، افزود: اگر قرار است رویکرد حکمرانی را دنبال کنیم، باید نقش‌آفرینان اصلی این عرصه را بشناسیم و اجازه دهیم هر دستگاه و بخش اجتماعی نقش واقعی خود را ایفا کند.

نماینده ولی‌فقیه در فارس ادامه داد: دستگاه قضایی در این عرصه نباید به تنهایی همه نقش‌ها را بر عهده بگیرد، بلکه باید زمینه ورود سایر بخش‌ها را فراهم کند تا هر کدام وظیفه خود را انجام دهند.

حکمرانی اسلامی بدون تعریف نقش خدا کامل نیست

آیت‌الله دژکام با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی الگوی حکمرانی گفت: تجربه کشورهای مختلف در مدیریت آسیب‌های اجتماعی قابل استفاده است، اما صرف دانستن تجربه دیگران کافی نیست؛ ما باید بتوانیم بهترین نظریه‌ها را انتخاب و در نهایت متناسب با مبانی خودمان نظریه‌پردازی کنیم.

وی افزود: اگر بخواهیم حکمرانی را در بستر فرهنگ اسلامی معنا کنیم، باید نقش خداوند را در حکمرانی تعریف کنیم؛ زیرا بخشی از پرسش‌هایی که امروز متوجه حاکمیت است، ناشی از آن است که درباره نقش خداوند در جامعه و نظام حکمرانی به‌درستی نظریه‌پردازی نکرده‌ایم.

امام جمعه شیراز تصریح کرد: در نگاه اسلامی، خداوند هم در جنبه طبیعی و هم در جنبه قانونی و ارزشی جامعه نقش دارد و این نقش باید در الگوی حکمرانی تعریف شود؛ در غیر این صورت، ترجمه مدل‌های حکمرانی غربی نمی‌تواند مسائل جامعه ما را حل کند.

وی با اشاره به نقش مردم در حکمرانی نیز گفت: در آموزه‌های دینی، مسئولیت اجتماعی مردم مورد تأکید قرار گرفته است و باید سازوکاری ایجاد کنیم که مردم بتوانند در پیشگیری از آسیب‌ها و جرائم نقش‌آفرینی کنند.

پیشگیری از جرم باید از خانواده و سبک زندگی آغاز شود

آیت‌الله دژکام با تأکید بر اینکه پیشگیری واقعی باید آینده‌نگر باشد، گفت: اگر می‌خواهیم در آینده جرم کمتری داشته باشیم، باید امروز سراغ عوامل شکل‌گیری جرم در نسل آینده برویم.

وی با اشاره به آموزه‌های دینی درباره تأثیر رفتارهای والدین بر نسل آینده افزود: اگر حلال‌خواری را در جامعه ترویج کنیم، در واقع نسل آینده را در برابر بسیاری از آسیب‌ها بیمه کرده‌ایم. پیشگیری را باید با چنین نگاهی دنبال کرد و در روایات و آموزه‌های دینی دستورالعمل‌های فراوانی برای این نوع پیشگیری وجود دارد.

نماینده ولی‌فقیه در فارس با اشاره به ضرورت سالم‌سازی فضای اقتصادی جامعه اظهار کرد: برای سالم کردن بازار و جدا کردن حلال از حرام باید کار شود و این موضوع از کسب‌وکارها و نظام بانکی تا فعالیت‌های اقتصادی روزمره مردم را شامل می‌شود.

وی ادامه داد: دستگاه قضایی می‌تواند از این مسیر نیز در حوزه پیشگیری نقش‌آفرینی کند و در کنار اقدامات بازدارنده، به عوامل ریشه‌ای شکل‌گیری جرم توجه داشته باشد.

پیوست اجتماعی پروژه‌های شهری باید جدی گرفته شود

آیت‌الله دژکام همچنین با اشاره به تجربه اجرای «پیوست‌نگاری اجتماعی» برای پروژه‌های کلان شهری در شیراز گفت: در این رویکرد باید پیش از اجرای پروژه‌ها بررسی شود که یک طرح چه آثار اجتماعی به دنبال خواهد داشت و آیا می‌تواند زمینه‌ساز جرم و آسیب اجتماعی شود یا خیر.

وی افزود: ده‌ها پروژه شهری اجرا می‌شود و لازم است پیش از طراحی و اجرای آنها، آثار اجتماعی‌شان بررسی شود تا فضاها به گونه‌ای طراحی شوند که از آسیب و جرم پیشگیری کرده و در عین حال رفاه، سلامت و نشاط مردم را افزایش دهند.

امام جمعه شیراز با تأکید بر اینکه پیشگیری باید در طراحی محیط شهری نیز مورد توجه قرار گیرد، خاطرنشان کرد: اگر می‌خواهیم شهر سالم و ایمن داشته باشیم، باید از ابتدا در طراحی پروژه‌ها به پیامدهای اجتماعی آنها توجه کنیم تا نتیجه اقدامات شهری به افزایش آسیب‌ها منجر نشود.