مهدی کروبی
دربارهٔ مهدی کروبی
زندگی و تحصیلات
مهدی کروبی در ۴ مهر ۱۳۱۶ در الیگودرز در استان لرستان در خانوادهای روحانی به دنیا آمد. او در حوزهٔ علمیهٔ قم نزد حسینعلی منتظری و روحالله خمینی درس خواند و کارشناسی فقه و حقوق اسلامی را از دانشکدهٔ الهیات دانشگاه تهران گرفت. کروبی در سال ۱۳۴۱ با فاطمه کروبی ازدواج کرد و چهار پسر به نامهای محمدحسین، محمدتقی، علی و یاسر دارد. او در سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ به دلیل فعالیت در هواداری از خمینی و پخش بیانیههای او چند بار بازداشت و زندانی شد.
از انقلاب تا ریاست مجلس سوم
پس از انقلاب ۱۳۵۷، کروبی به دستور خمینی بنیاد شهید انقلاب اسلامی را تأسیس کرد و تا سال ۱۳۷۱ ریاست آن را بر عهده داشت؛ او در کمیتهٔ امداد امام خمینی نیز مسئولیت داشت. در نخستین دورهٔ مجلس نمایندهٔ الیگودرز بود و در دورههای دوم و سوم از تهران به مجلس رفت. از سال ۱۳۶۴ سرپرستی حج را بر عهده گرفت و در سال ۱۳۶۸ عضو شورای بازنگری قانون اساسی شد. کروبی از بنیانگذاران اصلی مجمع روحانیون مبارز بود که با جدا شدن گروهی از روحانیان از جامعهٔ روحانیت مبارز در آستانهٔ انتخابات مجلس سوم شکل گرفت و محمد خاتمی و محمد موسوی خوئینیها نیز از اعضای آن بودند. او از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱ رئیس مجلس سوم بود. شورای نگهبان در سال ۱۳۶۹ صلاحیت او را برای انتخابات مجلس خبرگان رد کرد و در مجلس چهارم نیز جریان همسو با او در اقلیت قرار گرفت.
ریاست مجلس ششم
کروبی در انتخابات ۱۳۷۸ از تهران به مجلس ششم راه یافت و از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳ برای دومین بار رئیس مجلس شد. در آغاز این دوره، طرح اصلاح قانون مطبوعات پس از نامهٔ سیدعلی خامنهای، که کروبی آن را «حکم حکومتی» خواند، از دستور کار خارج شد و این تصمیم با انتقاد بخشی از اصلاحطلبان روبهرو شد. در همان دوره او به توقیف گستردهٔ مطبوعات و برخی احکام قضایی علیه فعالان سیاسی اعتراض کرد. کروبی با تحصن نمایندگان در اعتراض به ردصلاحیتهای انتخابات مجلس هفتم همراهی نکرد و به آن مجلس راه نیافت.
انتخابات ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸
کروبی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۴ با حدود ۵٫۰۷ میلیون رأی (۱۷٫۳ درصد) سوم شد. او در نامهای سرگشاده به رهبر، از جمله سیدمجتبی خامنهای و برخی نهادهای نظامی را به دخالت در انتخابات متهم کرد و پس از پاسخ انتقادی رهبر، از همهٔ سمتهای حکومتی خود، از جمله مشاورت رهبری و عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، کناره گرفت. او سپس از مجمع روحانیون مبارز جدا شد و حزب اعتماد ملی را بنیان گذاشت. در انتخابات ۱۳۸۸ بر اساس نتایج رسمی با ۳۳۳٬۶۳۵ رأی چهارم شد، نتیجه را نپذیرفت و همراه میرحسین موسوی از رهبران اعتراضات موسوم به جنبش سبز شد. او در نامهای به هاشمی رفسنجانی خواستار رسیدگی به گزارشهای آزار جنسی بازداشتشدگان شد؛ مقامهای رسمی، از جمله علی لاریجانی، این ادعاها را رد کردند.
حصر خانگی و رفع آن
پس از فراخوان موسوی و کروبی برای راهپیمایی ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ در حمایت از خیزشهای مصر و تونس، کروبی و همسرش، همراه با موسوی و زهرا رهنورد، بدون محاکمه در حصر قرار گرفتند. کروبی حدود سه سال در محلی جدا نگهداری شد و در بهمن ۱۳۹۲ به خانهٔ خود بازگردانده شد. او در مرداد ۱۳۹۶ برای درخواست محاکمهٔ علنی دست به اعتصاب غذا زد و در سال ۱۳۹۸ پس از سرنگونی هواپیمای اوکراینی نامهای انتقادی به رهبر نوشت. کروبی در انتخابات ۱۴۰۳ به مسعود پزشکیان رأی داد. به گفتهٔ پسرش حسین کروبی، حصر او در اسفند ۱۴۰۳ با دستور غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوهٔ قضاییه، پایان یافت.
وضعیت در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵
پس از کشتهشدن شمار زیادی از معترضان در ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴، کروبی در بیانیهای حکومت را مسئول دانست، سیاستهای سیدعلی خامنهای، از جمله برنامهٔ هستهای و پیامدهای تحریمها، را عامل وضعیت کشور خواند و خواستار همهپرسی آزاد شد. در ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ پسرش حسین کروبی بازداشت شد؛ خبرگزاری فارس او را به تهیه و انتشار بیانیهٔ پدرش متهم کرد. کروبی در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ در نامهای سرگشاده به مسعود پزشکیان از او خواست در صورت فراهم بودن شرایط، در سفر به مجمع عمومی سازمان ملل با دونالد ترامپ دیدار کند و نوشت دیپلماسی نشانهٔ ضعف نیست.
اخبار مهدی کروبی
خط زمان
- ۱۳۵۸
تأسیس بنیاد شهید
تأسیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی به دستور روحالله خمینی؛ ریاست آن تا ۱۳۷۱.
- ۱۳۵۹
نمایندگی مجلس اول
راهیابی به نخستین دورهٔ مجلس از الیگودرز.
- ۱۳۶۸
ریاست مجلس سوم
انتخاب به ریاست مجلس شورای اسلامی و عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی.
- ۱۳۷۹
ریاست مجلس ششم
آغاز دومین دورهٔ ریاست مجلس که تا ۱۳۸۳ ادامه یافت.
- ۱۳۸۴
نامزدی و کنارهگیری از سمتها
رتبهٔ سوم در انتخابات ریاستجمهوری، کنارهگیری از سمتها و تأسیس حزب اعتماد ملی.
- ۱۳۸۸
انتخابات و جنبش سبز
رتبهٔ چهارم در انتخابات، اعتراض به نتایج و رهبری اعتراضات همراه موسوی.
- ۱۳۸۹
آغاز حصر خانگی
قرار گرفتن در حصر پس از فراخوان راهپیمایی ۲۵ بهمن ۱۳۸۹.
- ۱۳۹۶
اعتصاب غذا
اعتصاب غذا در مرداد ۱۳۹۶ برای درخواست محاکمهٔ علنی.
- ۱۴۰۳
پایان حصر
پایان حصر خانگی در اسفند ۱۴۰۳ به گفتهٔ پسرش حسین کروبی.
- ۱۴۰۴
بیانیه پس از اعتراضات دی
مسئول دانستن رهبر در کشتار معترضان و درخواست همهپرسی آزاد.
- ۱۴۰۵
نامه به پزشکیان
درخواست از رئیسجمهور برای دیدار با ترامپ در سفر به سازمان ملل (۳۱ شهریور).
چهرههای مرتبط
مسعود پزشکیاننامزدی که در ۱۴۰۳ به او رأی دادسیدمجتبی خامنهایکسی که کروبی او را به دخالت در انتخابات ۱۳۸۴ متهم کردروحالله خمینیرهبر انقلاب که او را به سمتهایی منصوب کردسیدعطاءالله مهاجرانیمشاور امور ایرانیان خارج از کشور در انتخابات ۱۳۸۸شهرام جزایریتاجری که ماجرای پرداخت وجه به او در مناظرهٔ ۱۳۸۸ مطرح شدپرسشهای متداول دربارهٔ مهدی کروبی
آیا حصر مهدی کروبی برداشته شده است؟
بله؛ به گفتهٔ پسرش حسین کروبی، حصر او در اسفند ۱۴۰۳ به دستور رئیس قوهٔ قضاییه پایان یافت. او از بهمن ۱۳۸۹ در حصر بود.
مهدی کروبی چند سال دارد؟
او در ۴ مهر ۱۳۱۶ (۲۶ سپتامبر ۱۹۳۷) در الیگودرز به دنیا آمده و در مهر ۱۴۰۵ ۸۹ ساله شده است.
مهدی کروبی چند بار رئیس مجلس بود؟
دو بار: از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱ در مجلس سوم و از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳ در مجلس ششم.
کروبی در انتخابات ۱۳۸۸ چند رأی آورد؟
بر اساس نتایج رسمی ۳۳۳٬۶۳۵ رأی آورد و چهارم شد؛ او نتیجهٔ انتخابات را نپذیرفت.
پسر مهدی کروبی چرا بازداشت شد؟
حسین کروبی در ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ بازداشت شد و خبرگزاری فارس او را به تهیه و انتشار بیانیهٔ پدرش پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴ متهم کرد.