غرب مشهد در وضعیت قرمز فرونشست زمین | هشدار فرونشست ۱۶ سانتی‌متری دشت مشهد
فرو نشست زمین در استان خراسان رضوی از یک پدیده زمین شناختی به مخاطره‌ای جدی برای شهر‌ها و زیرساخت‌های استان تبدیل شده است.
به گزارش شهرآرانیوز؛ فرو نشست زمین در استان خراسان رضوی از یک پدیده زمین شناختی به مخاطره‌ای جدی برای شهر‌ها و زیرساخت‌های استان تبدیل شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش گسترده‌ای از دشت‌های استان تحت‌تأثیر این پدیده قرار گرفته‌اند و برخی مناطق با شرایط بحرانی مواجه هستند.
در همین رابطه مدیر کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق کشور در گفت‌و‌گو با شهرآرا اظهار کرد: فرونشست زمین در بیش از ۱۰هزار کیلومترمربع در استان خراسان رضوی و هفت پهنه بحرانی نیازمند مدیریت فوری است. بر اساس مطالعات و پردازش تصاویر ماهواره‌ای انجام شده، بیش از ۱۰هزار کیلومترمربع از مساحت استان تحت‌تأثیر این پدیده قرار گرفته است. هادی شریفی ادامه داد: از مجموع ۴۵دشت استان نیز تاکنون هفده دشت با درجات مختلفی از فرونشست مواجه شده‌اند.
از نظر شدت و اهمیت مخاطره، هفت محدوده شامل دشت‌های مشهد، نیشابور، کاشمر، جوین، بردسکن، فریمان و تربت‌حیدریه به عنوان پهنه‌های بحرانی و دارای خطر جدی فرونشست شناسایی شده‌اند. بیشترین نرخ ثبت شده فرو نشست در خراسان رضوی مربوط به دشت مشهد و معادل شانزده سانتی‌متر در سال است. پس از آن، دشت نیشابور با چهارده سانتی متر و دشت‌رخ با سیزده سانتی متر در سال در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
وی افزود: تشریح وضعیت آبخوان دشت مشهد با مساحت حدود ۲۵۱۱کیلومترمربع انجام شده است که بر اساس نتایج مطالعات، حدود ۴۷درصد از مساحت این آبخوان فاقد فرونشست است. همچنین ۲۵درصد از مساحت آبخوان دارای نرخ فرونشست صفر تا سه سانتی‌متر، ۱۶درصد دارای نرخ سه تا شش سانتی‌متر و ۸ درصد دارای نرخ ۶ تا ۹ سانتی‌متر و ۳ درصد دارای نرخ ۹تا ۱۲سانتی‌متر و یک‌درصد دارای نرخ بیشتر از ۱۲ سانتی‌متر در سال است.
بیشترین نرخ ثبت شده در دشت مشهد به ۱۶سانتی‌متر در سال می‌رسد که این نرخ در پهنه‌ای به وسعت حدود دو کیلومترمربع مشاهده شده است. همچنین بر اساس نتایج مطالعات، مناطق۲، ۱۰ و ۱۲ شهرداری مشهد ازجمله مناطق بحرانی‌تر شهر از نظر فرونشست زمین محسوب می‌شوند.
وی تصریح کرد: برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و نبود مدیریت مؤثر بر میزان برداشت از آبخوان‌ها از مهم‌ترین عوامل انسانی تشدید فرونشست است. افت مستمر سطح آب زیرزمینی، به‌ویژه در آبخوان‌های آبرفتی موجب کاهش فشار آب منفذی و افزایش تنش مؤثر بر اسکلت رسوبات می‌شود. این فرایند در رسوبات تراکم‌پذیر، به ویژه لایه‌های ریزدانه می‌تواند موجب فشردگی و تراکم لایه‌های زمین و درنهایت فرونشست سطح زمین شود.
وی در ادامه گفت: مدیریت یکسان و عمومی برای تمام دشت‌ها، با توجه به تفاوت شرایط زمین شناختی، میزان آسیب پذیری، نوع بهره برداری و تعداد بهره برداران، نمی‌تواند پاسخگوی پیچیدگی‌های موجود باشد. از سوی دیگر وابستگی معیشت بخش درخور توجهی از جمعیت روستایی به کشاورزی، نبود جایگزین‌های اقتصادی مناسب، تداوم خشک‌سالی و فراهم‌نبودن زیرساخت‌های لازم برای تغییر الگوی کشت، فشار بر منابع آب زیرزمینی را افزایش داده است.
وی بیان کرد: تاکنون در مناطق مختلف خراسان رضوی عوارض متعددی از این پدیده شناسایی شده است. ایجاد ترک‌ها و شکاف‌های زمین در دشت نیشابور تا محدوده جاده اصلی و راه آهن مشهد ـ تهران، همچنین نگرانی از استقرارگیری صد‌ها کیلومتر از راه‌ها و خطوط ریلی استان در پهنه‌های متأثر از فرونشست، ضرورت بررسی میزان آسیب پذیری و پایش مستمر این زیرساخت‌ها را نشان می‌دهد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.